Nghệ An đổi mới công tác tư tưởng theo phương châm: 'Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả'

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh gặp gỡ, tiếp xúc với người dân xã Bạch Hà. Ảnh: Mai Hoa

Khi công tác tư tưởng đi trước

Ở xã Quỳnh Anh, công tác tư tưởng được cấp ủy xác định phải đi trước một bước, được triển khai đồng bộ trong hệ thống chính trị và gắn chặt với quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Hàng tháng, xã duy trì thông tin thời sự, định hướng tư tưởng cho đội ngũ báo cáo viên, cán bộ cốt cán từ xã đến thôn; đưa những vấn đề mới, những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn vào sinh hoạt chi bộ. Định kỳ hàng quý, Thường trực Đảng ủy gặp mặt đảng viên mới kết nạp, quần chúng ưu tú để thông tin về nhiệm vụ chính trị của địa phương, đồng thời giúp lực lượng này hiểu rõ hơn yêu cầu mới, thống nhất nhận thức và hành động.

Điểm đáng chú ý là công tác tư tưởng ở xã Quỳnh Anh không chờ đến khi chủ trương được ban hành mới tuyên truyền, vận động. Với những việc tác động trực tiếp đến con người, tổ chức và đời sống dân cư, cấp ủy chủ động làm công tác tư tưởng ngay từ khâu chuẩn bị. Điều này thể hiện rõ qua việc sắp xếp, sáp nhập 63 thôn còn 28 thôn; tổ chức lại 17 trường học còn 10 trường học thuộc 3 cấp học; kiện toàn đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở thôn và sắp xếp, điều chuyển cán bộ quản lý trường học.

Cán bộ xã Quỳnh Anh khảo sát thực địa các vùng quy hoạch phát triển trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Từ vị trí Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quỳnh Minh, nay được điều chuyển làm Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quỳnh Anh 3, cô giáo Trần Thị Phượng chia sẻ: Điều có ý nghĩa là cách cấp ủy, chính quyền chuẩn bị về tư tưởng cho đội ngũ trước khi thực hiện, từ thông tin về phương án sắp xếp trường và đội ngũ quản lý, trong đó làm rõ yêu cầu, tiêu chí, tiêu chuẩn đối với từng vị trí; tổ chức gặp gỡ, trao đổi trực tiếp để cán bộ quản lý hiểu rõ yêu cầu mới, nhìn nhận đúng năng lực, sở trường của bản thân và chủ động đăng ký nguyện vọng.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quỳnh Anh Nguyễn Văn Thưởng cho rằng: Khi công tác tư tưởng được làm trước, trao đổi thẳng thắn và dựa trên những tiêu chí rõ ràng, thay đổi vị trí công tác không còn đơn thuần là một quyết định hành chính, mà trở thành quá trình để cán bộ tự soi mình, hiểu yêu cầu mới và đồng thuận với phương án chung. Đây chính là một chiều sâu quan trọng của phương châm “đi trước mở đường”: Đi trước không có nghĩa chỉ thông tin sớm hơn, mà là nhận diện sớm những vấn đề có thể phát sinh trong nhận thức, tâm lý và lợi ích; từ đó chuẩn bị cách thức đối thoại, giải thích và tổ chức thực hiện phù hợp.

Cán bộ xã Quỳnh Anh kiểm tra, khảo sát hạ tầng giao thông và thuỷ lợi trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Hiệu quả công tác tư tưởng ở xã Quỳnh Anh còn được thể hiện rõ trong giải quyết những vấn đề phát sinh. Sau khi xã mới được hình thành, nhiều vấn đề tồn tại từ các địa bàn cũ tiếp tục đặt ra yêu cầu đối với công tác tư tưởng: lấn chiếm đất, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng trái phép, tập kết và xử lý rác thải, lấn chiếm hành lang an toàn giao thông... Xã Quỳnh Anh đã thành lập 6 tổ công tác phản ứng nhanh, do các Ủy viên Ban Thường vụ làm tổ trưởng, cùng sự tham gia của cán bộ các phòng, ban, lực lượng công an, quân sự, mặt trận, đoàn thể và cán bộ thôn. Nhưng điểm đáng nói trong cách làm không chỉ nằm ở việc “phản ứng nhanh” để phát hiện và xử lý vi phạm mà địa phương chú trọng tuyên truyền, vận động, giải thích để người dân nhận thức rõ đúng - sai, tự giác khắc phục.

