Ngành Công Thương đổi mới bồi dưỡng cán bộ theo vị trí việc làm và chuyển đổi số

Chuyển từ phổ cập kiến thức số sang nâng cao năng lực ứng dụng

Hơn 1.000 lượt công chức, viên chức tham gia 18 lớp bồi dưỡng về chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáu tháng đầu năm 2026 là một trong những kết quả nổi bật được Vụ Tổ chức cán bộ nêu tại Hội nghị tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Công Thương ngày 29/10.

Các lớp học tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng số và hướng dẫn ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong xử lý công việc. Với sự tham gia của công chức, viên chức đến từ 22 đơn vị thuộc Bộ, hoạt động bồi dưỡng được triển khai trên nhiều lĩnh vực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Trong quý IV/2026, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về chuyển đổi số, từng bước chuyển từ phổ cập kiến thức, kỹ năng cơ bản sang nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong thực thi công vụ.

Hội nghị Tập huấn công tác tổ chức cán bộ của Bộ Công Thương năm 2026

Sự chuyển hướng này đặt ra yêu cầu cụ thể hơn đối với nội dung bồi dưỡng. Công chức, viên chức cần được trang bị những kỹ năng phù hợp với công việc đang đảm nhiệm, từ khai thác dữ liệu, sử dụng công cụ số đến phục vụ hoạt động tham mưu, xây dựng chính sách và quản lý chuyên ngành.

Bên cạnh chuyển đổi số, Bộ Công Thương tổ chức một lớp bồi dưỡng nghiệp vụ Thương vụ cho gần 30 học viên trong năm 2026, phục vụ công tác Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Bộ cũng tổ chức ba hội nghị tập huấn về công tác cán bộ, văn thư, lưu trữ và xây dựng pháp luật nhằm cập nhật quy định mới, thống nhất nghiệp vụ tại các đơn vị.

Hoạt động xây dựng chương trình, tài liệu bồi dưỡng được chú trọng. Bộ đã ban hành mới sáu chương trình, tài liệu và đang xây dựng thêm sáu chương trình, tài liệu khác, trong đó có những nội dung liên quan đến chuỗi cung ứng, phòng vệ thương mại và xúc tiến thương mại. Đây là các lĩnh vực đòi hỏi đội ngũ công chức thường xuyên cập nhật kiến thức, quy định và nghiệp vụ chuyên ngành.

Cùng với việc tổ chức các lớp bồi dưỡng, Bộ Công Thương chú trọng xây dựng chương trình, tài liệu và cử cán bộ, công chức, viên chức tham gia đào tạo, bồi dưỡng trong nước và nước ngoài theo kế hoạch được phê duyệt.

Khoảng cách giữa bồi dưỡng và yêu cầu công việc

Trình bày Báo cáo tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực của Bộ Công Thương năm 2026 tại Hội nghị ngày 29/10, ông Vũ Quang Hồng, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, chỉ ra những hạn chế trong công tác bồi dưỡng công chức, viên chức. Đáng chú ý, hoạt động bồi dưỡng chưa chuyển mạnh theo vị trí việc làm, các chương trình chuyên sâu chưa đồng đều giữa các lĩnh vực quản lý nhà nước; việc đánh giá hiệu quả còn nặng về số lớp, số lượt người tham gia, chưa phản ánh đầy đủ sự cải thiện chất lượng công việc.

Việc xác định nhu cầu bồi dưỡng theo vị trí việc làm và lĩnh vực chuyên môn chưa đồng bộ. Thông tin về yêu cầu kỹ năng, nhiệm vụ mới và sự thay đổi của công nghệ chưa được cập nhật thường xuyên để phục vụ xây dựng kế hoạch đào tạo.

Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Vũ Quang Hồng trình bày báo cáo Tổng kết công tác đào tạo, bồi dường và phát triển nguồn nhân lực của Bộ Công Thương năm 2026

Trong khi đó, mỗi lĩnh vực quản lý của ngành Công Thương có những yêu cầu riêng về kiến thức và kỹ năng. Công tác quản lý công nghiệp, năng lượng, thương mại quốc tế hay phòng vệ thương mại đòi hỏi năng lực chuyên môn khác nhau. Ngay trong cùng một lĩnh vực, vị trí tham mưu, phân tích, dự báo cũng có yêu cầu khác với vị trí trực tiếp tổ chức thực hiện chính sách. Vì vậy, nội dung bồi dưỡng cần được xây dựng trên cơ sở chức trách, nhiệm vụ và năng lực cần bổ sung của từng nhóm đối tượng.

