Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10: Lan tỏa mô hình hiệu quả từ cơ sở

Ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ KHCN chia sẻ về Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.

Tại Diễn đàn Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN), nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ xây dựng hệ thống, nền tảng sang giải quyết những bài toán còn tồn tại trong thực tiễn.

Theo ông Trần Duy Ninh, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là công cụ quản trị phát triển số, làm căn cứ xây dựng, nâng cấp và vận hành các hệ thống; thúc đẩy kết nối, chia sẻ, sử dụng nền tảng dùng chung, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp. Việc rà soát cần xác định hệ thống nào tiếp tục sử dụng, hệ thống nào cần kết nối, hợp nhất hoặc kết thúc sử dụng dựa trên hiệu quả vận hành thực tế.

Khung kiến trúc cũng đặt ra yêu cầu phân định trách nhiệm giữa các cấp: Trung ương cung cấp thành phần dùng chung; bộ, ngành phát triển thành phần chuyên ngành; cấp tỉnh tích hợp, vận hành theo thẩm quyền; cấp xã khai thác nền tảng, cập nhật dữ liệu và cung cấp dịch vụ số. Hiệu quả cần được đánh giá qua mức độ hài lòng của người dân, thời gian xử lý công việc, chi phí tuân thủ và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Giải bài toán cơ sở và quản trị đô thị

Tại phường Việt Hưng, Hà Nội, chuyển đổi số được triển khai gắn với những nhu cầu cụ thể trong quản lý địa bàn. Trong giai đoạn đầu thực hiện mô hình Cơ quan thông minh, phường cơ bản hoàn thành Bản đồ số Việt Hưng trên nền tảng GIS với 9 lớp dữ liệu trọng tâm, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý và điều hành. Trong lĩnh vực giáo dục, 6/9 trường triển khai mô hình Smart Canteen; cả 7/7 chợ đã triển khai Chợ 4.0.

Ông Vũ Xuân Trường, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng (Hà Nội), chia sẻ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số tại địa phương.

Ông Vũ Xuân Trường, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng thông tin, mô hình “Tổ dân phố số – Kết nối, đồng hành, phát triển” được triển khai tại Giang Biên 4 thông qua ứng dụng “Việt Hưng kết nối”.

Mô hình hỗ trợ truyền đạt thông tin, tiếp nhận ý kiến và theo dõi tiến độ xử lý phản ánh, giúp cán bộ quản lý các việc đã tiếp nhận, đang xử lý hoặc còn tồn đọng. Hiện mô hình ở giai đoạn đầu vận hành, chưa có kết quả định lượng chính thức; phường đặt mục tiêu xây dựng phương pháp đánh giá thời gian xử lý và chất lượng phục vụ trước, sau triển khai.

Nếu Việt Hưng tập trung giải quyết các bài toán quản lý ở cấp cơ sở, Huế phát triển nền tảng số theo hướng kết nối người dân, doanh nghiệp với chính quyền và hỗ trợ quản trị đô thị.

Ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở KHCN Thành phố Huế chia sẻ về mô hình chuyển đổi số tại địa phương.

Theo ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở KHCN thành phố Huế, Hue-S hiện cung cấp hơn 50 dịch vụ tiện ích, có hơn 1,3 triệu tài khoản đăng ký và tiếp nhận gần 210.000 nội dung phản ánh, góp ý, hỏi đáp. Cùng với hệ sinh thái này, Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh HueIOC là một phần trong cách tiếp cận ứng dụng công nghệ vào quản lý, điều hành đô thị.

Đáng chú ý, từ ngày 9/10, UBND thành phố Huế công bố và đưa vào hoạt động ba nền tảng mới tích hợp trên Hue-S, gồm “Hiến kế”, “Hỗ trợ doanh nghiệp” và “Bản đồ số dự án thu hút đầu tư”.

Ngày 9/10, Huế ra mắt ba nền tảng số hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và thu hút đầu tư. Ảnh: Bộ KHCN.

Trong đó, nền tảng Hiến kế tiếp nhận ý tưởng, sáng kiến và số hóa quá trình phân loại, chuyển xử lý, theo dõi, phản hồi. Nền tảng Hỗ trợ doanh nghiệp cho phép gửi kiến nghị, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả giải quyết. Trong khi đó, bản đồ số cung cấp thông tin về dự án đầu tư ngoài ngân sách, vị trí, hiện trạng, quy hoạch, hạ tầng và đầu mối liên hệ.

