Nghệ An: Gỡ 'điểm nghẽn' từ cơ sở, tạo chuyển biến thực chất trong chuyển đổi số

Nghẽn ở đâu, xử lý ở đó

Thực hiện Kế hoạch số 05 của Ban Chỉ đạo Trung ương, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số đột phá theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, tỉnh Nghệ An đã triển khai kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Người dân xã Môn Sơn (Nghệ An) đến khu vực Trung tâm hành chính công các phường xã nộp hồ sơ trực tuyến. (Ảnh UBND xã Môn Sơn).

Từ phía người dân, kết quả của việc hướng dẫn có thể thấy rõ qua những thủ tục cụ thể, chị Trần Thị Hoa (trú khối 13 Nghi Phú, phường Vinh Phú) cho biết: "Sau khi được cán bộ hướng dẫn, tôi đã tự thực hiện nộp hồ sơ thủ tục cấp giấy phép xây dựng trên dịch vụ công trực tuyến. 

Tôi cũng đã tự kê khai, nộp hồ sơ trực tuyến và theo dõi quá trình giải quyết hồ sơ. Đến khi được tiếp nhận, cán bộ xuống kiểm tra thực tế hiện trạng thửa đất, rồi cấp giấy phép cho gia đình tôi xây nhà".

Anh Lê Ngọc Hùng (trú khu đô thị Vinh Heritage, phường Trường Vinh, Nghệ An), chia sẻ: "Giờ đây thực hiện nộp hồ sơ số trên Cổng Dịch vụ công của phường, tôi thấy rất thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp. Về cơ bản việc nộp hồ sơ trực tuyến, giúp người dân dễ dàng theo dõi tình trạng xử lý, nhận yêu cầu bổ sung và kết quả trên môi trường số, đỡ phải đi lại nhiều lần.

Hiệu quả rõ nhất là giảm thời gian, chi phí và giấy tờ, đồng thời tạo được dấu vết điện tử để người nộp hồ sơ biết hồ sơ đang ở khâu nào, cơ quan nào xử lý. Với cơ quan quản lý, hồ sơ số giúp dễ thống kê, tra cứu và kiểm soát tiến độ".

Theo anh Hùng, bất cập nằm ở chỗ chuyển từ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử chưa đồng nghĩa với đơn giản hóa quy trình. Biểu mẫu còn nhiều, phải tải lên với nhiều thành phần hồ sơ. Dữ liệu giữa các hệ thống chưa liên thông hoặc cán bộ vẫn phải kiểm tra, nhập lại thông tin thủ công thì cũng mất khá nhiều thời gian chờ đợi. 

Với thẩm định dự án và cấp phép xây dựng, điểm cần đánh giá không chỉ là bao nhiêu hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, mà quan trọng hơn là người dân có thực sự giảm số lần kê khai, số giấy tờ phải nộp, thời gian xử lý và chi phí hay không.

Người dân xã Con Cuông (Nghệ An) tiến hành lựa chọn lĩnh vực cần giải quyết rồi bấm số thứ tự tại máy lấy số tự động có kết nối với hệ thống dịch vụ công quốc gia. (Ảnh UBND xã Con Cuông).

Từ những cách làm trên có thể thấy, bài toán 100 ngày gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số không phải là chạy theo số lượng thiết bị hay phần mềm. Điều quan trọng là xác định đúng khâu đang cản trở công việc để tập trung nguồn lực xử lý.

Nếu chỉ đầu tư hạ tầng mà cán bộ không sử dụng được thì dịch vụ công vẫn không thể vận hành hiệu quả. Vì vậy, nâng kỹ năng số đang trở thành một trong những giải pháp trực tiếp để xử lý điểm nghẽn tại cơ sở.

Ông Tưởng Đăng Hào, Phó chủ tịch UBND xã Đại Đồng (Nghệ An) cho biết: Tại xã Đại Đồng, tất cả cán bộ xóm được tập huấn về tin học, theo phương thức thực hành trực tiếp. Sau tập huấn, cán bộ có thể lập báo cáo, gửi hồ sơ điện tử và thực hiện tốt các thao tác trên cổng dịch vụ công.

Cán bộ xã Đại Đồng (Nghệ An), hướng dẫn người dân nhập dữ liệu đất đai lên kho dữ liệu số quốc gia.

Theo ông Hào, trang thiết bị chỉ là bước đầu, yêu cầu quan trọng hơn là cán bộ và người dân phải sử dụng được, sau đó, sử dụng hiệu quả.

