Ngày 16/11 diễn ra Hội thảo khoa học cấp quốc gia 'Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới'

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh đất nước triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam. Đây không đơn thuần là yêu cầu rà soát, sửa đổi các quy định hiện hành mà đặt ra bài toán thiết kế một hệ thống pháp luật có khả năng đáp ứng mô hình phát triển mới, yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quản trị quốc gia hiện đại.

Sau 40 năm đổi mới, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có bước phát triển quan trọng, hình thành khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ, điều chỉnh hầu hết các lĩnh vực cơ bản của đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Hiện có khoảng 230 luật, bộ luật đang còn hiệu lực cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật dưới luật. Trật tự thứ bậc hiệu lực pháp lý ngày càng được xác lập; các kỹ thuật đánh giá tác động, tham vấn chính sách và rà soát văn bản từng bước được hoàn thiện.

Những thành tựu này tạo nền tảng pháp lý cho sự phát triển đất nước, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Tuy nhiên, yêu cầu của giai đoạn phát triển mới đã thay đổi đáng kể. Khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kinh tế nền tảng, biến đổi khí hậu, dịch chuyển chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược toàn cầu đang làm xuất hiện những quan hệ xã hội, mô hình kinh doanh và phương thức giao dịch mà pháp luật truyền thống chưa thể điều chỉnh đầy đủ.

Bên cạnh những thành tựu, hệ thống pháp luật vẫn tồn tại những hạn chế cần được xử lý bằng giải pháp có tính chiến lược.

Hội thảo nhằm cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất tầm nhìn, định hướng và các giải pháp cơ bản hoàn thiện hệ thống pháp luật (bao gồm cả pháp luật về tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, tổ chức bổ trợ tư pháp) có chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước; bảo đảm dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, bao quát đầy đủ các lĩnh vực đời sống xã hội, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, thúc đẩy kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, với tầm nhìn đến năm 2045; qua đó bảo đảm chuyển từ đúng về chủ trương, quy định pháp luật ("pháp luật tốt trên văn bản") sang đúng và hiệu quả trong hành động, thực thi ("pháp luật tốt trong thực tiễn") với các biện pháp đo lường được.

Hội thảo đã nhận được hơn 60 bài viết tham luận từ các chuyên gia, nhà khoa học và từ các bộ, ngành. Kết quả Hội thảo góp phần quan trọng để hoàn thiện Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” trình Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật trong tháng 12/2026