Ngành Ngân hàng tăng tốc đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống

Kim chỉ nam cho tiến trình chuyển đổi số

Xác định vai trò quan trọng đó, ngành Ngân hàng đã tích cực đi đầu trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh: “Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đồng thời là yêu cầu khách quan và lựa chọn chiến lược để bảo đảm phát triển nhanh, bền vững”. Theo Phó Thống đốc, Nghị quyết số 57-NQ/TW không chỉ đưa ra định hướng mà còn trở thành kim chỉ nam cho tiến trình chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới. Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo ngành và xây dựng các kế hoạch gắn với khoa học, công nghệ, dữ liệu, Đề án 06 và an toàn hệ thống là cơ sở bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt trong toàn Ngành.

Đặc biệt, mới đây, NHNN đã ban hành Kế hoạch số 09/KH-NHNN về hành động 100 ngày của NHNN triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Điểm đáng chú ý là Kế hoạch không dừng ở những định hướng chung, mà tổ chức thực hiện theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi có sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu, tiêu chí được giao và có minh chứng, kiểm chứng được. Người đứng đầu đơn vị chủ trì chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng; đơn vị phối hợp chịu trách nhiệm về chất lượng và tiến độ phần việc được phân công.

Kế hoạch hành động 100 ngày được triển khai trên nền tảng chuyển đổi số mà ngành Ngân hàng đã bền bỉ xây dựng trong nhiều năm qua. Sau nhiều năm đầu tư cho hạ tầng, thể chế và dữ liệu, chuyển đổi số của ngành Ngân hàng đang bước sang giai đoạn tạo ra giá trị thực chất trong quản trị, vận hành và cung ứng dịch vụ. Đến nay, 40,40% đơn vị đã ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng; 45,69% ứng dụng AI và Big Data trong phân tích, hỗ trợ ra quyết định và cảnh báo gian lận; 43,14% triển khai Open API để kết nối hệ sinh thái; 38,16% ứng dụng robot tự động hóa quy trình. Cùng với đó, 63,42% nghiệp vụ đã cho phép khách hàng thực hiện hoàn toàn trên môi trường số; 66,11% giao dịch được thực hiện qua kênh số, trong đó nhiều ngân hàng đạt tỷ lệ trên 98%. Hạ tầng thanh toán tiếp tục được mở rộng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia xử lý 80,7 triệu giao dịch với tổng giá trị 287,2 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 9,51% về số lượng và 64,92% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trong 5 tháng đầu năm, hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý gần 5,79 tỷ giao dịch, tăng 34%; kết nối thanh toán QR với nhiều quốc gia cũng tiếp tục được mở rộng.

Song song với phát triển hạ tầng, dữ liệu ngày càng trở thành nền tảng quan trọng của chuyển đổi số. NHNN đã công bố đầy đủ 25/25 bộ dữ liệu mở. Đến hết tháng 6/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công hơn 162,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 2,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, góp phần làm sạch dữ liệu, hạn chế gian lận và nâng cao an toàn giao dịch điện tử.

Đặc biệt, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được triển khai tại 147 đơn vị. Đến ngày 30/6/2026, hệ thống đã phát đi hơn 4,6 triệu lượt cảnh báo; hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng giá trị giao dịch hơn 5,2 nghìn tỷ đồng. Đây là minh chứng cho thấy dữ liệu và công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn trực tiếp bảo vệ khách hàng và củng cố niềm tin đối với các dịch vụ ngân hàng số.

Xử lý điểm nghẽn, lấy an toàn và dữ liệu làm trụ cột

Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Kế hoạch hành động 100 ngày đặt ra 11 nhiệm vụ cụ thể thuộc 6 nhóm: Thể chế; kỷ luật thực thi, chỉ đạo, điều hành; hạ tầng số; dữ liệu số; nền tảng số; dịch vụ công trực tuyến; và kinh tế số. Mỗi nhiệm vụ đều xác định rõ lãnh đạo phụ trách, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, sản phẩm đầu ra và thời hạn hoàn thành.

Trong đó, nhóm nhiệm vụ về thể chế và quản trị dữ liệu được xem là nền tảng. NHNN sẽ cập nhật Khung Kiến trúc số theo Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; đồng thời xây dựng khung quản trị dữ liệu và hệ thống từ điển dữ liệu dùng chung. Đây là cơ sở để các hệ thống thông tin được đầu tư đồng bộ, tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và hạn chế đầu tư phân tán.

