Ngành Thuế đẩy mạnh cải cách, đồng hành cùng doanh nghiệp tăng trưởng

Chiều ngày 27/10, tại Hà Nội, KPMG tổ chức Hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026

Triển vọng tăng trưởng tích cực, dư địa thu hút đầu tư còn lớn

Chia sẻ tại sự kiện, ông Hoàng Thùy Dương, Trưởng Khối tư vấn Thuế, KPMG Việt Nam cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 10% đòi hỏi Việt Nam có cái nhìn thực tế về bối cảnh kinh tế toàn cầu, trong đó những bất ổn địa chính trị, biến động lãi suất và chính sách thương mại của Mỹ có thể tác động đến hoạt động xuất khẩu và thu hút đầu tư. Dù vậy, kinh tế Việt Nam đã thể hiện khả năng thích ứng tốt, duy trì tăng trưởng xuất khẩu và thu hút FDI tích cực.

Hội thảo thu hút đông đảo doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt tham dự. Ảnh: PV

Theo ông Dương, FDI và xuất khẩu tiếp tục là những động lực quan trọng của tăng trưởng. Đáng chú ý, định hướng thu hút đầu tư nước ngoài đang chuyển từ chú trọng quy mô vốn sang chất lượng và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số và sản xuất quy mô lớn được kỳ vọng thu hút thêm nguồn lực đầu tư. Cùng với đó, việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế có thể mở ra các kênh huy động vốn mới, bổ sung cho những phương thức dẫn vốn truyền thống.

Việc mở rộng các hiệp định thương mại tự do cũng tạo thêm cơ hội thúc đẩy thương mại và đầu tư. Song song với đó, chuyển đổi số và xây dựng nền tảng dữ liệu sẽ giúp doanh nghiệp kết nối hiệu quả hơn với người tiêu dùng, các đối tác và cơ quan quản lý, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đề cập đến chính sách tài khóa và thuế, ông Dương cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao đòi hỏi nguồn thu ngân sách phải tăng tương ứng, đồng thời bảo đảm kỷ luật tài khóa và cân đối nguồn lực cho phát triển. Việt Nam vẫn có dư địa tài khóa để đầu tư hạ tầng, từ cảng biển, sân bay đến đường cao tốc, qua đó nâng cao năng lực sản xuất, xuất khẩu và phát triển dịch vụ.

Trong bối cảnh nhiều luật thuế mới được triển khai, ông Dương nhận định việc quản lý thuế sẽ ngày càng chặt chẽ hơn, trong đó có mở rộng và quản lý hiệu quả diện thuế, bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp và người dân. Vì vậy, doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến tuân thủ thuế, quản lý giao dịch liên kết và các nghĩa vụ liên quan.

Đặc biệt, ông đánh giá số hóa trong tuân thủ và quản lý thuế là bước đi mang tính chiến lược, phù hợp với xu thế quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ làm thay đổi cách thức kê khai, nộp thuế cũng như hoạt động thanh tra, kiểm tra. Nếu được triển khai hiệu quả, chuyển đổi số không chỉ giúp cơ quan thuế nâng cao năng lực quản lý, hạn chế thất thu mà còn góp phần tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, nhất là trong hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), giải phóng nguồn vốn lưu động trong bối cảnh chi phí vốn còn cao.

Hoàn thuế VAT đã đạt hơn 94% dự toán năm 2026

Phát biểu hội thảo, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã chia sẻ về những chủ trương, chính sách và định hướng quản lý thuế, các quy định mới cùng những vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) phát biểu tại hội thảo. Ảnh: PV

Theo Lãnh đạo Cục Thuế, trước những biến động toàn cầu và những thay đổi về chính sách trong năm 2026, ngành Thuế xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng là đồng hành chặt chẽ hơn với cộng đồng doanh nghiệp.

Nguồn thu ngân sách bền vững phải dựa trên sự phát triển của nền kinh tế và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp tăng trưởng thì nguồn thu thuế mới tăng trưởng. Vì vậy, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 10%, ngành Thuế càng phải gắn bó chặt chẽ với doanh nghiệp, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

Ông cho biết, thời gian qua, ngành Thuế đã chủ động nhận diện những khó khăn của doanh nghiệp và triển khai các giải pháp hỗ trợ. Chẳng hạn, việc đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) góp phần giải phóng nguồn vốn lưu động, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

“Theo số liệu cập nhật đến 9 giờ sáng ngày 27/10, tổng số tiền hoàn thuế đã tăng 48,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt hơn 94% dự toán”, ông Mai Xuân Thành thông tin.

Một kết quả đáng chú ý khác là việc Việt Nam được đưa ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế của Liên minh châu Âu (EU). Ông Thành cho biết, đầu năm 2026, Việt Nam nhận được thông tin bị đưa vào danh sách này. Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính cùng sự phối hợp của các cơ quan liên quan, đến tháng 10/2026, Việt Nam đã chính thức ra khỏi danh sách, sau khoảng 8 tháng - hiếm có quốc gia nào ra khỏi danh sách đen này nhanh như vậy.

Theo ông Thành, để đạt được kết quả này, ngành Thuế đã nhận được sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế, trong đó có chuyên gia của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Tuy nhiên, việc ra khỏi danh sách không có nghĩa là nhiệm vụ đã hoàn thành. Việt Nam cần tiếp tục duy trì mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, thường xuyên rà soát và cập nhật các quy định, quy trình liên quan. Đây là yêu cầu đòi hỏi ngành Thuế phải đổi mới với tốc độ nhanh, liên tục nâng cao năng lực quản lý và chất lượng thực thi chính sách.

Chia sẻ về việc trao đổi thông tin thuế quốc tế của Việt Nam, ông Mai Xuân Thành cho biết, hiện nay, các cơ chế trao đổi thông tin thuế quốc tế, bao gồm trao đổi tự nguyện, trao đổi theo yêu cầu và báo cáo lợi nhuận theo từng quốc gia, đang được triển khai. Trong tháng 11 tới, đoàn chuyên gia của OECD sẽ đến làm việc với Việt Nam về vấn đề này.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp tại Việt Nam có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng trong việc kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý xác minh mức độ tuân thủ, phòng ngừa hành vi trốn thuế và những hoạt động dịch chuyển vốn, lợi nhuận không phù hợp với quy định.

Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định, việc tăng cường trao đổi thông tin thuế giúp Việt Nam từng bước hội nhập sâu hơn với hệ thống quản lý thuế toàn cầu, đồng thời nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh. Qua đó, Việt Nam có thêm điều kiện củng cố niềm tin của các quỹ đầu tư, chính phủ và tổ chức tài chính quốc tế, hỗ trợ thu hút dòng vốn đầu tư trong thời gian tới.