Đặc biệt là trong giải quyết các thủ tục về lĩnh vực xây dựng, đất đai cán bộ cần phải có chuyên môn chuyên sâu lĩnh vực mình phụ trách thì thao tác thực hiện nhiệm vụ mới nhanh gọn được.

Rà soát xử lý điểm nghẽn ngay từ cơ sở 

Từ thực tế cơ sở, yêu cầu đối với đợt cao điểm 100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số đang được chuyển thành những việc có thể kiểm đếm. 

Yêu cầu chung là hạ tầng phải hoạt động ổn định, dữ liệu phải đúng và được khai thác, dịch vụ công phải thuận tiện hơn; cán bộ phải sử dụng được hệ thống và người dân phải giảm được thao tác khi thực hiện thủ tục.

Người dân đến trung tâm dịch vụ công phường Vinh Lộc (Nghệ An) nộp hồ sơ, giải quyết các thủ tục nhiều nên phải chờ đợi đến lượt theo số thứ tự.

Theo ông Hoàng Năng Hiệp, Phó chủ tịch UBND phường Vinh Phú, để thực hiện chuyển đổi số được thông suốt, địa phương đã kết hợp đào tạo cán bộ với hướng dẫn trực tiếp người dân, thay vì chỉ đầu tư thêm thiết bị. 

Đặc biệt, phường cử cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân chi tiết đối với nhập dữ liệu số qua cổng dịch vụ công trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, quản lý hoạt động xây dựng và cấp phép xây dựng.

"Đối với hồ sơ cấp phép xây dựng, sau khi tiếp nhận hồ sơ trên dịch vụ công, cán bộ phụ trách lĩnh vực xuống kiểm tra thực tế thửa đất, nếu đảm bảo theo đúng quy định là cấp phép cho dân. 

Tuy nhiên, công tác quản lý quy hoạch và các hoạt động xây dựng, cán bộ chuyên môn của phường vẫn phải sử dụng bản giấy để tra cứu và hướng dẫn cho người dân chưa thể thực hiện giải quyết trực tuyến toàn trình theo chuyển đổi số được. 

Bởi các phương tiện điện thoại, máy tính của người dân và doanh nghiệp chưa thể hiện thị được đồng loạt định dạng các file ảnh AutoCAD…", ông Hiệp cho biết thêm.

Tại trung tâm hành chính công phường Vinh Lộc (Nghệ An), người dân được cán bộ chuyên trách hướng dẫn nhập hồ sơ lên cổng dịch vụ công quốc gia. 

Công tác chuyển đổi số cũng được ngành Xây dựng Nghệ An thực hiện theo chú trọng thực hiện, từng bước tháo gỡ điểm nghẽn để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số cho các địa phương.

Ông Nguyễn Tuấn Tài, Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng Nghệ An cho biết, thực hiện kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, ngành Xây dựng đã bước đầu chuyển từ quản lý hồ sơ phân tán sang quản lý bằng dữ liệu. 

Các xã, phường đã được phân quyền, bắt đầu tạo lập, cập nhật dữ liệu về quy hoạch, dự án, công trình, giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, dữ liệu lịch sử còn lớn, chưa đồng nhất; một số tài khoản, phân quyền chưa hoàn chỉnh; kết nối giữa các hệ thống chưa đồng bộ nên vẫn còn tình trạng nhập, rà soát thủ công.

Theo ông Tài, để từng bước tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số, Sở Xây dựng Nghệ An tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về tài khoản, phân quyền, dữ liệu và liên thông hệ thống; đẩy nhanh số hóa, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu lịch sử, cập nhật đầy đủ dữ liệu mới và tăng khả năng chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu. 

Hiệu quả phải được đo bằng kết quả thực chất: giảm thời gian xử lý, giảm nhập trùng, tăng tỷ lệ hồ sơ và dữ liệu được tái sử dụng. Mục tiêu cuối cùng là chuyển từ một đợt cao điểm sang nền nếp quản trị dữ liệu và vận hành số thường xuyên.

Đối với lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, hiện Sở đang rà soát các nhiệm vụ, đồ án quy hoạch thuộc phạm vi quản lý. Đồng thời xác định lại dữ liệu đã được cập nhật trên hệ thống để bổ sung, chuẩn hóa những dữ liệu quy hoạch, kiến trúc còn thiếu. 

Qua đó cập nhật, chuẩn hóa tại hệ thống nguồn, kết nối, chia sẻ theo phương án của Bộ Xây dựng và của tỉnh Nghệ An từ đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi số theo hướng đột phá theo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.