Việc đánh giá hiệu quả sau bồi dưỡng cũng được chỉ ra là một hạn chế cần khắc phục. Số lượng học viên hoàn thành chương trình chưa phản ánh đầy đủ mức độ nâng cao năng lực. Đối với đội ngũ tham gia xây dựng và thực thi chính sách, hiệu quả bồi dưỡng cần được xem xét thông qua khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào công việc, đồng thời tiếp nhận phản hồi từ cơ quan, đơn vị trực tiếp sử dụng cán bộ.

Bên cạnh đó, nguồn lực phục vụ bồi dưỡng còn phân tán tại nhiều đơn vị; việc phối hợp sử dụng đội ngũ giảng viên, chuyên gia và cơ sở vật chất chưa thường xuyên. Đây là những vấn đề cần khắc phục để phát huy hiệu quả nguồn lực chuyên môn từ các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Đánh giá hiệu quả bồi dưỡng từ chất lượng thực hiện công việc

Từ những kết quả và hạn chế được nhận diện trong năm 2026, Vụ Tổ chức cán bộ đề xuất đổi mới công tác bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2027. Nội dung ưu tiên gồm nâng cao năng lực tham mưu, xây dựng và thực thi chính sách, phân tích, dự báo, khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế.

Các nội dung được ưu tiên gồm phân tích, dự báo, khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, hội nhập quốc tế cùng những kiến thức, kỹ năng cần thiết đối với các lĩnh vực quản lý chuyên ngành.

Về tổ chức thực hiện, Vụ Tổ chức cán bộ tiếp tục giữ vai trò đầu mối tham mưu, tổng hợp và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng. Các vụ, cục và đơn vị chuyên môn có trách nhiệm xác định nhu cầu từ chức trách, nhiệm vụ và yêu cầu thực tế của đội ngũ cán bộ; đề xuất nội dung cần cập nhật, đồng thời tham gia xây dựng chương trình và lựa chọn chuyên gia phù hợp.

Cùng với việc xác định nhu cầu, hoạt động bồi dưỡng được định hướng tăng tính thực hành, kết hợp học trực tiếp, trực tuyến với nghiên cứu tình huống, trao đổi cùng chuyên gia và thực tế tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Đối với những nội dung chuyên sâu, việc nghiên cứu các tình huống phát sinh trong thực tiễn quản lý có thể giúp người học củng cố khả năng phân tích, vận dụng quy định và lựa chọn phương án xử lý phù hợp. Đây cũng là cơ sở để gắn chương trình bồi dưỡng với những vấn đề đang đặt ra trong công tác tham mưu và thực thi chính sách. 

Bộ Công Thương cũng định hướng tăng cường huy động chuyên gia từ các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu và giảng dạy; đồng thời đẩy mạnh phối hợp sử dụng đội ngũ chuyên gia, cơ sở vật chất và học liệu phục vụ công tác bồi dưỡng.

Các lĩnh vực được chú trọng phát triển đội ngũ chuyên gia gồm chính sách công nghiệp, năng lượng và chuyển dịch năng lượng, thương mại quốc tế, phòng vệ thương mại, logistics, thương mại điện tử, chuyển đổi số, dữ liệu và những công nghệ mới có liên quan đến phạm vi quản lý của Bộ.

Đối với các chương trình chuyên sâu, kết quả cần được xem xét thông qua chất lượng công tác tham mưu, khả năng xử lý công việc và mức độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Những thông tin này sẽ là căn cứ để điều chỉnh nội dung, cách thức tổ chức và xác định nhu cầu bồi dưỡng trong các giai đoạn tiếp theo.

Theo định hướng được nêu tại Hội nghị, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị cũng cần được phát huy trong xác định nhu cầu, tổ chức thực hiện và theo dõi kết quả bồi dưỡng. Việc phối hợp giữa đơn vị tham mưu, đơn vị chuyên môn và đơn vị tổ chức đào tạo cần gắn với nhiệm vụ, tiến độ và kết quả thực hiện cụ thể.

Theo định hướng được Vụ Tổ chức cán bộ đề xuất cho năm 2027, công tác bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ngành Công Thương sẽ tập trung vào yêu cầu của từng vị trí việc làm, tăng tính thực hành và đánh giá hiệu quả thông qua khả năng vận dụng kiến thức vào công việc. Đây là cơ sở để nâng cao chất lượng bồi dưỡng, đáp ứng yêu cầu tham mưu, xây dựng và thực thi chính sách trong các lĩnh vực quản lý của ngành.