Ngành thuế tỉnh: Tăng tốc về đích thu ngân sách

Để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026 theo kế hoạch UBND tỉnh giao, ngành thuế tỉnh đang tập trung triển khai nhiều giải pháp tăng thu trong những tháng cuối năm. Cùng với tăng cường quản lý thu, ngành chú trọng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (DN), góp phần duy trì và nuôi dưỡng nguồn thu ổn định, lâu dài.

Nhiều khoản thu tăng trưởng tích cực

Trong 9 tháng năm 2026, tổng thu NSNN trên địa bàn tỉnh đạt hơn 35.005 tỷ đồng, đạt 82,2% kế hoạch UBND tỉnh giao và tăng 28,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đạt hơn 18.075 tỷ đồng, tăng gần 8.037 tỷ đồng, chiếm khoảng 51,6% tổng thu. Nguồn thu này chủ yếu từ việc triển khai các dự án khu đô thị, khu phức hợp và dự án quy mô lớn trên địa bàn tỉnh như: Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh, Khu đô thị hỗn hợp TP. Nha Trang và các dự án tại đảo Hòn Tre.

Hoạt động sản xuất tại Xí nghiệp May Khatoco. Ảnh: Đ.LÂM

Bên cạnh nguồn thu từ đất, thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt gần 12.570 tỷ đồng, tăng hơn 570 tỷ đồng so với cùng kỳ. Trong đó, thuế giá trị gia tăng đạt khoảng 6.192 tỷ đồng, tăng 12,8%; thuế tài nguyên đạt 263,8 tỷ đồng, tăng 44,9%. Xét theo khu vực kinh tế, thu từ DN có vốn đầu tư nước ngoài đạt hơn 1.881 tỷ đồng, tăng gần 758 tỷ đồng, tương đương tăng 67,4% so với cùng kỳ. Riêng Công ty TNHH Điện lực Vân Phong đã nộp NSNN hơn 500 tỷ đồng, đóng góp đáng kể vào kết quả thu. Đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, số thu đạt hơn 6.396 tỷ đồng, bằng 88,6% dự toán giao. Kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân đối với ngân sách địa phương, đồng thời góp phần hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì ổn định không chỉ tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng mà còn mở rộng cơ sở thu, tạo nguồn thu ngân sách lâu dài.

Thực tế tại DN cho thấy, khả năng đóng góp ngân sách gắn liền với kết quả sản xuất, kinh doanh, song vẫn chịu tác động từ chi phí đầu vào và biến động thị trường. Ông Trần Hải Quảng - Phó Giám đốc kiêm Kế toán trưởng Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 510 (phường Nam Nha Trang) cho biết, trong 9 tháng năm 2026, công ty đạt khoảng 70% kế hoạch ở các chỉ tiêu; trong đó kê khai và nộp NSNN 8,4 tỷ đồng. Các công trình sử dụng vốn NSNN được bố trí vốn kịp thời; hoạt động đấu thầu, tìm kiếm việc làm đạt kế hoạch. Tuy nhiên, giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu và nhân công tăng, trong khi giá trúng thầu chậm điều chỉnh khiến chi phí thi công tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. “Những tháng cuối năm, công ty sẽ tập trung nguồn lực, đầu tư thêm máy móc, thiết bị và nhân lực để nâng cao năng lực thi công, bảo đảm tiến độ các công trình, dự án. Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, công ty nhận được sự hướng dẫn, giải đáp kịp thời của cơ quan thuế; việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng giúp kê khai, nộp thuế thuận lợi hơn. Chúng tôi mong ngành thuế tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, hướng dẫn rõ ràng, cụ thể hơn nữa các quy định về quản lý thuế”, ông Quảng chia sẻ.

Nỗ lực thu những tháng cuối năm

Dù kết quả thu ngân sách 9 tháng tăng trưởng khá song tiến độ thực hiện giữa các lĩnh vực và khoản thu chưa đồng đều. Nguồn thu từ đất vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Nếu không tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, thu nội địa đạt khoảng 16.929,6 tỷ đồng, bằng 81% dự toán pháp lệnh nhưng mới đạt 72,2% kế hoạch UBND tỉnh giao. Khoảng cách này đặt ra áp lực đáng kể đối với nhiệm vụ thu trong quý IV cho ngành thuế tỉnh.

Thị trường bất động sản còn trầm lắng, sức mua chậm, lãi suất cho vay mua bất động sản cao, ảnh hưởng đến giao dịch và nguồn thu. Một số dự án vướng mắc về đất đai, tài chính, pháp lý, làm chậm tiến độ triển khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Trong khi đó, DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh tiếp tục chịu sức ép từ chi phí sản xuất, thị trường tiêu thụ và khả năng duy trì dòng tiền.

Bà NGUYỄN KIM THÁI LINH - Phó Trưởng Thuế tỉnh: Muốn có nguồn thu ngân sách bền vững, trước hết phải tạo điều kiện để DN phát triển sản xuất, kinh doanh. DN hoạt động hiệu quả sẽ mở rộng quy mô, tạo thêm việc làm và đóng góp nguồn thu ổn định cho ngân sách. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu hoàn thành mục tiêu thu năm 2026, ngành thuế xác định đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế là giải pháp lâu dài nhằm nuôi dưỡng nguồn thu ổn định, bền vững trong những năm tiếp theo.

Bà Nguyễn Kim Thái Linh - Phó Trưởng Thuế tỉnh cho biết, theo số liệu dự kiến đến ngày 22-10, ngành thuế tỉnh hoàn thành dự toán thu NSNN cả năm do Thủ tướng Chính phủ giao. Tuy nhiên, để hoàn thành kế hoạch thu ngân sách UBND tỉnh giao, nhiệm vụ những tháng cuối năm vẫn còn nhiều áp lực. Theo mục tiêu phấn đấu, thu ngân sách năm 2026 phải tăng 15% so với số thực hiện năm trước. Vì vậy, từ nay đến cuối năm, ngành thuế cần thực hiện khoảng 6.100 tỷ đồng. Từ thực tế đó, ngành thuế tỉnh tập trung vào 3 nguồn thu chính, gồm: Thu phát sinh, thu gia hạn và thu nợ thuế. Đồng thời, triển khai quyết liệt các giải pháp quản lý thu để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Đối với nguồn thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, ngành thuế tỉnh sẽ theo dõi sát tình hình kê khai, nộp thuế của DN, hộ kinh doanh; chủ động hướng dẫn, nhắc nhở thực hiện đầy đủ, đúng hạn nghĩa vụ thuế, hạn chế phát sinh nợ mới. Cùng với đó, các khoản thuế được gia hạn, đến hạn nộp trong tháng 11 và 12 sẽ được theo dõi, thông tin, đôn đốc kịp thời để bảo đảm nộp vào ngân sách đúng thời hạn. Ngành thuế cũng tập trung rà soát, phân loại nợ, ưu tiên thu hồi các khoản có khả năng thu; xử lý nợ theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2025. Đối với trường hợp cố tình chây ì, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, ngành thuế tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ người nộp thuế; tăng cường đối thoại, kịp thời giải đáp vướng mắc và phối hợp tháo gỡ khó khăn cho DN. Các chính sách ưu đãi, miễn, giảm, gia hạn thuế cũng được triển khai đầy đủ, đúng quy định, góp phần giảm áp lực chi phí, tạo điều kiện để DN duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.