Ngành nước Thành phố Hồ Chí Minh chủ động ứng phó El Nino từ sớm, từ xa

Trung tâm vận hành hệ thống cấp nước của Sawaco.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, để phục vụ nguồn nước sinh hoạt ổn định cho gần 14 triệu dân, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) đã đưa ra các kịch bản khác nhau về tác động của El Nino từ đó có các giải pháp để ứng phó kịp thời nhằm bảo đảm an toàn, an ninh cấp nước cho khu vực.

Nhiều kịch bản ứng phó

Ông Trần Kim Thạch, Trưởng Phòng Quản lý chất lượng nước-Sawaco cho biết: Để tăng cường công tác giám sát chất lượng nguồn nước thô, dự kiến trong tháng 11/2026, Sawaco sẽ phối hợp Cục Cấp nước Singapore lắp đặt thử nghiệm thiết bị giám sát tảo liên tục tại họng thu nước thô nhằm đánh giá khả năng hình thành tảo và các giải pháp ứng phó kịp thời.

Qua đó tăng cường công tác giám sát chất lượng nước thô trực tuyến, trong đó chú trọng diễn biến độ mặn (kết hợp các kịch bản về dữ liệu thủy văn) để nhận biết kịp thời về tác động của nguồn nước thô.

Ngoài ra, đơn vị cấp nước sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị vận hành hồ chứa nước đầu nguồn (Công ty thủy điện Trị An đối với dòng sông Đồng Nai và Công ty Thủy lợi miền nam đối với sông Sài Gòn) để theo dõi và phối hợp vận hành tài nguyên nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai một cách tiết kiệm và bảo đảm sử dụng tài nguyên nước phù hợp đa mục tiêu.

Các nhà máy nước cũng tiến hành công tác bảo trì, bảo dưỡng bảo đảm các thiết bị vận hành ổn định, đồng thời cũng tăng cường công tác chứa nước sạch (tăng công suất của các bể chứa nước sạch).

Ông Thạch chia sẻ thêm, cùng những giải pháp trên, Sawaco còn xây dựng các kịch bản điều tiết mạng lưới khác nhau như nhà máy nước Tân Hiệp phải ngưng lấy nước thô trong khoảng thời gian nhất định; phối hợp tuyên truyền để khách hàng sử dụng nước một cách hợp lý.

Xử lý nước thô tại Nhà máy nước Thủ Đức.

Trong mùa khô năm 2027 sẽ giảm lượng mưa trái mùa

Mặc dù nhìn tổng thể là El Nino sẽ làm giảm các cơn bão nhiệt đới (hoặc áp thấp nhiệt đới) tác động đến lãnh thổ Việt Nam nói chung và khu vực Đông Nam Bộ nói riêng, nhưng vẫn có thể xuất hiện các trận mưa cực đoan (vũ lượng lớn).

Theo công bố của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) ngày 24/4 đã nhận định, năm 2026 là kỳ El Nino với cường độ lớn và dự báo sẽ kéo dài đến tháng 2/2027, tuy nhiên trong thời gian gần đây các tổ chức khí tượng đã nhận định khả năng kéo dài đến hết mùa hè 2027. Tổ chức khí tượng Hoa Kỳ (NOAA) vào ngày 15/5 cũng đã công bố về tình trạng El Nino 2026 là năm El Nino siêu mạnh (strong El Nino).

Cũng theo Đài Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm chu kỳ El nino dự báo sẽ tác động đến Việt Nam, bắt đầu vào tháng 7/2026, kéo dài đến tháng 2/2027.

Đánh giá ảnh hưởng đến hoạt động cung cấp nước sạch tại Sawaco, Phòng Quản lý chất lượng nước thông tin: Khả năng nhu cầu dùng nước của khách hàng trong mùa khô năm 2027 sẽ tăng mạnh dưới tác động của hiện tượng thời tiết El nino và chịu tác động từ các dự án trọng điểm mà Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai (như khu vực Cần Giờ,…).

Bên cạnh đó, tài nguyên nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai có thể giảm mạnh do mùa mưa năm 2026 đến trễ, kết thúc sớm và tổng lượng mưa giảm so trung bình các năm từ đó có thể sẽ xảy ra tình trạng xung đột về các mục đích sử dụng nguồn nước trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.

Ngoài ra, khả năng ô nhiễm nguồn nước gia tăng do lưu lượng dòng chảy thấp dẫn tới khả năng tự làm sạch của các dòng sông giảm, hoặc có thể xuất hiện tảo do nhiệt độ tăng cao, làm tăng khả năng ô nhiễm hữu cơ khi tảo bị chết và phân hủy... cũng là kịch bản mà ngành nước Thành phố Hồ Chí Minh tính đến.

Trong thời gian qua, để bảo đảm an toàn, các nhà máy nước của Sawaco đã áp dụng chuỗi công nghệ xử lý hiện đại: tiền oxy hóa, keo tụ-tạo bông, lắng-lọc, và cuối cùng là khử trùng bằng clo trước khi đưa vào mạng lưới cấp nước.

Song song đó, Sawaco đang triển khai số hóa toàn bộ chuỗi vận hành: sản xuất, điều độ, phân phối cho đến giám sát thất thoát nước. Cơ sở dữ liệu dùng chung được xây dựng sẽ cho phép phân tích, dự báo chất lượng nước theo thời gian thực, hướng tới mô hình “hệ thống cấp nước thông minh”, nâng cao mức độ an toàn, chủ động của an ninh nguồn nước trong bối cảnh Thành phố phát triển mạnh mẽ.

Bảo đảm nguồn nước sạch cho người dân hôm nay không chỉ là một dịch vụ công thiết yếu, mà đã trở thành một trong những trụ cột của an ninh đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, ô nhiễm thượng nguồn gia tăng và tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, việc bảo vệ nguồn nước thô, đầu tư công nghệ xử lý tiên tiến, mở rộng mạng lưới cấp nước đến từng hộ dân… là nhiệm vụ cấp thiết, liên tục và lâu dài.