Ngành robot Trung Quốc chuyển từ trình diễn công nghệ sang ứng dụng thực tế tại Sơn Đông

Robot của ROKAE Robotics có trụ sở tại Tế Ninh đạt bước tiến trong công nghệ điều khiển lực. Ảnh/Dazhong News

Thay vì tập trung vào những màn trình diễn công nghệ gây ấn tượng, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc đang định hình lại ngành công nghiệp robot theo hướng thực tiễn hơn: đưa robot vào nhà máy, bệnh viện, điểm du lịch, gia đình và những môi trường mà con người khó hoặc không thể trực tiếp làm việc.

Lợi thế đặc biệt của Sơn Đông là địa phương này sở hữu đầy đủ 41 ngành công nghiệp của Trung Quốc. Nền tảng sản xuất đa dạng tạo điều kiện để các doanh nghiệp robot tìm kiếm những bài toán ứng dụng cụ thể, từ đó đưa sản phẩm nhanh chóng ra thị trường và hình thành các chuỗi giá trị mới.

TỰ CHỦ CÔNG NGHỆ LÀ NỀN TẢNG

Một trong những trọng tâm trong quá trình phát triển ngành robot của Sơn Đông là nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ.

Công ty Alesmart Technology đã phát triển GomROS, hệ điều hành robot do Trung Quốc tự phát triển. Sự xuất hiện của hệ điều hành này được xem là bước tiến nhằm giảm sự phụ thuộc vào hệ điều hành ROS có nguồn gốc từ Mỹ, đồng thời tạo nền tảng phần mềm phù hợp hơn với nhu cầu phát triển robot trong nước.

Trong khi đó, tại thành phố Tế Ninh, Công ty ROKAE Robotics đang đạt được những bước tiến trong công nghệ điều khiển lực. Đây là công nghệ có ý nghĩa quan trọng đối với các robot cần thực hiện những thao tác tinh vi, đòi hỏi độ chính xác cao.

Nhờ công nghệ điều khiển lực, robot có thể thực hiện các công việc như đánh bóng, lắp ráp hoặc hỗ trợ phẫu thuật. Những nhiệm vụ này trước đây phụ thuộc nhiều vào kỹ năng và kinh nghiệm của con người, nhưng đang dần được tự động hóa bằng robot có khả năng cảm nhận và điều chỉnh lực tác động trong quá trình làm việc.

Điểm đáng chú ý là Sơn Đông không chỉ phát triển robot như một sản phẩm công nghệ độc lập mà đang gắn robot với nền tảng công nghiệp sẵn có. Đây là yếu tố giúp tỉnh này rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm và thương mại hóa.

Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất, nhu cầu thị trường và công nghệ đang tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi để robot nhanh chóng chuyển từ phòng thí nghiệm ra thực tế.

ROBOT ĐI VÀO NHỮNG LĨNH VỰC RẤT “ĐỜI THƯỜNG”

Quá trình thương mại hóa robot tại Sơn Đông đang thể hiện rõ qua sự mở rộng nhanh chóng của các kịch bản ứng dụng.

Robot do Haier sản xuất trình diễn khả năng bóc vỏ chuối. Ảnh/Dazhong News

Trong lĩnh vực y tế, robot phẫu thuật “Miaoshou” của Wego Group đã góp phần phá vỡ sự phụ thuộc vào các công nghệ quốc tế trong lĩnh vực phẫu thuật xâm lấn tối thiểu. Việc robot được đưa vào những quy trình y tế có yêu cầu cao về độ chính xác cho thấy công nghệ robot đang chuyển từ các ứng dụng công nghiệp truyền thống sang những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.

Tại núi Thái Sơn, một trong những địa điểm du lịch nổi tiếng của Trung Quốc, khoảng 500 robot hỗ trợ leo núi cùng các robot chó vệ sinh tích hợp trí tuệ nhân tạo đang được đưa vào vận hành. Việc ứng dụng robot tại đây đã giúp hiệu quả vận hành tăng hơn 60%.

