Ngành xi măng năm 2025: Lợi nhuận đảo chiều đạt 360 tỷ đồng, báo động đỏ làn sóng hủy niêm yết

Sự trỗi dậy của các "ông lớn" và tín hiệu lợi nhuận từ quý IV

Dữ liệu tài chính từ 16 doanh nghiệp xi măng niêm yết cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong quý cuối năm 2025. Lợi nhuận ròng toàn ngành trong quý này đạt hơn 200 tỷ đồng, gấp gần 54 lần so với cùng kỳ năm trước, dù doanh thu chỉ tăng trưởng nhẹ ở mức 2%, đạt hơn 6.300 tỷ đồng. Kết quả khả quan này đã giúp ngành xi măng lội ngược dòng, khép lại năm tài chính 2025 với mức lãi hơn 360 tỷ đồng.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các doanh nghiệp có thị phần lớn và khả năng quản trị chi phí tốt. Điển hình là Xi măng Vicem Hà Tiên (HT1) với mức lãi ròng gần 85 tỷ đồng trong quý IV, đưa lũy kế cả năm lên 273 tỷ đồng, mức cao nhất kể từ năm 2022. Sự hồi phục này đến từ việc gia tăng sản lượng tiêu thụ và tối ưu hóa các khoản chi phí vận hành.

Tương tự, Xi măng VICEM Bút Sơn (BTS) cũng chấm dứt chuỗi thua lỗ kéo dài với khoản lãi quý IV đạt gần 38 tỷ đồng, mức cao nhất trong 36 quý hoạt động gần đây. Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh (QNC) hưởng lợi từ đà giảm của giá nguyên liệu đầu vào như than và thạch cao, ghi nhận lợi nhuận quý gấp 3,4 lần cùng kỳ.

Nhóm 6 doanh nghiệp có quy mô doanh thu trên 1.000 tỷ đồng, bao gồm HT1, BCC, BTS, QNC, HOM và SCJ, đóng góp tới 81% tổng doanh thu toàn ngành (đạt hơn 18.441 tỷ đồng). Sự chuyển biến tích cực về lợi nhuận của nhóm này (đạt gần 407 tỷ đồng so với mức lỗ 162 tỷ đồng năm trước) đóng vai trò quyết định trong việc vực dậy bức tranh tài chính chung của toàn ngành.

Sàng lọc khắc nghiệt: Làn sóng hủy niêm yết và rủi ro năm 2026

Trái ngược với đà phục hồi của nhóm dẫn đầu, thị trường chứng kiến sự đào thải mạnh mẽ đối với các doanh nghiệp quy mô nhỏ và kém hiệu quả. Xi măng VICEM Hải Vân (HVX) chính thức nhận quyết định hủy niêm yết bắt buộc từ HOSE sau khi báo lỗ năm thứ 3 liên tiếp, nâng tổng lỗ lũy kế lên hơn 142 tỷ đồng. Áp lực cạnh tranh gay gắt tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên và sự xuất hiện của các thương hiệu giá rẻ ngoài hệ thống VICEM đã khiến thị phần của đơn vị này bị thu hẹp đáng kể.

Cùng chung cảnh ngộ, CTCP Tấm lợp Vật liệu Xây dựng Đồng Nai (DCT) đối mặt với án hủy niêm yết khi vốn chủ sở hữu âm hơn 558 tỷ đồng sau 6 năm thua lỗ liên tiếp. Trước đó, Xi măng Thái Bình (TBX) cũng bị buộc rời sàn HNX do không còn đáp ứng đủ điều kiện về vốn điều lệ của công ty đại chúng.

Bước sang năm 2026, giới phân tích nhận định ngành xi măng vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn khó khăn. Dự báo nguồn cung xi măng sẽ đạt khoảng 126 triệu tấn, trong khi nhu cầu nội địa tại 34 tỉnh thành chỉ ước đạt khoảng 80-81 triệu tấn. Chênh lệch cung cầu quá lớn buộc các doanh nghiệp phải đẩy mạnh xuất khẩu để giải tỏa áp lực tồn kho.

Dù thuế xuất khẩu clinker giảm xuống 5% tạo điều kiện thuận lợi, song các thị trường chủ lực như Philippines và Bangladesh đang có xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào như điện và nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao đang bào mòn biên lợi nhuận của các nhà sản xuất. Lãnh đạo Fico-YTL nhận định, cấu trúc ngành phân mảnh và tình trạng dư thừa công suất sẽ khiến cuộc đua về giá bán trở nên khốc liệt hơn, các gói đầu tư công dù được đẩy mạnh cũng chỉ giúp giảm thiểu khó khăn chứ chưa thể giải quyết triệt để bài toán căn cơ của ngành.

Khánh Minh