Song song với hoàn thiện thể chế, Kế hoạch yêu cầu nâng cấp hạ tầng số và tăng cường an toàn, an ninh mạng. Trước ngày 30/11/2026, 100% hệ thống thông tin cấp độ 4 và cấp độ 5 phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an toàn thông tin, từ hồ sơ cấp độ, kiểm thử, khắc phục lỗ hổng đến phương án sao lưu, phục hồi dữ liệu và kết nối giám sát an ninh mạng 24/7. Đây là bước chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động giám sát, phát hiện sớm và xử lý sớm rủi ro.

Ở nhóm dữ liệu và nền tảng số, NHNN đặt mục tiêu đồng bộ dữ liệu quản lý ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; rà soát, hoàn thiện các nền tảng số dùng chung và tích hợp Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với Cổng Dịch vụ công quốc gia trước ngày 30/9/2026. Đối với dịch vụ công trực tuyến, mục tiêu là 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện sẽ không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những giấy tờ, thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời ưu tiên tái thiết kế các thủ tục có tần suất sử dụng cao theo hướng đơn giản, thuận tiện hơn trên môi trường số.

Một điểm nhấn khác là thúc đẩy khai thác dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế số. Kế hoạch yêu cầu xây dựng và công bố danh mục dữ liệu mở, chuẩn hóa API và các dịch vụ dữ liệu có thể khai thác an toàn trước ngày 30/11/2026. Việc chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu có kiểm soát không chỉ tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ phát triển sản phẩm, dịch vụ mới mà còn nâng cao chất lượng phân tích, dự báo và hoạch định chính sách của cơ quan quản lý.

Quan trọng hơn, mục tiêu của Kế hoạch không chỉ là hoàn thành đủ 11 nhiệm vụ đúng tiến độ mà còn bảo đảm các sản phẩm sau 100 ngày được đưa vào vận hành thực chất, tạo ra giá trị trong quản trị, điều hành và cung ứng dịch vụ. Song song với hoàn thiện thể chế, hạ tầng, nền tảng và dữ liệu, toàn Ngành cần tiếp tục đầu tư nguồn lực cho chuyển đổi số; phát triển nhân lực số; nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới; tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm; Đồng thời đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính để người dân và doanh nghiệp sử dụng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng trên môi trường số an toàn, đúng quy định, nâng cao khả năng nhận diện và phòng tránh các hình thức lừa đảo.

Tinh thần xuyên suốt của Kế hoạch hành động 100 ngày là quán triệt các quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng công nghệ luôn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Phát biểu tại Hội nghị về công nghệ thông tin mới đây, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh mẽ hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng công nghệ, đồng thời khẳng định bảo đảm an toàn, an ninh mạng là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Thống đốc, ngành Ngân hàng là lĩnh vực nắm giữ khối lượng dữ liệu lớn, nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến tài sản, quyền lợi của người dân, doanh nghiệp và sự an toàn của hệ thống tài chính. Chỉ một sự cố về an toàn hệ thống, dữ liệu khách hàng hoặc gián đoạn dịch vụ cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của người dân, doanh nghiệp và uy tín của toàn hệ thống. Vì vậy, đối với ngành Ngân hàng, an toàn số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là điều kiện bắt buộc để phát triển, là nền tảng của niềm tin, là trách nhiệm quản trị và là kỷ luật vận hành của từng đơn vị.

Thống đốc nhấn mạnh, tinh thần chỉ đạo của NHNN là chuyển đổi số phải đi cùng an toàn; khai thác dữ liệu phải đi cùng bảo vệ dữ liệu; ứng dụng AI phải đi cùng quản trị rủi ro; đổi mới sáng tạo phải đi cùng tuân thủ, kiểm soát và trách nhiệm giải trình; không đánh đổi an toàn hệ thống, an toàn dữ liệu và niềm tin của khách hàng để lấy tốc độ phát triển ngắn hạn. Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn để thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển dữ liệu, ứng dụng AI và đặc biệt là tăng cường an ninh, an toàn thông tin trong toàn Ngành. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, cảnh báo, yêu cầu khắc phục và xử lý nghiêm các trường hợp không tuân thủ, đặc biệt đối với những vấn đề có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động ngân hàng, quyền lợi của khách hàng và an toàn dữ liệu.