Ngành độ đèn xe máy 'trăm hoa đua nở', nên lựa chọn đèn theo tiêu chí nào?

Nhu cầu thị trường tăng cao

Nâng cấp hệ thống chiếu sáng đang trở thành nhu cầu phổ biến của người sử dụng ô tô, xe máy, đặc biệt với những người thường xuyên di chuyển ban đêm trên đường quê hoặc các tuyến đường thiếu đèn chiếu sáng.

Tuy nhiên, việc “độ” đèn để có ánh sáng mạnh hơn không đơn thuần là thay một bộ đèn mới. Người dùng còn phải tính đến kết cấu cụm đèn, hệ thống điện nguyên bản, khả năng gây chói cho phương tiện đi ngược chiều và các yêu cầu về an toàn kỹ thuật khi xe lưu thông trên đường.

Nhu cầu nâng cấp đèn chiếu sáng của xe máy ngày càng gia tăng. Ảnh: ZHI.PAT

Riêng với xe máy, thị trường đèn độ khá sôi động với hàng loạt lựa chọn như LED, bi LED, projector... có thể lắp cho nhiều mẫu xe phổ thông. Giá sản phẩm dao động từ vài trăm nghìn đến hơn 1 triệu đồng, trong đó phần lớn là sản phẩm có nguồn gốc không rõ ràng, và được các cơ sở sửa chữa, độ xe tự cung cấp, lắp đặt.

Trao đổi với VietNamNet, kỹ sư điện-điện tử Trần Mạnh Hùng, chủ một chuỗi cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng xe máy tại Hà Nội cho biết, độ đèn để nâng cấp ánh sáng cho xe máy là nhu cầu có thật bởi đèn nguyên bản của xe thường là bóng halogen sau một thời gian sử dụng sẽ bị tối, ảnh hưởng đến an toàn và thẩm mỹ.

Tuy vậy, giải pháp nâng cấp nhiều loại đèn này thường yêu cầu khoét chóa, đấu nối lại dây điện hoặc can thiệp sâu vào hệ thống điện, ắc quy nguyên bản. Nếu thực hiện không đúng kỹ thuật, việc nâng cấp tưởng như đơn giản này có thể phát sinh rủi ro trong quá trình sử dụng, đặc biệt là nguy cơ cháy nổ.

Theo đánh giá của anh Hùng, người dùng hiện nay lại không quá chú ý đến an toàn mà hầu hết chỉ nhìn vào hình thức và giá thành để quyết định.

“Những bộ đèn giá rẻ trên thị trường khá nhiều, khoảng 500.000 đồng đến 1 triệu đồng cũng có. Tuy nhiên, phần lớn khi lắp đặt phải khoét chóa, đấu nối dây điện hoặc thay đổi kết cấu nguyên bản. Nếu kỹ thuật lắp đặt không bảo đảm, có thể dẫn đến chập điện, quá nhiệt, thậm chí cháy nổ rất nguy hiểm”, anh Hùng nói.

Một vấn đề khác cũng cần được người sử dụng quan tâm là quy định về an toàn kỹ thuật và việc thay đổi kết cấu, hệ thống chiếu sáng của phương tiện.

Trên thực tế, không phải cứ lắp được một bộ đèn là có thể sử dụng tùy ý trên đường. Những thay đổi không phù hợp có thể khiến phương tiện gặp khó khăn khi kiểm định (đối với đèn ô tô), đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lực lượng chức năng xử phạt nặng nếu hệ thống đèn được độ chế trái quy định, không đáp ứng yêu cầu khi tham gia giao thông.

Người điều khiển xe máy có hành vi thay đổi hệ thống chiếu sáng, lắp thêm đèn trợ sáng hoặc sử dụng đèn không đúng tiêu chuẩn thiết kế có thể bị phạt từ 400-600 nghìn đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ảnh minh hoạ: Hoàng Hiệp

Chú ý gì khi lựa chọn đèn để nâng cấp?

