Ngân hàng đổi mới tư duy truyền thông trong môi trường số

Từ quảng bá truyền thống sang kiến tạo niềm tin

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, việc khai thác các nền tảng số cần được thực hiện trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm tính nghiêm túc, an toàn và phù hợp với đặc thù hoạt động ngân hàng. Ảnh: CTV

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và các nền tảng mạng xã hội đang đặt ngành Ngân hàng trước yêu cầu đổi mới căn bản tư duy truyền thông. Nếu trước đây, hoạt động này chủ yếu tập trung vào quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm và dịch vụ của từng tổ chức tín dụng (TCTD), nay cần hướng đến mục tiêu rộng hơn là xây dựng niềm tin công chúng, lan tỏa thông tin chính sách và củng cố hình ảnh an toàn, ổn định của toàn hệ thống.

Theo TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), trong bối cảnh cạnh tranh giữa các TCTD ngày càng quyết liệt, cùng với sự phát triển nhanh chóng của các phương tiện truyền thông, yêu cầu về chất lượng và hiệu quả truyền thông ngày càng cao.

“Ngân hàng là lĩnh vực có tính đặc thù và nhạy cảm cao. Những thông tin liên quan đến chính sách tiền tệ, lãi suất tiền gửi, hoạt động vay vốn, thanh toán hay tình hình của các TCTD đều có khả năng tác động trực tiếp đến tâm lý người dân và thị trường. Chỉ một thông tin không chính xác về rủi ro thanh toán cũng có thể gây hoang mang; thông tin sai lệch về lãi suất hoặc chính sách điều hành của NHNN có thể tác động đến tâm lý thị trường, dẫn đến đầu cơ và những phản ứng không mong muốn”. TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh.

Một vấn đề đáng chú ý là sự cần thiết phải thay đổi cách tiếp cận nội dung. Hiện nay, nhiều ngân hàng đã sử dụng website, fanpage và các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận khách hàng nhưng nội dung vẫn chủ yếu tập trung giới thiệu sản phẩm, dịch vụ riêng lẻ. Trong khi đó, việc cung cấp thông tin chung về hoạt động ngân hàng, giúp công chúng hiểu rõ hơn vai trò của ngành đối với khách hàng, doanh nghiệp và nền kinh tế chưa được quan tâm tương xứng...

Điều đó đòi hỏi truyền thông ngân hàng phải chuyển từ tư duy quảng bá đơn lẻ sang xây dựng giá trị và niềm tin dài hạn. Nhiều chuyên gia cho rằng, thay vì chỉ giới thiệu tính năng sản phẩm hay mức lãi suất, các TCTD cần quan tâm hơn đến việc giải thích chính sách, cung cấp kiến thức tài chính, làm rõ lợi ích của dịch vụ và giúp khách hàng hiểu đúng về hoạt động ngân hàng. Những câu chuyện gần gũi, dễ hiểu, xuất phát từ nhu cầu thực tế của người sử dụng dịch vụ sẽ giúp thông tin chuyên ngành đến với công chúng hiệu quả hơn.

Trách nhiệm truyền thông cũng không chỉ đặt ra với các tổ chức mà còn với từng cán bộ ngân hàng khi tham gia mạng xã hội. "Hoạt động thiếu chuẩn mực của một cá nhân có thể ảnh hưởng đến uy tín ngân hàng nơi người đó công tác, rộng hơn là hình ảnh toàn ngành", TS. Đào Minh Tú lưu ý.

Sáng tạo, linh hoạt trên nền tảng số

Yêu cầu chuyển dịch tư duy truyền thông càng trở nên rõ nét khi hoạt động ngân hàng ngày càng gắn chặt với môi trường số. Tinh thần Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu các ngành, lĩnh vực chủ động đổi mới phương thức hoạt động, khai thác hiệu quả thành tựu công nghệ.

Bà Trần Thị Thanh Bích, Tổng Biên tập Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ cho rằng, cần phải có sự thích ứng với xu hướng tiếp nhận thông tin trên các nền tảng số, đặc biệt video ngắn và mạng xã hội.

Theo bà Trần Thị Thanh Bích, Tổng Biên tập Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, quá trình số hóa đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động ngân hàng. Dịch vụ ngân hàng không còn bó hẹp trong các phòng giao dịch truyền thống mà đã hiện diện trên từng chiếc điện thoại thông minh, từng tài khoản số của người dân.

“Bên cạnh việc cập nhật và tuân thủ quy định pháp luật, các đơn vị hội viên cần đặc biệt quan tâm đến khả năng thích ứng, sáng tạo trên những nền tảng số mới, trong đó có TikTok. Cách thức tiếp nhận thông tin của công chúng đã thay đổi, nhất là ở thế hệ trẻ - nhóm khách hàng tiềm năng của dịch vụ ngân hàng số. Thay vì những văn bản dài, người dùng ngày càng có xu hướng tiếp nhận nội dung thông qua video ngắn, trực quan và sinh động”, bà Trần Thị Thanh Bích chia sẻ.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, việc đưa kiến thức tài chính - ngân hàng vốn có nhiều số liệu, thuật ngữ chuyên ngành lên một nền tảng có tính giải trí cao như TikTok không phải việc đơn giản.

Những nội dung về tiền gửi, tiền vay, thanh toán không dùng tiền mặt hay bảo mật tài khoản cần được chuyển tải sao cho hấp dẫn, dễ hiểu nhưng vẫn bảo đảm tính nghiêm túc và chính xác. Đây là bài toán đòi hỏi sự linh hoạt trong lựa chọn hình thức thể hiện, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực sáng tạo của đội ngũ truyền thông.

Giải pháp không phải là chạy theo xu hướng bằng mọi giá mà là tận dụng đặc điểm của từng nền tảng để đưa thông tin chính thống đến đúng đối tượng. Video ngắn có thể giúp giải thích một khái niệm tài chính phức tạp bằng tình huống gần gũi; những câu chuyện thực tế có thể giúp khách hàng hiểu rõ hơn về cách sử dụng dịch vụ, nhận diện rủi ro và bảo vệ tài khoản.

Song song với sáng tạo nội dung, tuân thủ pháp luật là nguyên tắc không thể tách rời. Luật Báo chí 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với những quy định mới liên quan đến hoạt động thông tin trên không gian mạng, mạng xã hội và các nền tảng xuyên biên giới, đặt ra yêu cầu các TCTD phải nâng cao nhận thức pháp lý.

Do vậy, nhiều chuyên gia ngân hàng nhấn mạnh, các bài đăng, video, livestream hay thông cáo phát đi cần tuân thủ quy định pháp luật, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; đồng thời chú trọng bảo vệ bản quyền, phòng chống tin giả và thông tin sai sự thật.