Ngày này năm xưa (19/9): Thành lập Đội du kích Ngọc Trạo - lực lượng vũ trang thoát ly đầu tiên của Đảng bộ và Nhân dân Thanh Hóa

* Ngày 19/9/1442: Ngày mất anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi.

Nguyễn Trãi sinh năm 1380, tên hiệu là Ức Trai, quê ở Nhị Khê, Thường Tín, Hà Nội. Ông là một nhà văn hóa xuất sắc của Việt Nam. Năm 1980, tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) đã ghi nhận ông là danh nhân văn hóa và được kỷ niệm trên toàn thế giới.

Tượng đài Chiến khu Ngọc Trạo. Ảnh Việt Hương

* Ngày 19/9/1941: Tại Hang Treo - một địa điểm của căn cứ Ngọc Trạo, huyện Thạch Thành (nay thuộc xã Ngọc Trạo, tỉnh Thanh Hóa), Đội du kích cách mạng đầu tiên của Thanh Hóa chính thức thành lập, với 21 chiến sỹ.

Theo lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa qua các giai đoạn, thực hiện các nhiệm vụ trước mắt do Hội nghị đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa tháng 2/1941 tại làng Phong Cốc, xã Xuân Minh (nay thuộc xã Xuân Lập) đề ra, đầu tháng 6/1941, Tỉnh ủy Thanh Hóa đã chọn xã Ngọc Trạo thuộc huyện Thạch Thành làm điểm xây dựng chiến khu cách mạng của tỉnh nhằm kết nối các căn cứ Vĩnh Lộc, Hà Trung, Yên Định với Xứ ủy Bắc kỳ. Đêm 19/9/1941 đội du kích Ngọc Trạo chính thức được thành lập gồm 21 đội viên do đồng chí Đặng Châu Tuệ làm chỉ huy trưởng. Từ đây, Đảng bộ và Nhân dân Thanh Hóa đã có một lực lượng vũ trang thoát ly đầu tiên, từ 21 chiến sĩ lên 40 rồi 80 cán bộ, chiến sĩ làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang, tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.

Bác Hồ nói chuyện với các chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong tại đền Giếng, Đền Hùng, Phú Thọ, ngày 19/9/1954. Ảnh: hochiminh.vn

* Ngày 19/9/1954: Trong buổi gặp mặt, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên Phong (Sư đoàn 308, Quân đoàn 1) trước khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội tại Đền Giếng trong khu di tích Đền Hùng thuộc núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, huyện Lâm Thao (nay thuộc thành phố Việt Trì), tỉnh Phú Thọ, Bác Hồ căn dặn: “Bác cháu ta gặp nhau ở đây trong tình cờ nhưng lại rất có ý nghĩa. Ngày xưa các vua Hùng đã có công dựng nước, ngày nay Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước... Trải qua bao thời đại đấu tranh, ông cha ta mới giữ được Thủ đô, tám chín năm nay, do quân ta kiên quyết kháng chiến nên mới có thắng lợi trở về Hà Nội. Vì thế các chú được Trung ương và Chính phủ giao cho nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô là được nhận một vinh dự lớn”.

Cán bộ, chiến sĩ Đại đội 20, Trung đoàn 95 (Sư đoàn 325, Quân đoàn 12), tiền thân là Chi đội Thiện Thuật thực hành huấn luyện. Ảnh:qdnd.vn

* Ngày 19/9/1945: Chi đội Thiện Thuật (sau đổi tên thành Trung đoàn Thiện Thuật - Trung đoàn 95), chi đội Giải phóng quân đầu tiên của Quảng Trị được thành lập tại thị xã Quảng Trị (nay là phường Quảng Trị), tỉnh Quảng Trị. Quân số chi đội gồm 1.500 người. Đây là đơn vị chủ lực đầu tiên của tỉnh Quảng Trị và là một trong những đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội ta.

* Ngày 19/9/1945: Báo “Cứu Quốc” đăng bài “Chính phủ là công bộc của dân”, với bút danh Chiến Thắng, Bác viết: “Chính phủ đối với ta như người “anh cả” trong gia đình, một đồng chí phụ trách trong một địa phương, một người đứng mũi chịu sào ta có thể vững lòng trông cậy và gửi số mệnh vào. Người xưa nói: quan là công bộc của dân, ta cũng có thể nói: Chính phủ là công bộc của dân vậy. Các công việc của Chính phủ làm phải nhằm vào một mục đích duy nhất là mưu tự do hạnh phúc cho mọi người. Cho nên Chính phủ nhân dân bao giờ cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên hết thảy. Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc gì có hại cho dân thì phải tránh"...