Ngành ngoại giao thực hiện phương châm 'Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi'

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ảnh: QUANG PHÚC

* PHÓNG VIÊN: Xin Bộ trưởng cho biết ý nghĩa và mục tiêu của việc tổ chức hội nghị ngoại giao lần này?

* Bộ trưởng LÊ HOÀI TRUNG: Đây là hội nghị ngoại giao đầu tiên được tổ chức sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, khi đất nước vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, tạo nền tảng để triển khai các quyết sách lớn của nhiệm kỳ mới. Đây cũng là hội nghị ngoại giao đầu tiên trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc mà Đại hội XIV đã xác định, hướng tới thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa qua đã thông qua nghị quyết về mô hình phát triển mới, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu của tăng trưởng, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với phát triển đất nước và công tác đối ngoại.

Do đó, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 có nhiệm vụ quán triệt và cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, thống nhất nhận thức và hành động trong toàn ngành, đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ mới của công tác đối ngoại trên nền tảng những thành tựu và tiềm lực đất nước sau 40 năm đổi mới.

Diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, vừa mở ra những cơ hội mới, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với công tác đối ngoại. Chúng tôi xác định mục tiêu quan trọng nhất của hội nghị lần này là quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng; thống nhất nhận thức về tình hình và nhiệm vụ mới; trên cơ sở đó đổi mới tư duy, đổi mới cách làm, nâng cao hiệu quả triển khai công tác đối ngoại, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các ban, bộ, ngành, địa phương dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.

* Với những mục tiêu đó, trong chương trình hội nghị lần này, những trọng tâm và định hướng lớn nào sẽ được dành thời gian tập trung thảo luận, thưa Bộ trưởng?

* Trọng tâm đầu tiên là quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển đất nước, xây dựng Đảng, hoàn thiện hệ thống chính trị và công tác đối ngoại. Để thực hiện những nhiệm vụ mới, đội ngũ trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các cán bộ chuẩn bị nhận nhiệm vụ phải hiểu thật sâu, nắm thật vững để triển khai thống nhất và hiệu quả. Theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, điều quan trọng không chỉ là hiểu đúng mà còn phải làm đúng, làm có kết quả và làm đến cùng.

Trọng tâm thứ hai là tiếp tục trao đổi, đánh giá toàn diện tình hình quốc tế và khu vực trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, chiến lược, kinh tế, khoa học và công nghệ. Đây cũng là yêu cầu mà Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra đối với công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược, không để đất nước bị động, bất ngờ. Như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc xử lý công việc hay giải quyết vấn đề, mà còn phải nhìn thấy trước vấn đề và có khả năng kiến tạo.

Trọng tâm thứ ba là trao đổi về những nhiệm vụ lớn của công tác đối ngoại trong thời gian tới, làm sao để công tác đối ngoại đóng góp thiết thực, hiệu quả hơn nữa cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Một nội dung xuyên suốt khác của hội nghị là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhiều lần nhấn mạnh, khâu quan trọng nhất hiện nay là khâu thực thi. Từ nhận thức đúng, xác định đúng nhiệm vụ đến việc triển khai bằng phương thức nào, tổ chức ra sao, đổi mới hoạt động của các cơ quan đại diện ở nước ngoài như thế nào, cũng như cần điều chỉnh mô hình vận hành của Bộ Ngoại giao ra sao để đáp ứng yêu cầu mới. Trong đó, chuyển đổi số là một nội dung đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh đó, hội nghị sẽ có các phiên chuyên đề về đối ngoại phục vụ phát triển, đối ngoại Đảng, đối ngoại nhân dân, đối ngoại Quốc hội và đối ngoại địa phương. Hội nghị cũng sẽ xây dựng chương trình hành động cụ thể của toàn ngành ngoại giao. Mỗi cơ quan đại diện phải xác định rõ yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ, kết quả cần đạt được cũng như lộ trình và thời hạn thực hiện; có những giải pháp phù hợp với điều kiện và đặc thù của từng địa bàn, nhất là tại những địa bàn có xung đột hoặc điều kiện đặc biệt phức tạp như Ukraine, Iran và một số nước ở khu vực Trung Đông.

Đồng thời, sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành và địa phương cũng cần được tăng cường. Đây cũng là lần đầu tiên, trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao sẽ có phiên họp do Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Ngoại giao đồng chủ trì nhằm trao đổi, tăng cường cơ chế phối hợp giữa ba lực lượng trên ba lĩnh vực trọng yếu, thường xuyên.

* Mục tiêu rất lớn, nhiệm vụ rất nặng nề, vậy theo Bộ trưởng, đội ngũ cán bộ ngoại giao cần làm gì để triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đảng trong thời gian tới?

* Theo tôi, trước hết ngành ngoại giao phải tổ chức lực lượng một cách khoa học, hiệu quả, nhất là trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang triển khai chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ cần không ngừng nâng cao trình độ, tri thức và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong toàn ngành. Trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, không phải lúc nào cũng có điều kiện tham gia các khóa đào tạo tập trung. Vì vậy, tinh thần tự học, tự nghiên cứu, học tập suốt đời phải trở thành yêu cầu thường xuyên đối với mỗi cán bộ ngoại giao để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Trên tinh thần đó, chúng tôi đang xây dựng và hướng tới một phương châm hành động chung của toàn ngành Ngoại giao: “Định hướng đúng - Kỷ luật nghiêm - Chuyên môn giỏi”.