Ngăn chặn tội phạm ma túy trong dịp Tết Nguyên đán

Lực lượng hải quan phối hợp Bộ đội Biên phòng bắt giữ đối tượng vận chuyển ma túy. (Ảnh: Biên phòng Việt Nam)

Theo Cục Hải quan, tội phạm ma túy hoạt động ngày càng manh động, tổ chức chặt chẽ, lợi dụng tuyến vận chuyển quốc tế và địa bàn Việt Nam làm nơi trung chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu sang nước thứ ba.

Địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực XVII rộng, đường biên giới đất liền giáp với Campuchia dài khoảng 367km, địa hình tương đối phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở, ngã tắt dễ dàng qua lại biên giới để đi vào nội địa hai nước. Các cửa khẩu quốc tế (Bình Hiệp, Mộc Bài, Xa Mát và Tân Nam), cửa khẩu chính (Mỹ Quý Tây, Phước Tân, Chàng Riệc và Kà Tum) và cửa khẩu phụ (Long Phước, Long Thuận, Phước Chỉ, Cây Gõ, Tân Phú, Tà Nông, Vàm Trảng Trâu, Vạc Sa, Tống Lê Chân, Hưng Điền A) có lưu lượng người, phương tiện, hàng hóa qua biên giới tương đối lớn.

Tội phạm ma túy lợi dụng đường mòn, lối mở, sử dụng nhiều phương thức để vận chuyển ma túy, như: Cất giấu, ngụy trang trong hàng hóa, phương tiện vận tải, đồ dùng cá nhân; chia nhỏ khối lượng, thay đổi tuyến đường, thời gian hoạt động nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng. Một số đối tượng móc nối, thuê mướn người vận chuyển, tổ chức hoạt động có tính chất xuyên biên giới, gây khó khăn cho công tác phát hiện, đấu tranh, xử lý. Các loại ma túy chủ yếu được phát hiện gồm ma túy tổng hợp, ketamine, methamphetamine, MDMA và các chất hướng thần mới, gây nguy cơ lớn đối với an ninh trật tự và sức khỏe cộng đồng.

Qua công tác kiểm soát, đấu tranh, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ các vụ việc điển hình với tính chất mới và đặc biệt nghiêm trọng. Ngày 5/12/2025, Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện một bưu kiện nhập khẩu từ Hà Lan về Thành phố Hồ Chí Minh, ngụy trang dưới dạng bộ dụng cụ trồng nấm, nhưng bên trong chứa 752g giá thể và bào tử nấm ma thuật-loại ma túy mới, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hoạt động gieo trồng, sản xuất trái phép trong nước. Tiếp đó, ngày 10/12/2025, phối hợp Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy triệt phá đường dây vận chuyển ma túy xuyên quốc gia từ khu vực Tam giác vàng qua Campuchia vào Việt Nam, bắt giữ 31 đối tượng, thu giữ 174kg ma túy tổng hợp, 10 bánh heroin và nhiều ma túy dạng nước.

Theo Chi cục Hải quan khu vực IX (quản lý địa bàn thành phố Huế, tỉnh Quảng Trị), so với trước đây, tội phạm liều lĩnh và vận chuyển số lượng nhiều hơn, các lực lượng chức năng đã phát hiện bắt giữ nhiều vụ việc về ma túy với số lượng lớn, phương thức thủ đoạn là chôn giấu lẫn trong hàng hóa nhập khẩu, quá cảnh; cất giấu, gia cố rất tinh vi, được tổ chức chặt chẽ, vận chuyển trên xe khách dưới dạng hàng hóa, thực phẩm tiêu dùng như bánh kẹo, thức ăn, cà-phê, trà...; ký gửi dưới dạng hành lý xuất nhập cảnh qua cửa khẩu để đưa về nội địa tiêu thụ, hoặc vận chuyển tiếp đi các nước thứ ba.