Thành phố yêu cầu việc tiếp nhận thông tin phải gắn với quá trình xử lý và kết quả cụ thể; đồng thời xác định rõ trách nhiệm, thời hạn giải quyết và đầu mối phối hợp. Cách tiếp cận này mở rộng vai trò của nền tảng số từ kênh cung cấp dịch vụ, tiếp nhận phản ánh sang hỗ trợ giải quyết kiến nghị, khai thác sáng kiến và kết nối cơ hội đầu tư.

Cung cấp dịch vụ, hướng đến hình thành công dân số

Tại phường Bình Phước, thành phố Đồng Nai, trọng tâm chuyển đổi số là thay đổi nhận thức, kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ của người dân. Theo ông Ngô Hồng Khang, Chủ tịch UBND phường Bình Phước, có thiết bị hoặc cài đặt ứng dụng chưa đồng nghĩa với việc người dân có thể tự sử dụng công nghệ để giải quyết công việc.

Ông Ngô Hồng Khang, Chủ tịch UBND phường Bình Phước (thành phố Đồng Nai), chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số, hướng tới hình thành công dân số và xây dựng xã hội số.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường tiếp nhận và xử lý 19.028 hồ sơ trực tuyến, đạt tỷ lệ số hóa 100%. Có 18.661 hồ sơ được giải quyết đúng hoặc trước hạn, không có hồ sơ quá hạn; trung tâm hướng dẫn 65.860 lượt người dân, tổ chức và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính.

Cùng thời gian, 11.437/11.437 hồ sơ phát sinh thanh toán trực tuyến, với tổng số tiền hơn 774 triệu đồng. Riêng trong Chiến dịch 30 ngày đêm năm 2026, toàn bộ 1.818 hồ sơ phát sinh nghĩa vụ tài chính đều được thanh toán trực tuyến. Đến ngày 5/10/2026, ứng dụng Công dân số Đồng Nai – Đồng Nai City ghi nhận 18.287 lượt cài đặt.

Để người dân thực sự sử dụng được các tiện ích, phường triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, mô hình “Mỗi người dân là một công dân số” và phát huy vai trò của Tổ Công nghệ số cộng đồng. Hoạt động hướng dẫn tập trung vào việc tự thực hiện dịch vụ công, thanh toán số và sử dụng tiện ích trực tuyến, trong đó chú trọng người cao tuổi, người yếu thế và người chưa thành thạo công nghệ.

Kiosk dịch vụ công được bố trí tại nhiều địa điểm ở Hà Nội để phục vụ người dân. Ảnh: ttpvhcc.hanoi.gov.vn.

Nhân rộng cách làm, không chỉ nhân rộng công nghệ

Ở cấp quốc gia, Bộ KHCN đưa vào triển khai chính thức Ứng dụng Chuyển đổi số cấp xã từ ngày 22/9/2026, hỗ trợ cán bộ cơ sở, doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và người dân tìm kiếm giải pháp, tham khảo mô hình, học kỹ năng và yêu cầu tư vấn. Đến thời điểm báo cáo, ứng dụng ghi nhận 6.544 tài khoản đăng ký, 13.025 lượt quan tâm đến sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số, 178 lượt yêu cầu tư vấn, 528 lượt đăng ký khóa học và 28 thông tin liên hệ, phản ánh.

Các mô hình tại Việt Hưng, Huế và Bình Phước cho thấy chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những nhu cầu khác nhau: tổ chức dữ liệu và công việc ở cơ sở, tăng kết nối trong quản trị đô thị, hay giúp người dân hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số. Điểm chung là công nghệ cần đi cùng quy trình xử lý rõ ràng, dữ liệu được cập nhật, trách nhiệm được phân định và có lực lượng hỗ trợ người sử dụng.

Việc nhân rộng vì vậy không chỉ là đưa một nền tảng đến nhiều địa phương, mà cần gắn với bài toán thực tế, năng lực vận hành và phương pháp đo lường kết quả. Đây là cơ sở để chuyển đổi số tạo ra thay đổi có thể nhận biết trong quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ người dân.