Ngày Thơ Việt Nam: Cảm hứng mới cho người viết và tình yêu thơ trong lòng công chúng

Một trong số các hoạt động của Ngày thơ Việt Nam năm 2025.

Ngân vang tiếng thơ “Trước biển lớn”

“Trước biển lớn” mang tinh thần của dân tộc tiến ra biển lớn, chinh phục biển lớn cần sự chung sức, chung lòng của toàn dân, huy động sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tạo nên những bước đột phá lớn về mọi mặt, trong đó văn học nghệ thuật đóng vai trò quan trọng.

Từ những năm 1970, nhà thơ Vũ Quần Phương đã cho ra mắt bài thơ “Trước biển”, trong đó có những câu thơ: Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng/ Bay trên biển như bồ câu trên đất/ Biển dư sức và người không biết mệt/ Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa/ Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi... thể hiện khát vọng của con người đứng trước cuộc đời, trước biển cả mênh mông.

Biển luôn có sức hấp dẫn, thu hút, thỏa mãn khát vọng của con người cho nên bao giờ nó cũng có cái hy vọng ở đằng sau tất cả những gian nguy đó. Biển không hẳn chỉ là sóng, là nước, là cá mà còn như là một điểm tựa cho cuộc đời, cho tình yêu.

Và đến Ngày Thơ Việt Nam năm 2026, khi chủ đề “Trước biển lớn” vang lên thì tiếng nói, khát vọng của các nhà thơ như được cất cánh và gợi thi hứng giữa mạch nguồn cảm xúc xưa - nay, giữa những truyền thống và đổi thay.

Trước cảm hứng ấy, nhà thơ Hoàng Quốc Cảnh, hội viên Hội Văn học nghệ thuật tỉnh cho biết: “Ngày thơ là dịp để các nhà thơ phát huy truyền thống yêu thơ, yêu văn học Việt Nam. Bởi khi làm thơ, chúng tôi đều tận dụng hết những vốn từ ngữ, sự hiểu biết về văn học, tích lũy lại thành ngôn từ, ý thơ hay và đặc sắc nhất để đưa vào tác phẩm”.

Theo nhà thơ Hoàng Quốc Cảnh, anh thường viết nhiều thể loại thơ bởi mỗi thể loại đều đem đến cho anh niềm cảm hứng riêng. Anh mong rằng, những tác phẩm của mình góp phần nhỏ bé vào dòng chảy thơ ca xứ Thanh nói riêng và là tâm tư của người viết vào hành trình phát triển đất nước nói chung.

Ngày thơ Việt Nam ra đời từ cảm hứng của đêm Nguyên tiêu lịch sử (1948) - khi Chủ tịch Hồ Chí Minh giữa núi rừng Việt Bắc đã viết nên những vần thơ vừa lãng mạn vừa hào hùng. Từ năm 2003 đến nay, Rằm tháng Giêng trở thành ngày hội của thi ca cả nước - một ngày để tất cả mọi người cùng tôn vinh thơ ca như một giá trị tinh thần bền vững của dân tộc.

Xứ Thanh - Cội nguồn và khát vọng

Trong không khí tươi mới của mùa xuân đất nước đang tràn đầy niềm tin và khát vọng phát triển, Hội Văn học Nghệ thuật Thanh Hóa phối hợp với UBND phường Hạc Thành cùng các đơn vị, câu lạc bộ thơ trong tỉnh đang khẩn trương chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 - Nguyên tiêu Bính Ngọ 2026. Với chủ đề “Trước biển lớn; Xứ Thanh - Cội nguồn và Khát vọng”.

Khi thơ và nhạc cùng cất lời.

Thanh Hóa là mảnh đất địa linh nhân kiệt cũng tự hào là vùng đất giàu truyền thống văn hóa và thi ca. Từ hào khí Lam Sơn năm xưa đến những trang sử vẻ vang của dân tộc, từ những áng thơ của các bậc tiền nhân đến những tên tuổi lớn của thơ ca hiện đại như Trần Mai Ninh, Hồng Nguyên, Thôi Hữu, Hồ Dzếnh, Hữu Loan, Nguyễn Duy, Lê Quang Sinh... tất cả đã góp phần làm nên bản sắc thi ca xứ Thanh: đằm thắm mà mạnh mẽ, sâu lắng mà giàu khát vọng.

Thơ không chỉ làm đẹp cho đời. Thơ còn nuôi dưỡng tâm hồn, khơi dậy niềm tin, nâng đỡ con người trong những thời khắc khó khăn và đồng hành cùng dân tộc trên mỗi chặng đường phát triển. Trong chiến tranh, thơ là tiếng gọi non sông. Trong hòa bình, thơ là nhịp đập của khát vọng dựng xây. Và trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, Thanh Hóa đang chuyển mình rõ nét. Kinh tế tăng trưởng, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, các đô thị khang trang hơn, đời sống Nhân dân ngày càng nâng cao. Giữa nhịp phát triển ấy, chúng ta càng nhận ra rằng sự phát triển bền vững không chỉ đến từ những công trình lớn, mà còn từ nền tảng văn hóa vững chắc. Và thơ ca chính là một phần của nền tảng ấy.

Thơ xứ Thanh hôm nay không chỉ gợi nhớ quá khứ, mà còn phản ánh nhịp sống đổi mới, khắc họa hình ảnh con người Thanh Hóa năng động, nghĩa tình, sáng tạo. Thơ góp phần giữ gìn căn cốt văn hóa, bồi đắp tâm hồn cộng đồng và khơi dậy niềm tự hào quê hương.

Với chủ đề “Trước biển lớn; Xứ Thanh - Cội nguồn và Khát vọng”, chúng ta hướng về tương lai rộng mở của quê hương trong thời đại hội nhập; đồng thời nhắc mình không quên cội nguồn văn hóa đã làm nên khí chất xứ Thanh. Chính từ cội nguồn ấy, những khát vọng mới được hình thành; và từ khát vọng ấy, thơ ca sẽ tiếp tục cất lên tiếng nói chân thành, lay động, đồng hành cùng quê hương trên chặng đường phía trước.

Điểm mới của Ngày thơ năm 2026 tại Thanh Hóa ngoài chương trình chính diễn ra trong ngày 3/3 tức Rằm tháng Giêng với phần dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Giao lưu thơ thì từ tối ngày 2/3 chương trình nghệ thuật với các tiết mục ngâm thơ, trình diễn thơ của nhóm tác giả, cùng các tiết mục ca múa nhạc do các nghệ sĩ của Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Lam Sơn, Câu lạc bộ Ca trù Hạc Thành và các em thiếu nhi ở Cung Văn hóa Thiếu nhi Hạc Thành.

Ngày thơ Việt Nam tại Thanh Hóa vì thế không đơn thuần là một hoạt động văn nghệ, mà là dịp để chúng ta thêm một lần nữa khẳng định vị trí quan trọng của thơ ca trong lòng công chúng; khẳng định vai trò của thơ trong hành trình phát triển của đất nước và của tỉnh nhà.

Và hơn hết, mỗi độ Rằm tháng Giêng, khi vầng trăng đầu năm tròn và sáng nhất, lòng người dường như cũng trở nên lắng lại. Giữa bao bộn bề của cuộc sống, chúng ta dành cho nhau một khoảng thời gian để trở về với những điều tinh tế và sâu lắng nhất - đó là thi ca. Có lẽ vì thế mà Ngày thơ Việt Nam luôn là một cuộc hẹn đẹp của mùa xuân, nơi thơ không chỉ được đọc lên, mà còn được sẻ chia và lan tỏa trong lòng công chúng.

Bài và ảnh: Kiều Huyền