Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho các dự án trọng điểm, vẫn kiểm soát chặt rủi ro

Ông Phạm Chí Quang (bên phải), Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước).

Tạo dư địa vốn cho các lĩnh vực ưu tiên

Tại họp báo thông tin về kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu do Ngân hàng Nhà nước tổ chức ngày 2/7, trả lời câu hỏi của báo chí về việc miễn room tín dụng đối với 18 dự án của Vingroup, Sun Group và Masterise, đồng thời loại trừ phần dư nợ tăng thêm của các dự án nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cho biết quyết định này được đưa ra sau quá trình rà soát và đánh giá kỹ lưỡng.

Theo ông Quang, các dự án được xem xét đều có quy mô lớn, có khả năng liên kết vùng, tạo động lực tăng trưởng và sức lan tỏa đối với nền kinh tế. Bên cạnh đó, các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, khu công nghiệp và khu chế xuất còn góp phần giải quyết nhu cầu an sinh, thu hút đầu tư và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước quyết định không tính các khoản cho vay thuộc những lĩnh vực này vào room tín dụng, qua đó giúp các tổ chức tín dụng có thêm dư địa để bố trí vốn cho các dự án trọng điểm, đồng thời hỗ trợ phát triển hạ tầng công nghiệp và nhà ở xã hội.

Lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ cũng cho biết, cùng với cơ chế điều hành room tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu triển khai tái cấp vốn đối với các dự án trọng điểm quốc gia, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Đây được xem là một kênh bổ sung nguồn lực để các ngân hàng có điều kiện mở rộng cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên.

Tuy nhiên, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh, việc mở rộng dư địa tín dụng không có nghĩa là hạ thấp các tiêu chuẩn thẩm định.

Quan điểm này cũng được Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà khẳng định tại họp báo. Theo ông, nguyên tắc điều hành xuyên suốt của Ngân hàng Nhà nước là không đánh đổi an toàn hệ thống để lấy tăng trưởng tín dụng. Cơ quan điều hành sẽ tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, hoán đổi ngoại tệ và nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn dài hạn nhằm hỗ trợ thanh khoản, đồng thời bảo đảm dòng vốn được phân bổ đúng các lĩnh vực ưu tiên.

Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% và sẽ điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thực tế của nền kinh tế, trên cơ sở bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và giữ vững an toàn của hệ thống các tổ chức tín dụng.

Hỗ trợ thanh khoản nhưng không chủ quan với rủi ro

Cùng với việc mở thêm dư địa tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cho rằng bài toán bảo đảm nguồn vốn cho hệ thống ngân hàng vẫn là thách thức lớn khi tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động.

Theo ông Phạm Chí Quang, trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động khoảng 3,8 điểm phần trăm. Tính đến ngày 15/6/2026, tín dụng toàn hệ thống đã tăng khoảng 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%, tạo ra khoảng cách gần 2 điểm phần trăm.

Chênh lệch này khiến áp lực cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng ngày càng lớn. Hiện tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động (LDR) của toàn hệ thống ở mức khoảng 111-112%, tức bình quân các ngân hàng cho vay khoảng 112 đồng trong khi chỉ huy động được khoảng 100 đồng, phần còn lại phải được bù đắp từ các nguồn vốn khác.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, mặc dù hệ thống ngân hàng vẫn duy trì đầy đủ khả năng chi trả và bảo đảm hoạt động thanh toán thông suốt, song việc tín dụng tăng nhanh hơn huy động đang tạo thêm áp lực đối với thanh khoản, đồng thời ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất. Đây cũng là lý do khiến lãi suất tăng mạnh từ tháng 11/2025 đến nay.

Để hỗ trợ các tổ chức tín dụng, thời gian qua Chính phủ và các bộ, ngành đã triển khai nhiều giải pháp tăng cường nguồn vốn cho hệ thống.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 về các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 từ 10% trở lên giao Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại.

Nghị quyết cũng cho phép Bộ Tài chính chủ động quyết định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, trong trường hợp cần thiết có thể vượt mức 50% khả năng ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi nhằm tăng cường phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, theo đó các ngân hàng thương mại được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ LDR.

Ông Vũ Lê Tùng Giang, Phó Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (Ngân hàng Nhà nước).

Ông Vũ Lê Tùng Giang, Phó Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) cho biết quy định này chủ yếu điều chỉnh phương pháp tính toán để phản ánh phù hợp hơn đặc điểm của nguồn vốn từ Kho bạc Nhà nước, qua đó giảm bớt các ràng buộc mang tính kỹ thuật trong việc xác định tỷ lệ an toàn. Việc thay đổi cách tính không làm gia tăng ngay quy mô nguồn vốn hay khả năng thanh khoản thực tế của hệ thống ngân hàng.

Theo lãnh đạo Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, sau khi Nghị quyết 168 được ban hành, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nghiên cứu thêm các giải pháp hỗ trợ thanh khoản phù hợp với diễn biến thị trường.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cũng lưu ý, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại là nguồn hỗ trợ thanh khoản quan trọng, song do số dư có thể biến động theo tiến độ thu, chi ngân sách nên các tổ chức tín dụng vẫn phải chủ động xây dựng phương án dự phòng, bảo đảm khả năng chi trả và duy trì an toàn hoạt động trong mọi tình huống.