Được quỹ VietinBank liên tục xuống tiền, doanh nghiệp sở hữu đội tàu container Hải An có gì hấp dẫn?

Gelex thoái hết vốn, VietinBank Capital liên tục mua gom HAH

Thời gian gần đây Công ty Cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An (mã: HAH) ghi nhận những xáo trộn trong cơ cấu cổ đông lớn. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp đang có kế hoạch chi hàng nghìn tỷ đồng mở rộng đội tàu container.

Trong vòng chưa đầy 2 tháng, Công ty TNHH MTV Quản lý Quỹ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank Capital) đã nhiều lần mua gom thêm tổng cộng hơn 27 triệu cổ phiếu HAH. Từ mức 4,05% vốn vào cuối tháng 7/2026, tỷ lệ sở hữu của quỹ này tại HAH đã lần lượt vọt lên mức 18,24% tính tới cuối tháng 9/2026.

Trong khi đó, phía CTCP Tập đoàn Gelex (Mã: GEX) đã chuyển nhượng toàn bộ 9,7 triệu cổ phiếu HAH, tương đương 5,16% vốn trong phiên 23/9 và qua đó chính thức rời danh sách cổ đông lớn của doanh nghiệp vận tải biển này chỉ trong một tháng nắm giữ.

Với mức giá giao dịch bình quân 49.120 đồng/cổ phiếu trong phiên 23/9, ước tính Gelex có thể thu về khoảng 480 tỷ đồng từ thương vụ thoái vốn. Tuy nhiên, giá trị chuyển nhượng thực tế và khoản lãi hoặc lỗ từ giao dịch chưa được doanh nghiệp công bố.

Tại HAH, trước khi có sự xuất hiện của VietinBank Capital thì CTCP Container Việt Nam (Viconship) là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ 15,85% vốn, còn CTCP Đầu tư và Vận tải Hải Hà nắm gần 14% vốn điều lệ, tính đến ngày 30/6/2026.

VietinBank Capital mua gom cổ phiếu HAH từ cuối tháng 7 - vùng giá thấp của công ty trong vòng một năm qua. Nguồn: TradingView.

Sở hữu đội tàu container chiếm 30% thị phần nội địa

Xếp dỡ Hải An (HAH) hoạt động trong các lĩnh vực như: Khai thác tàu container; Khai thác cảng và cung cấp dịch vụ kho bãi container, depot.

Trong đó, mảng khai thác tàu container là lĩnh vực cốt lõi, thông qua 2 cấu phần gồm tự vận hành (tự khai thác các tuyến nội địa và nội Á theo lịch trình cố định hàng tuần) và cho thuê định hạn (charter out) các tàu cho các hãng tàu quốc tế và khu vực khi giá cước cho thuê thuận lợi. Mảng này đóng góp cho HAH khoảng 65- 80% tổng doanh thu.

Với đội tàu container gồm 20 chiếc, sức chở từ 800 đến 3.500 TEU/tàu, tổng sức chở toàn đội đạt khoảng 33.100 TEU, HAH khai thác hiệu quả trên các tuyến nội địa Bắc - Nam và nội Á (Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Thái Lan, Malaysia, Singapore...).

Đội tàu của HAH hiện nằm trong Top 100 đội tàu container lớn nhất thế giới theo xếp hạng của Alphaliner. Con số này cũng giúp HAH chiếm giữ gần 30% thị phần vận tải container nội địa bằng đường biển.

Công ty Hải An HAH đang sở hữu đội tàu container lớn top 100 thế giới và đang có kế hoạch bổ sung thêm tàu. Ảnh: HAH.

Thị trường vận tải container toàn cầu đối mặt với tình trạng dư thừa công suất do lượng tàu lớn liên tục được bàn giao. Ngược lại, phân khúc tàu cỡ nhỏ và trung bình lại rơi vào cảnh khan hiếm tàu cho thuê do ít có đơn đóng mới.

Sự thiếu hụt nguồn cung ở các phân khúc tàu nhỏ - vừa giúp mặt bằng giá thuê tàu container duy trì mức cao so với trước đây, qua đó mang lại lợi thế cho HAH, đảm bảo nguồn thu ổn định.

