Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10: Liên kết để doanh nghiệp đi xa hơn

Góp sức nhỏ, tạo cơ hội lớn

Doanh nghiệp muốn phát triển không thể chỉ dựa vào nỗ lực của người đứng đầu hay nguồn lực sẵn có. Khi thị trường mở rộng, yêu cầu của khách hàng tăng lên, khả năng hợp tác và kết nối với những doanh nghiệp khác đang trở thành một hướng đi được nhiều doanh nhân lựa chọn. Thực tế này được thể hiện qua câu chuyện của Công ty TNHH Công nghiệp Thái Sơn, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp nặng, cung cấp hệ thống thủy lực, truyền động, bôi trơn và bơm nước công nghiệp phục vụ sản xuất.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề sự kiện kết nối kinh doanh ngành Công nghiệp dấu ấn 2000+ tỷ, ông Mai Duy Trung, Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp Thái Sơn, cho biết, thành lập năm 2006, Công ty từng có cơ hội tham gia một số dự án lớn. Tuy nhiên, theo ông Trung, quy mô doanh nghiệp còn hạn chế khiến công ty có lúc bỏ lỡ cơ hội khi nhu cầu thị trường vượt quá khả năng đáp ứng.

Hội nghị kết nối kinh doanh ngành Công nghiệp dấu ấn 2000+ tỷ.

Đây không phải khó khăn riêng của một doanh nghiệp. Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), việc tiếp cận các dự án lớn, công trình trọng điểm vẫn là thách thức bởi yêu cầu về vốn, nhân lực, tiến độ và năng lực triển khai. Có chuyên môn trong một lĩnh vực chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đủ sức đảm nhận một gói thầu có nhiều hạng mục, đòi hỏi phối hợp giữa các nhà cung cấp.

Sau 9 năm tham gia Venus Group (Hiệp hội Kết nối Khu Công nghiệp), ông Mai Duy Trung nhận thấy mạng lưới quan hệ có thể mở thêm cơ hội tiếp cận doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI và những đối tác có yêu cầu cao hơn về năng lực. Thông qua kết nối, các doanh nghiệp có thể chia sẻ thông tin, tìm đối tác bổ trợ và hình thành những nhóm hợp tác thay vì tự xoay xở với toàn bộ yêu cầu của khách hàng. "Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, chú trọng ứng dụng công nghệ, rà soát mô hình hoạt động và chủ động tìm kiếm cơ hội thông qua các hội, nhóm liên kết. Khi mỗi đơn vị có một thế mạnh riêng, việc hợp tác có thể giúp các doanh nghiệp nhỏ bổ sung những năng lực còn thiếu, từ đó tiếp cận những cơ hội trước đây nằm ngoài khả năng", ông Mai Duy Trung chia sẻ.

Điểm đáng chú ý là các doanh nhân không chỉ tìm đến cộng đồng để mở rộng danh bạ đối tác. Điều họ cần là những mối quan hệ có khả năng chuyển thành đơn hàng, hợp đồng và cơ hội phát triển thị trường. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Danh Quang, Giám đốc Công ty TNHH Bao bì TQT, Chủ tịch Venus Group, cho biết Venus tập trung vào nhóm khách hàng là các nhà máy trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Các thành viên cung cấp những sản phẩm, dịch vụ khác nhau phục vụ hoạt động sản xuất.

Với cách tổ chức này, mỗi doanh nghiệp có thể tập trung vào lĩnh vực chuyên môn, đồng thời giới thiệu cơ hội kinh doanh cho những thành viên có sản phẩm, dịch vụ phù hợp. Những đơn vị đã có kinh nghiệm làm việc với nhà máy cũng có thể chia sẻ đầu mối liên hệ, quy trình tiếp cận và yêu cầu của khách hàng, giúp các thành viên khác giảm bớt thời gian tìm kiếm thị trường. "Venus hiện có 50 thành viên. Sau 9 năm hoạt động, doanh thu được tạo ra từ mạng lưới kết nối đã tăng từ mốc 1.000 tỷ đồng lên 2.000 tỷ đồng", ông Quang chia sẻ.

Con số này cho thấy tiềm năng kinh tế của mô hình liên kết khi các thành viên cùng hướng đến một nhóm khách hàng và biết cách bổ trợ cho nhau. Tuy nhiên, giá trị của cộng đồng không chỉ nằm ở tổng doanh thu được chia sẻ, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, hiểu rõ nhu cầu thị trường và tìm được đối tác phù hợp.

Chuẩn hóa nội lực để đi đường dài

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI là cơ hội đáng chú ý đối với doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, cơ hội không tự động chuyển thành hợp đồng chỉ nhờ quan hệ hay sự giới thiệu. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Tô Nhật, Phó Chủ tịch sáng lập Tập đoàn Amaccao, cho rằng để chuyển từ mạng lưới quan hệ thành hệ sinh thái kinh doanh, trước hết cần xác định thế mạnh riêng của từng doanh nghiệp, sau đó tìm những lĩnh vực có thể bổ trợ cho nhau. Khi tham gia một dự án lớn, các đơn vị có thể kết hợp năng lực về xây lắp, vật liệu, cơ điện, môi trường, thiết bị và logistics để tạo thành chuỗi cung ứng có khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

TS. Tô Nhật, Phó Chủ tịch sáng lập Tập đoàn Amaccao.

