Ngân hàng số sẽ góp phần nâng cao năng lực tự chủ và hòa nhập của người khuyết tật

Các hoạt động tập huấn, trải nghiệm mua sắm không dùng tiền mặt và giao lưu của người khuyết tật trong khuôn khổ Dự án “Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật”. Ảnh: Ban Quản lý dự án.

Dự án mang mã số 25AA037, do Chi hội trực thuộc Hội Người mù Việt Nam thực hiện với sự tài trợ của Quỹ Abilis Phần Lan, từ tháng 10/2025 đến tháng 8/2026 tại Hà Nội. Đối tượng tham gia gồm người khiếm thị, người khiếm thính và người khuyết tật vận động.

Hoạt động được xây dựng từ kết quả khảo sát 187 người khiếm thị. Nhiều người có nhu cầu chuyển tiền, thanh toán trực tuyến nhưng gặp trở ngại khi ứng dụng chưa tương thích với phần mềm đọc màn hình, phím chức năng không được gắn nhãn hoặc quy trình xác thực khó thực hiện. Người khiếm thính thiếu hướng dẫn bằng ngôn ngữ ký hiệu, trong khi một số người khuyết tật vận động gặp khó khăn khi đến điểm giao dịch.

Từ kết quả khảo sát, chương trình tổ chức 1 lớp tập huấn chung và 3 lớp chuyên sâu cho 65 học viên, gồm 30 người khiếm thị, 20 người khuyết tật vận động và 15 người khiếm thính. Nội dung tập trung vào cách mở, sử dụng tài khoản, chuyển tiền, quét mã thanh toán, bảo vệ thông tin cá nhân và nhận diện thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao.

Phương pháp hướng dẫn được điều chỉnh theo từng dạng khuyết tật. Người khiếm thị thực hành bằng phần mềm đọc màn hình; người khiếm thính có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu; người khuyết tật vận động được hỗ trợ thao tác theo khả năng sử dụng thiết bị.

Sau tập huấn, 90% học viên nắm được kiến thức và kỹ năng cơ bản. Tại hội chợ không dùng tiền mặt ngày 21/7/2026, có 48 trong số 54 học viên tự quét mã và chuyển khoản thành công.

Bên cạnh đào tạo trực tiếp, nhóm thực hiện hoàn thành 10 tài liệu âm thanh và 6 video có phụ đề, phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Người khuyết tật tham gia biên tập, kiểm chứng để bảo đảm nội dung phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.

Cuộc họp kỹ thuật trong khuôn khổ dự án đã ghi nhận những vướng mắc liên quan đến mã xác thực, phần mềm đọc màn hình, nhận diện khuôn mặt và cách hỗ trợ tại điểm giao dịch. Các ý kiến được tổng hợp thành báo cáo khuyến nghị dài 5 trang, gửi tới 8 cơ quan, đơn vị kèm công văn của Hội Người mù Việt Nam.

Theo báo cáo, có 82 người khuyết tật hưởng lợi trực tiếp và khoảng 1.200 người hưởng lợi gián tiếp. Người khuyết tật không chỉ là học viên mà còn trực tiếp tham gia quản lý, sản xuất tài liệu, làm trợ giảng và điều hành các gian hàng tại hội chợ.

Trong thư nhận xét gửi Quỹ Abilis Phần Lan, ông Nguyễn Hoài Đức - Phó Chánh Văn phòng Đảng uỷ Bộ Y tế đánh giá các hoạt động được triển khai phù hợp với nhu cầu của từng dạng khuyết tật. Ông cho rằng cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng không chỉ cần nâng cao kỹ năng của người sử dụng mà còn đòi hỏi sự điều chỉnh từ cơ quan quản lý và các ngân hàng.

Sau khi kết thúc tài trợ, Chi hội dự kiến tiếp tục chia sẻ miễn phí bộ học liệu, duy trì nhóm hỗ trợ trực tuyến và đường dây tư vấn trong 3 tháng. Với 65 học viên được đào tạo, 16 tài liệu được hoàn thành và 1 báo cáo khuyến nghị đã gửi tới các cơ quan liên quan, dự án đã tạo được những công cụ cụ thể để người khuyết tật tiếp tục sử dụng ngân hàng số chủ động và an toàn hơn.