Đây là một ví dụ cho thấy robot không nhất thiết phải thay thế hoàn toàn con người. Trong nhiều trường hợp, giá trị lớn nhất của robot nằm ở việc đảm nhận những công việc nặng nhọc, lặp đi lặp lại hoặc diễn ra trong điều kiện không thuận lợi, qua đó giúp con người tập trung vào những nhiệm vụ có giá trị cao hơn.

Robot cũng đang tiến vào không gian gia đình. Tập đoàn Haier đang phát triển các robot dịch vụ gia đình có khả năng nhận diện thực phẩm, vận hành máy giặt và thậm chí bóc vỏ chuối. Những khả năng tưởng như rất đơn giản này lại cho thấy một hướng phát triển quan trọng của robot: từ các hệ thống chuyên dụng trong nhà máy sang những thiết bị có khả năng tương tác với môi trường sinh hoạt hàng ngày.

Một lĩnh vực khác có tiềm năng lớn là các môi trường nguy hiểm. “Tiểu Lộc số 1” (Xiaolu No. 1), robot bốn chân chống cháy nổ đầu tiên của Trung Quốc, đang được đưa ra thị trường để phục vụ các hoạt động trong những môi trường có nguy cơ cao.

Việc robot có thể đảm nhiệm nhiệm vụ tại các khu vực nguy hiểm không chỉ giúp giảm rủi ro cho con người mà còn mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng của công nghệ này.

HÌNH THÀNH CỤM NGÀNH ROBOT QUY MÔ LỚN

Cùng với việc mở rộng các ứng dụng, Sơn Đông đang xây dựng một hệ sinh thái công nghiệp nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp robot hợp tác và chia sẻ nguồn lực.

Mật độ robot tại các nhà máy thông minh tiên tiến của tỉnh hiện đạt 764 robot trên 10.000 lao động, cao hơn đáng kể so với mức trung bình của Trung Quốc. Con số này phản ánh mức độ tự động hóa ngày càng cao trong lĩnh vực sản xuất, đồng thời tạo ra thị trường lớn cho các nhà cung cấp robot, phần mềm điều khiển, cảm biến và các công nghệ liên quan.

Tháng 7 vừa qua, Liên minh ngành robot và thiết bị thông minh Sơn Đông được thành lập với sự tham gia của hơn 100 doanh nghiệp trên toàn tỉnh. Mục tiêu là tăng cường hợp tác, chia sẻ nguồn lực và thúc đẩy sự kết nối giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Ngành robot Sơn Đông hiện đã hình thành 4 trung tâm lớn tại Tế Nam, Thanh Đảo, Truy Bác và Tế Ninh. Mỗi trung tâm có những thế mạnh công nghiệp và công nghệ riêng, tạo thành mạng lưới hỗ trợ cho sự phát triển của toàn ngành.

Mô hình phát triển của Sơn Đông cho thấy một xu hướng đáng chú ý trong ngành robot Trung Quốc: cuộc cạnh tranh không còn chỉ nằm ở việc ai có thể tạo ra robot ấn tượng nhất, mà ngày càng chuyển sang câu hỏi robot nào có thể giải quyết được vấn đề thực tế, giảm chi phí, nâng năng suất và tạo ra giá trị kinh tế.

Đây cũng là bước chuyển quan trọng từ “trình diễn công nghệ” sang “công nghệ tạo giá trị”. Khi robot được tích hợp sâu hơn vào sản xuất công nghiệp, y tế, dịch vụ, gia đình và các môi trường đặc thù, ngành công nghiệp này có khả năng hình thành một thị trường rộng lớn hơn nhiều so với phạm vi robot công nghiệp truyền thống.

Với nền tảng công nghiệp hoàn chỉnh, năng lực tự chủ công nghệ ngày càng được củng cố và mạng lưới doanh nghiệp đang được mở rộng, Sơn Đông đang tìm cách trở thành một trong những trung tâm quan trọng của ngành robot Trung Quốc. Quan trọng hơn, tỉnh này đang cho thấy rằng tương lai của robot không chỉ nằm ở những màn trình diễn công nghệ, mà nằm ở khả năng đi vào đời sống, sản xuất và tạo ra hiệu quả kinh tế cụ thể.