Thị trường hiện nay gần như có đủ loại đèn nâng cấp, từ bóng LED thay thế, bi LED, projector cho đến những cụm đèn được thiết kế riêng cho từng mẫu xe. Mỗi loại lại có mức giá, công suất, kiểu ánh sáng và phương pháp lắp đặt khác nhau. Sự đa dạng này giúp người dùng có thêm lựa chọn nhưng cũng dễ rơi vào “ma trận” thông số.

Không ít sản phẩm tập trung quảng cáo vào công suất mạnh, số chip LED hoặc tầm chiếu xa, trong khi những yếu tố quan trọng hơn như vùng sáng, khả năng kiểm soát ánh sáng, nhiệt độ làm việc và mức độ tương thích với hệ thống điện của xe lại ít được chú ý.

Kỹ sư Trần Mạnh Hùng cho rằng, người dùng nên quan tâm trước tiên đến phương thức lắp đặt. Trong đó, các sản phẩm theo hướng Plug & Play, hay còn gọi là độ đèn cắm giắc zin, đang được nhiều người lựa chọn.

Đây là phương pháp nâng cấp hệ thống chiếu sáng bằng các linh kiện, bộ dây, giắc cắm hoặc pát lắp được thiết kế tương thích với hệ thống nguyên bản, hạn chế việc cắt nối dây điện zin, đục khoét chóa hoặc thay đổi sâu kết cấu của xe.

“Plug & Play có ưu điểm là giảm bớt việc can thiệp vào hệ thống điện nguyên bản. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ cắm giắc là hoàn toàn an toàn. Sau khi lắp, đèn vẫn phải được căn chỉnh đúng, kiểm tra hệ thống điện và bảo đảm chùm sáng không gây ảnh hưởng đến phương tiện đi ngược chiều”, ông Hùng lưu ý.

Việc độ đèn chiếu sáng cho xe, ngoài thẩm mỹ, người dùng cần lưu ý đến các yếu tố về kỹ thuật. Ảnh minh hoạ: ZHI.PAT 

Yếu tố tiếp đến là thương hiệu uy tín. Theo anh Hùng, trên thị trường hiện có một số thương hiệu phát triển sản phẩm theo hướng này, trong đó có các loại bóng Bi LED, Projector thiết kế riêng cho một số mẫu xe phổ thông khá tiện khi lắp đặt, đảm bảo tiêu chuẩn, được cấp giấy chứng nhận và người dùng không sợ bị xử phạt.

Điểm đáng chú ý của nhóm sản phẩm này là người dùng không nhất thiết phải chạy theo công suất thật lớn. Một hệ thống chiếu sáng hiệu quả cần tạo được vùng sáng phù hợp, có ranh giới tương đối rõ giữa vùng chiếu gần và xa, đồng thời hạn chế ánh sáng hắt lên gây chói cho người đi ngược chiều.

Ngoài ra, vị chuyên gia cho rằng, với xe máy phổ thông, việc lựa chọn đèn cũng cần tính đến khả năng đáp ứng của hệ thống điện nguyên bản. Một bộ đèn có công suất cao nhưng không phù hợp với khả năng cấp điện, tản nhiệt của xe có thể khiến ắc quy, hệ thống sạc và dây dẫn phải làm việc ở điều kiện không mong muốn.

Theo chuyên gia Trần Mạnh Hùng, khi nâng cấp đèn, người dùng nên xác định rõ nhu cầu sử dụng, lựa chọn sản phẩm có thông số minh bạch và ưu tiên giải pháp ít can thiệp vào xe. Quan trọng không kém là tìm cơ sở lắp đặt có kỹ thuật viên hiểu về hệ thống điện và quang học, đồng thời căn chỉnh đèn sau khi hoàn thiện.

Suy cho cùng, mục tiêu của việc nâng cấp đèn không đơn thuần là làm cho xe sáng hơn. Một hệ thống chiếu sáng tốt phải giúp người lái nhìn rõ hơn trong điều kiện thiếu sáng nhưng vẫn kiểm soát được chùm sáng, không gây chói và không biến việc nâng cấp thành một rủi ro mới đối với chính chiếc xe.