Đây là vấn đề được Bí thư Chi bộ Trần Xuân Hân, thôn 5 Quỳnh Thanh tâm đắc và cho biết tình trạng lấn chiếm đất, xây dựng trái phép và khai thác, sử dụng đất trái phép trên địa bàn giảm hẳn, niềm tin trong nhân dân được củng cố và chủ động hơn trong phản ánh những vấn đề phát sinh và phối hợp với cấp ủy, chính quyền giải quyết ngay từ cơ sở.

Hiện nay, nhiều chủ trương phát triển kinh tế - xã hội ở Quỳnh Anh, nhất là xây dựng trường học, công trình thủy lợi, mở rộng đường giao thông gắn với huy động sức dân, hiến đất, tiếp tục đặt ra yêu cầu phải làm tốt công tác tư tưởng từ sớm. Cấp ủy, chính quyền chủ động cung cấp thông tin, đối thoại, làm rõ mục tiêu, lợi ích chung và những vấn đề liên quan trực tiếp đến người dân; đồng thời gắn vận động với giải quyết những kiến nghị cụ thể. Qua đó, sự đồng thuận không chỉ là kết quả của quá trình triển khai chủ trương, mà trở thành nền tảng để chủ trương được thực hiện thuận lợi, tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động.

Xây dựng quy trình công tác tư tưởng

Công tác tư tưởng ở phường Tây Hiếu được cấp ủy xác định không chỉ tuyên truyền, quán triệt nghị quyết mà phải chủ động nắm bắt tình hình, lắng nghe, đối thoại và giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Từ nhận thức đó, phường triển khai mô hình “Ngày về cơ sở - Đảng lắng nghe dân nói”, qua đó đưa cán bộ trực tiếp về khu dân cư, đối thoại với cán bộ, đảng viên và Nhân dân, kịp thời nhận diện những vấn đề có thể ảnh hưởng đến đồng thuận. Câu chuyện ở Làng Đong cho thấy ý nghĩa của cách làm này. Khi thực hiện chủ trương sắp xếp khối, phương án đặt tên khối mới là “Nghĩa Tiến” khiến một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số chưa đồng thuận, gửi đơn, phản ánh lên cấp trên. Cấp ủy phường trực tiếp về cơ sở lắng nghe, trao đổi, giải thích thấu đáo. Khi người dân được nói lên suy nghĩ, được giải đáp những điều còn băn khoăn, vấn đề từng gây tâm lý chưa đồng thuận đã được tháo gỡ.

Cán bộ phường Tây Hiếu gặp gỡ, trao đổi với người dân về chủ trương sắp xếp khối, xóm. Ảnh: CSCC

Từ câu chuyện trên, Tây Hiếu nhìn nhận công tác tư tưởng không thể chỉ là “nói cho dân hiểu”, mà còn nghe để hiểu dân. Quan điểm này được nối dài trên không gian số bằng Mini App “Tây Hiếu số”, nơi người dân có thể phản ánh, kiến nghị, đề xuất mọi vấn đề thực tiễn.

Phó Bí thư Đảng ủy phường Cao Thị Minh Nguyệt nhấn mạnh: Nếu chỉ nghe mà không giải quyết, công tác tư tưởng sẽ mất sức thuyết phục; nếu giải quyết nhưng không thông tin, người dân có thể không biết vấn đề của mình đã được xử lý đến đâu. Vì vậy, Tây Hiếu xây dựng quy trình “nghe - hiểu - phản hồi - giải quyết - thông tin trở lại cho dân” trên Mini App “Tây Hiếu số”. Khi mỗi phản ánh được tiếp nhận, mỗi vấn đề được giải quyết và mỗi kết quả được công khai, thì công tác tư tưởng có hiệu quả.

