Ngăn chặn ma túy 'ẩn danh' trên không gian mạng

Thủ đoạn tinh vi của tội phạm ma túy trong thời đại số

Những năm gần đây, cùng với sự bùng nổ của internet và các nền tảng mạng xã hội, tội phạm ma túy đã nhanh chóng thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động theo hướng tinh vi, ẩn danh và khó phát hiện hơn. Nếu như trước đây, việc mua bán ma túy thường diễn ra tại các địa điểm kín đáo, vắng người thì nay, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, các đối tượng đã có thể tiếp cận, lôi kéo người mua thông qua các nền tảng trực tuyến.

Một số mẫu bao bì được lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ. Ảnh: C04 cung cấp

Đáng lo ngại, nhiều loại ma túy được ngụy trang dưới dạng các sản phẩm tưởng chừng hợp pháp và vô hại như thuốc lá điện tử, pod chill, thảo mộc, Tobaco, dung dịch CBD hay các loại “chất kích thích nhẹ”. Những sản phẩm này thường có mẫu mã bắt mắt, bao bì hiện đại, mùi hương dễ chịu, được quảng cáo rầm rộ với những lời lẽ như “không mùi”, “không gây nghiện”, “hợp pháp”, “chỉ giúp thư giãn”, đánh trúng tâm lý tò mò, thích trải nghiệm của giới trẻ.

Các đối tượng sử dụng mạng xã hội, hội nhóm kín, ứng dụng nhắn tin để quảng cáo, chào bán, tư vấn và giao dịch. Quá trình mua bán được thực hiện hoàn toàn qua mạng, thanh toán bằng chuyển khoản ngân hàng, sau đó ma túy được cất giấu tinh vi trong các gói hàng thông thường và gửi về tận nhà qua dịch vụ chuyển phát nhanh. Người mua không cần trực tiếp gặp người bán, vừa thuận tiện, vừa hạn chế nguy cơ bị phát hiện.

Cục Cảnh sát điều tra về tội phạm phát hiện, thu giữ một số mẫu bao bì. Ảnh: C04 cung cấp

Chính sự “kín đáo” này khiến nhiều phụ huynh chủ quan, lơ là trong việc quản lý con em. Không ít gia đình hoàn toàn không hay biết rằng, những bưu kiện được gửi đến nhà với hình thức bình thường lại chứa đựng các chất ma túy nguy hiểm, âm thầm xâm nhập vào môi trường gia đình và học đường.

Trước thực trạng đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an đã và đang chỉ đạo lực lượng chức năng tăng cường đấu tranh, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy trên không gian mạng.

Trách nhiệm chung trong bảo vệ thế hệ trẻ

Thực tế cho thấy, trái ngược với những lời quảng cáo “nhẹ nhàng” và “an toàn”, các loại ma túy “núp bóng” dưới dạng thuốc lá điện tử, thảo mộc hay dung dịch CBD đều tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Người sử dụng có thể gặp các biểu hiện rối loạn tâm lý, suy giảm trí nhớ, hoang tưởng, ảo giác, mất kiểm soát hành vi và dễ dẫn đến lệ thuộc, nghiện ngập.

Đối với thanh thiếu niên - lứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần - hậu quả càng nghiêm trọng hơn. Việc sử dụng các chất này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của não bộ, làm giảm khả năng học tập, tư duy và tập trung; lâu dài dễ dẫn đến suy giảm trí nhớ, thay đổi nhân cách. Không chỉ vậy, người nghiện còn đối mặt với nguy cơ trầm cảm, rối loạn cảm xúc, hành vi bốc đồng, thậm chí tự gây hại cho bản thân và những người xung quanh.

Không ít trường hợp chỉ vì tò mò thử một lần mà rơi vào vòng xoáy nghiện ngập, đánh mất tương lai, để lại nỗi đau kéo dài cho gia đình và xã hội. Ma túy “núp bóng” vì thế được đánh giá là một trong những mối nguy hiểm âm thầm nhưng đặc biệt khó lường trong bối cảnh hiện nay.

Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, để kịp thời phòng ngừa, cha mẹ và giáo viên cần đặc biệt quan tâm, theo dõi sát sao những biểu hiện bất thường của con em, học sinh như: thường xuyên sử dụng điện thoại, tham gia các nhóm kín trên mạng và có biểu hiện che giấu nội dung trao đổi; nhận các gói hàng không rõ nguồn gốc, giải thích mập mờ về món đồ bên trong; thay đổi tâm lý đột ngột như cáu gắt, lơ là học tập, thức khuya, mệt mỏi kéo dài; chi tiêu bất thường, thường xuyên xin tiền nhưng không rõ mục đích.

Phòng, chống ma túy trong môi trường học đường và gia đình không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Từ phía gia đình, cha mẹ cần tăng cường trò chuyện, lắng nghe, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng an toàn cho con em. Nhà trường cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, lồng ghép nội dung phòng, chống ma túy vào các hoạt động giáo dục, giúp học sinh, sinh viên nâng cao nhận thức và khả năng tự bảo vệ bản thân trước các cám dỗ.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến ma túy, người dân cần kịp thời thông tin cho cơ quan chức năng để phối hợp xử lý, ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra. Ma túy dù được “khoác áo” tinh vi đến đâu thì bản chất hủy hoại con người vẫn không thay đổi. Sự cảnh giác, quan tâm đúng mức của mỗi gia đình, mỗi nhà trường và toàn xã hội chính là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy trong thời đại số.

Hải Thanh