Ngành năng lượng mặt trời toàn cầu bước vào cuộc đua cắt giảm bạc

Các nhà sản xuất pin mặt trời trên toàn cầu đang đẩy nhanh nỗ lực cắt giảm lượng bạc sử dụng trong sản phẩm, trong bối cảnh giá kim loại công nghiệp này đã tăng tới 300% trong vòng một năm qua, gây ra tình trạng thiếu hụt trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Các nhà sản xuất đang chạy đua để tìm ra các giải pháp thay thế nhằm giảm lượng bạc sử dụng trên mỗi tấm pin mặt trời. (Ảnh: Solar Quotes)

Bạc có khả năng phản xạ ánh sáng và dẫn điện hiệu quả, nên được sử dụng rộng rãi trong các tấm pin mặt trời.

Trong tháng 1, cả vàng và bạc đều tăng lên mức cao kỷ lục do lo ngại về khả năng Mỹ can thiệp quân sự tại nhiều điểm nóng địa chính trị. Giá bạc lần đầu vượt mốc 100 USD/ounce vào tuần trước và hiện đạt khoảng 112 USD/ounce. Nhu cầu tăng mạnh từ các nhà đầu tư cá nhân góp phần đẩy giá bạc tăng 60% kể từ đầu năm 2026.

Khác với vàng chủ yếu phục vụ đầu tư và trang sức, bạc là nguyên liệu công nghiệp thiết yếu, với hơn một nửa nhu cầu từ các ngành sản xuất.

Trước áp lực chi phí, các nhà sản xuất đang tìm cách giảm lượng bạc sử dụng bằng các vật liệu thay thế và tối ưu hóa thiết kế.

“Với mức giá hiện tại, bạc đang gây rất nhiều áp lực cho các ngành sử dụng”, ông Philip Newman, Giám đốc công ty tư vấn Metals Focus, cho biết.

Bà Jenny Chase, chuyên gia phân tích năng lượng mặt trời tại BloombergNEF, cho biết giá bạc hiện chiếm khoảng 26% chi phí sản xuất một mô-đun pin mặt trời, so với chỉ 3% cách đây ba năm.

“Đây là gánh nặng rất lớn đối với các nhà sản xuất mô-đun pin mặt trời, trong bối cảnh phần lớn doanh nghiệp trong ngành được dự báo sẽ thua lỗ trong năm 2025”, bà Chase nói.

Dây chuyền sản xuất tấm pin mặt trời trong một nhà máy ở Trung Quốc. (Ảnh: CNN)

Đà tăng giá bạc cũng làm trầm trọng thêm tình hình thua lỗ của các nhà sản xuất pin mặt trời Trung Quốc, vốn đang đối mặt với cạnh tranh gay gắt và tình trạng dư thừa công suất.

Theo ông Christoph Podewils, Tổng thư ký Hội đồng Sản xuất Năng lượng Mặt trời châu Âu, các doanh nghiệp Trung Quốc thường sử dụng bạc với hàm lượng cao hơn so với các nhà sản xuất châu Âu.

Trước áp lực chi phí, nhiều nhà sản xuất Trung Quốc đang đẩy nhanh việc phát triển và ứng dụng các công nghệ không sử dụng bạc.

Longi, một trong những nhà sản xuất pin mặt trời lớn nhất Trung Quốc, tuyên bố công ty bắt đầu thay thế bạc bằng các kim loại cơ bản trong tế bào quang điện, sau khi chi phí sản xuất wafer, tế bào và mô-đun tăng mạnh.

Phó chủ tịch công nghệ công ty pin mặt trời Trina Solar, ông Chen Yifeng, cho biết công ty đang phát triển loại tế bào quang điện sử dụng tiếp điểm bằng đồng nhằm giảm sự phụ thuộc vào bạc.

Trong khi đó, Aiko Solar, nhà sản xuất quy mô nhỏ hơn có trụ sở tại Thượng Hải, bắt đầu sản xuất các tế bào quang điện không sử dụng bạc, với tổng công suất lắp đặt đạt 8,57 gigawatt tính đến giữa năm 2025.

Bà Sonia Dunlop, Giám đốc điều hành Hội đồng Năng lượng Mặt trời Toàn cầu, cho biết một tấm pin mặt trời phổ biến hiện nay sử dụng lượng bạc ít hơn khoảng 10 lần so với các tấm pin được sản xuất cách đây 20 năm.

Năng lượng mặt trời chỉ là một trong nhiều lĩnh vực chịu tác động từ đà tăng giá của bạc. Kim loại này còn được sử dụng trong thiết bị điện tử, pin ô tô, thiết bị y tế và vật liệu hàn.

Một số doanh nghiệp thậm chí đã chủ động tìm cách kiểm soát nguồn cung. Tháng 10/2025, Samsung Construction and Trading ký thỏa thuận hai năm với một công ty khai thác bạc nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu.

Trong ngành ô tô, lượng bạc sử dụng trong mỗi chiếc xe không lớn so với các vật liệu khác. Tuy nhiên, theo Silver Institute, xe điện tiêu thụ lượng bạc nhiều hơn gần 80% so với các mẫu xe chạy xăng.

Ông Gerrit Reepmeyer, đối tác tại công ty tư vấn AlixPartners, ước tính nếu giá bạc duy trì ở mức cao như hiện nay, chi phí sản xuất có thể tăng thêm khoảng 100 USD cho mỗi xe chạy xăng và hơn 200 USD đối với mỗi xe điện.

Ông Andy Palmer, nhà sáng lập Palmer Energy Technology, công ty Anh chuyên sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin, nhận định việc giá bạc tăng là “một chi phí đầu vào cần phải quản lý, chứ chưa phải là mối đe dọa mang tính chiến lược”.

(Nguồn: Financial Times)

Hoa Vũ