Một yếu tố khác giúp cho cơ hội của HAH được mở rộng đó là tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Theo ban lãnh đạo công ty, khi hoàn thành, tuyến đường sắt này được kỳ vọng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm trung chuyển chiến lược nhờ khoảng cách vận chuyển ngắn hơn và chi phí logistics thấp hơn đáng kể so với việc đưa hàng ra các cảng biển Trung Quốc. Hệ sinh thái tích hợp của HAH tại Hải Phòng (cảng biển, mạng lưới depot, đội tàu trung chuyển dẫn đầu thị trường) được kỳ vọng giúp công ty hấp thụ một phần đáng kể nguồn hàng phát sinh từ tuyến vận tải này, tạo động lực tăng trưởng dài hạn nếu kịch bản được hiện thực hóa.

Hiện HAH đang duy trì quan hệ hợp tác với 9 trong 10 hãng tàu container lớn nhất thế giới, bao gồm Maersk, CMA CGM, COSCO, Hapag-Lloyd, ONE, Yang Ming, HMM, MSC và ZIM. Điều này cho phép HAH kết hợp linh hoạt giữa tự khai thác và trung chuyển hàng hóa cùng các hãng tàu quốc tế.

Trong bối đó, tháng 3/2026, HAH đã ký kết hợp tác kinh doanh với cổ đông lớn là Viconship để triển khai đóng mới 5 tàu container, gồm 2 tàu sức chở 7.100 TEU và 3 tàu sức chở 3.000 TEU nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng tàu ngày càng tăng.

Tổng thể, chiến lược phát triển đội tàu của 2 doanh nghiệp hướng tới quy mô 9 chiếc trong giai đoạn tới, gồm 7 tàu đóng mới và 2 tàu container đã qua sử dụng (1.100 - 3.500 TEU).

Việc mua lại tàu đã qua sử dụng được xem là giải pháp bổ sung nhanh năng lực khai thác trong giai đoạn đầu, trong khi chờ các tàu đóng mới hoàn tất và bàn giao.

Các tàu container mới thuộc phân khúc trung và lớn, với sức chở từ 3.000 đến 7.100 TEU, đang được sử dụng phổ biến trên các tuyến nội Á và các tuyến trung chuyển quốc tế. Cách làm được lãnh đạo HAH gọi là chiến lược "đi bằng hai chân".

Theo cập nhật mới nhất, ngày 15/10, HĐQT HAH đã thông qua việc đóng mới 2 tàu container với tổng vốn đầu tư tối đa 70 triệu USD từ Trung Quốc, tải trọng bình quân hơn 1.343 TEU. Theo kế hoạch, tàu thứ nhất sẽ giao chậm nhất vào cuối tháng 10/2029 và tàu thứ hai cuối tháng 11/2029.

HAH đang chuẩn bị tài chính ra sao?

Để chuẩn bị cho chiến lược mua tàu mới, HAH đã chuẩn bị nguồn tiền dồi dào. Tính tới cuối quý III/2026, lượng tiền và tiền gửi của công ty đã vọt lên gần 1.500 tỷ đồng, chiếm 15% trong tổng quy mô tài sản (10.344 tỷ đồng).

Phần lớn tài sản của HAH với hơn 4.600 tỷ đồng nằm ở các tàu container phục vụ cho hoạt động kinh doanh.

Trong 9 tháng đầu năm, công ty tạo ra dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh dương 1.620 tỷ đồng. Tuy nhiên công ty cũng đã chi ra hơn 1.334 tỷ đồng để mua sắm thêm tàu và chi tiền góp vốn cho đơn vị khác. Ngoài ra, công ty cũng chủ động vay mới 1.379 tỷ đồng và trả gốc vay 606 tỷ.

Tại cuối kỳ, tổng dư nợ tài chính của HAH 2.600 tỷ đồng, đưa tổng nợ phải trả lên xấp xỉ 3.900 tỷ. Vốn chủ sở hữu tại cuối kỳ gần 6.500 tỷ.

Nguồn: Báo cáo tài chính.

Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của HAH vừa công bố cho thấy doanh thu thuần quý vừa ròi tăng trưởng 5% lên 1.419 tỷ đồng.

Trừ các chi phí, công ty báo lãi ròng 329 tỷ đồng, tăng gần 9% với quý III/2025.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu thuần của HAH tăng 11% lên 4.218 tỷ đồng. Trong khi đó lợi nhuận ròng vượt 1.000 tỷ đồng, tăng 11%.