Tuy nhiên, điều kiện quan trọng là mỗi thành viên phải đủ năng lực thực hiện phần việc của mình và tuân thủ cam kết chung. Chỉ một mắt xích không bảo đảm chất lượng hoặc tiến độ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dự án. Từ kinh nghiệm tiếp cận khách hàng công nghiệp, TS. Tô Nhật cho rằng doanh nghiệp muốn trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn lớn cần hiểu đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, chuẩn bị năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng, giá thành và dịch vụ. Doanh nghiệp cũng phải tìm được cách tiếp cận phù hợp để khách hàng có cơ hội đánh giá năng lực thực tế.

Theo ông, sau khi có cơ hội tiếp cận, doanh nghiệp phải chứng minh khả năng đáp ứng bằng chất lượng sản phẩm, giá cả, dịch vụ và việc thực hiện đúng cam kết. Muốn duy trì quan hệ với khách hàng lớn, doanh nghiệp cần tạo ra giá trị thực chất, giải quyết được vấn đề của đối tác thay vì chỉ tập trung vào việc chào bán sản phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu đối với các cộng đồng doanh nghiệp: kết nối phải đi cùng nâng cấp năng lực. Một mạng lưới có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh hơn, nhưng không thể thay thế chất lượng sản phẩm, hệ thống quản trị, năng lực tài chính và khả năng thực thi.

Với các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm cho nhà máy có hoạt động xuất khẩu, yêu cầu còn chặt chẽ hơn. Ông Nguyễn Danh Quang cho biết, doanh nghiệp bao bì phải đáp ứng các tiêu chí về chất lượng, hệ thống quản lý, chứng nhận và môi trường theo yêu cầu của khách hàng. Bên cạnh sản phẩm, quy trình làm việc và khả năng xử lý những vấn đề phát sinh cũng ảnh hưởng đến quyết định hợp tác. Bởi vậy, muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn hóa hoạt động từ bên trong, đồng thời chủ động kết nối với các đối tác có kinh nghiệm, công nghệ và thị trường. Đây là quá trình đòi hỏi đầu tư lâu dài, không thể hoàn thành chỉ bằng việc tham gia một vài sự kiện giao thương.

Người đứng đầu phải thay đổi để doanh nghiệp lớn lên

Một vấn đề khác được các doanh nhân và chuyên gia nhấn mạnh là vai trò của người đứng đầu. Khi doanh nghiệp còn nhỏ, chủ doanh nghiệp thường trực tiếp tham gia hầu hết công việc. Nhưng khi quy mô tăng lên, cách điều hành này có thể trở thành điểm nghẽn. Theo TS. Tô Nhật, người sáng lập cần chuyển dần từ vai trò trực tiếp xử lý công việc sang xây dựng hệ thống, lựa chọn nhân sự, phân quyền và phát triển đội ngũ quản lý. Nếu mọi quyết định đều phụ thuộc vào người chủ, doanh nghiệp khó mở rộng quy mô và đáp ứng đồng thời nhiều đơn hàng, dự án.

Khi những dự án lớn đòi hỏi năng lực tổng thể, liên kết giúp doanh nghiệp bổ sung thế mạnh, chia sẻ nguồn lực và mở rộng cơ hội tham gia thị trường.

Ông cũng lưu ý doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu phát triển, đánh giá khoảng cách giữa năng lực hiện có và yêu cầu của thị trường, từ đó lựa chọn những đối tác hoặc cộng đồng có thể hỗ trợ đúng nhu cầu. Việc tham gia nhiều tổ chức không đồng nghĩa với hiệu quả cao nếu thiếu mục tiêu và sự đóng góp thực chất. “Lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực”, TS. Tô Nhật chia sẻ về kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp. Theo ông, khi lựa chọn đúng hướng đi, nỗ lực mới có thể tạo ra kết quả tương xứng.

Nhìn từ góc độ này, cộng đồng doanh nghiệp có thể đóng vai trò như một không gian học hỏi, nơi người đứng đầu chia sẻ kinh nghiệm quản trị, tìm kiếm đối tác và nhận diện những cơ hội mới. Nhưng để tận dụng được nguồn lực đó, mỗi doanh nhân cần chủ động thay đổi tư duy, sẵn sàng chia sẻ và thực hiện đầy đủ cam kết trong hợp tác. Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, chính sách hỗ trợ cũng cần đến đúng đối tượng và đúng thời điểm. Các doanh nghiệp cũng mong muốn các chính sách dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục được hoàn thiện theo hướng sát thực tiễn hơn, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực và cơ hội phát triển thuận lợi hơn. Thời gian triển khai cũng cần được rút ngắn để hỗ trợ phát huy hiệu quả trong hoạt động kinh doanh.

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, câu chuyện kết nối của các doanh nghiệp cho thấy một hướng phát triển đáng chú ý: từ kinh doanh đơn lẻ sang hợp tác, từ quan hệ cá nhân sang mạng lưới có tổ chức, tiến tới hình thành hệ sinh thái cung ứng. Trong hành trình đó, cộng đồng, hội và hiệp hội có thể mở thêm cánh cửa thị trường, giúp doanh nghiệp tìm được những mắt xích còn thiếu để tham gia các dự án lớn. Song, cánh cửa chỉ thực sự mở ra cơ hội tăng trưởng khi doanh nghiệp có sản phẩm đủ tốt, quản trị đủ vững và đội ngũ đủ năng lực thực hiện cam kết. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhất là khu vực nhỏ và vừa, liên kết không đơn thuần là lựa chọn để có thêm quan hệ. Đó còn là cách tập hợp nguồn lực, nâng sức cạnh tranh và từng bước tìm vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.