Phó Cục trưởng Hải quan Trần Đức Hùng cho biết: "Từ ngày 15/12/2024 đến 14/12/2025, cơ quan hải quan chủ trì, phối hợp với các lực lượng công an, bộ đội biên phòng phát hiện, bắt giữ 204 vụ, 295 đối tượng. Tang vật thu được khoảng 2.687kg ma túy các loại".

Theo lãnh đạo các chi cục hải quan quản lý địa bàn trọng điểm, sẽ chủ động thu thập thông tin nắm bắt tình hình, đánh giá đúng thực trạng, nhận diện những vấn đề nổi cộm, phức tạp, phương thức hoạt động, xác định tuyến địa bàn, mặt hàng trọng điểm, kịp thời có phương án phối hợp đánh trúng đối tượng, tụ điểm phức tạp. Trước, trong và sau dịp Tết Nguyên đán 2026 sẽ tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát các phương tiện vận tải, hành lý của hành khách xuất nhập cảnh, hàng hóa xuất nhập khẩu; chú trọng các phương tiện, đối tượng trọng điểm thuộc hồ sơ quản lý rủi ro, hồ sơ nghiệp vụ kiểm soát hải quan đã được lập nhằm phát hiện và xử lý kịp thời vi phạm. Nâng cao chất lượng việc khai thác, sử dụng hồ sơ điều tra nghiên cứu nắm tình hình, hồ sơ sưu tra, trong đó xác định điều tra nghiên cứu nắm tình hình là một biện pháp nghiệp vụ nền tảng.

Các hải quan cửa khẩu tập trung thu thập thông tin trước khi hàng đến, kết hợp với phân tích, đánh giá thông tin, hồ sơ hải quan để có phương án kiểm tra, kiểm soát, chuyển luồng kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phòng chống tội phạm bằng cách triển khai phân tích dữ liệu tờ khai, nhận diện mẫu hình nghi vấn; tăng cường sử dụng hệ thống camera giám sát 24/7 tại cửa khẩu, kho bãi, khu vực kiểm hóa và kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng. Đồng thời, nâng cao năng lực quản lý rủi ro và dự báo thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu về đối tượng, tuyến, mặt hàng có nguy cơ cao, phân tích dữ liệu hành trình phương tiện, tần suất xuất nhập cảnh và các biến động bất thường để kịp thời đưa ra cảnh báo, chủ động phòng ngừa.

Nhiệm vụ trọng tâm nữa là tăng cường trao đổi thông tin và phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị nội ngành liên quan đến tuyến đường dịch chuyển hàng hóa, như tuyến Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng với cửa khẩu Cha Lo, Lao Bảo; tuyến cửa khẩu Lao Bảo và các cảng ở Đà Nẵng… để có thông tin kịp thời và tổ chức đấu tranh hiệu quả. Tăng cường hơn nữa công tác phối hợp với các lực lượng công an, viện kiểm sát khu vực, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển, quản lý thị trường… nhằm tạo sức mạnh tổng hợp, xây dựng thế trận liên hoàn. Yêu cầu cấp thiết là khắc phục một số vướng mắc, hạn chế trong công tác phối hợp các lực lượng chức năng trên địa bàn thời gian qua về trao đổi thông tin để xác lập hồ sơ vụ việc, chuyên án ngay từ đầu; về kết quả xử lý vụ việc cũng như cung cấp thông tin truyền thông… Bên cạnh đó, cần chú trọng khai thác thông tin, nguồn tài liệu từ lực lượng chức năng phía Lào để chủ động hơn trong đấu tranh, ngăn chặn.

Cùng với biện pháp nghiệp vụ, các lực lượng chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đến người dân, doanh nghiệp, chủ phương tiện, lái xe nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm pháp lý khi vận chuyển hàng cấm; thường xuyên cảnh báo các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm để cộng đồng nhân dân, doanh nghiệp không bao che, tiếp tay. Duy trì hiệu quả đường dây nóng 19009299 của Cục Hải quan và đường dây nóng các lực lượng chức năng để tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm.

VĨNH KHANG