Cùng với đó, phường tăng cường tuyên truyền, định hướng tư tưởng trên nền tảng số. Trang Fanpage “Tây Hiếu ngày mới” trở thành kênh thông tin thường xuyên với những cách làm sáng tạo, trong đó có chuyên mục “Mỗi ngày một kiến thức công tác Đảng” được cập nhật, đưa thông tin và định hướng tư tưởng hàng ngày đến cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Tây Hiếu cũng thành lập 11 tổ chỉ đạo, tăng cường cán bộ theo dõi các tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, khu dân cư; định kỳ tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, tâm tư, kiến nghị của cán bộ, đảng viên và Nhân dân để phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, lấy hiệu quả giải quyết những vấn đề cụ thể của người dân làm thước đo công tác tư tưởng.

Cán bộ phường Tây Hiếu trao đổi việc tuyên truyền trên nền tảng số. Ảnh: Mai Hoa

Yêu cầu mới của công tác tư tưởng

Thực tiễn thời gian qua, công tác tư tưởng ở Nghệ An tiếp tục có nhiều đổi mới và hiệu quả. Trước hết là bước chuyển biến về nhận thức của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị về vị trí, vai trò của công tác tư tưởng. Phương châm “đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin” ngày càng được nhận thức sâu sắc hơn.

Nghệ An đã mở rộng không gian và lực lượng tham gia công tác tư tưởng, không chỉ giới hạn trong cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên và những lực lượng có khả năng tạo ảnh hưởng trong xã hội. Việc ra mắt Câu lạc bộ “Niềm tin số Nghệ An” với sự tham gia của các KOLs, quản trị viên những trang, hội, nhóm có uy tín; cùng kênh Zalo “Kết nối Nghệ An xanh” là minh chứng cho sự thay đổi trong tư duy về lực lượng, phương thức và không gian công tác tư tưởng.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh gặp gỡ, trao đổi với đảng viên cao tuổi tại xã Quỳnh Thắng. Ảnh: Mai Hoa

Trước yêu cầu phát triển mới, cùng sự phát triển mạnh mẽ của không gian số và truyền thông đa nền tảng, công tác tư tưởng đứng trước yêu cầu phải tiếp tục đổi mới toàn diện, không chỉ ở phương thức ứng dụng công nghệ mà quan trọng hơn là đổi mới cách tiếp cận, phương thức tác động và khả năng dẫn dắt nhận thức xã hội.

Nghị quyết số 25, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” đặt ra yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng theo phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng chủ động nắm bắt, định hướng và dẫn dắt nhận thức xã hội; củng cố niềm tin, tạo đồng thuận ngay từ cơ sở.

Công tác tư tưởng cần được chuyển mạnh về cơ sở, đến từng địa bàn dân cư, từng nhóm đối tượng; đồng thời được triển khai đồng bộ giữa không gian thực và không gian số. Cùng với đó là đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền, quán triệt, tổ chức thực hiện nghị quyết và truyền thông chính sách; đổi mới cả nội dung, phương thức và cách thức tiếp cận; gắn cung cấp thông tin chính xác, kịp thời với đối thoại, lắng nghe, phản hồi.

Công tác tư tưởng không chỉ “nói cho dân hiểu” mà phải thực sự nắm bắt tâm tư, giải đáp những vấn đề đặt ra từ thực tiễn và đồng hành cùng Nhân dân trong quá trình thực hiện chủ trương, chính sách. Hiệu quả công tác tư tưởng cần được đo bằng khả năng tạo dựng niềm tin, củng cố đồng thuận và thúc đẩy hành động trong thực tiễn.