Nghệ An: Kiện toàn Quỹ phát triển đất, xử lý dứt điểm tài sản công dôi dư

Hoàn thiện Điều lệ Quỹ phát triển đất

Tại buổi làm việc, Sở Tài chính đã trình bày báo cáo về dự thảo Quyết định ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển đất tỉnh Nghệ An nhằm thay thế Quyết định số 03/2025/QĐ-UBND ngày 14/01/2025.

Việc xây dựng điều lệ mới là yêu cầu cấp thiết nhằm cập nhật các quy định mới của Trung ương, đặc biệt là Nghị định số 291/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2024/NĐ-CP về Quỹ phát triển đất.

UBND tỉnh cho ý kiến về điều lệ tổ chức và hoạt động Quỹ phát triển đất Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Đồng thời, để thực hiện Nghị định số 302/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia và Quyết định số 823/QĐ-UBND của UBND tỉnh, Quỹ phát triển đất Nghệ An sẽ được giao thực hiện thêm mục tiêu, chức năng hoạt động của Quỹ nhà ở địa phương. Quỹ sẽ gánh vác thêm các nhiệm vụ về đầu tư, tạo lập, tiếp nhận, quản lý và phát triển nhà ở xã hội.

Lãnh đạo Sở Tài chính thông qua dự thảo về tổ chức và hoạt động Quỹ phát triển đất Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Dự thảo Điều lệ mới gồm 08 chương và 26 điều, ghi nhận nhiều thay đổi cốt lõi trong cơ cấu và hoạt động của Quỹ. Bổ sung chức năng, nhiệm vụ; Chuyển đổi cơ chế tài chính; Kiện toàn Hội đồng quản lý; Thay đổi Ban kiểm soát; Cơ quan điều hành; Chi phí quản lý vốn ứng; Thẩm quyền phân cấp quyết định vốn. Sửa đổi các quy định về tên gọi, thẩm quyền của các cơ quan để phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Cho ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An nhấn mạnh, hoạt động của Quỹ nhà ở địa phương là một lĩnh vực hoàn toàn mới, có tính chất phức tạp hơn rất nhiều so với nghiệp vụ thuần túy của Quỹ phát triển đất. Do đó, yêu cầu cơ quan soạn thảo cần tiếp thu nghiêm túc các ý kiến góp ý, không được chủ quan.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Bùi Thanh An cho ý kiến nội dung làm việc. Ảnh: Thành Cường

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chỉ đạo rõ, bản chất đây là hai quỹ độc lập, do đó mặc dù sử dụng chung một bộ máy quản lý nhưng phải mở hai hệ thống sổ sách kế toán riêng biệt hoàn toàn, tuyệt đối không được gộp chung dòng tiền. Khác với việc ứng vốn đất cho các địa phương vốn có thể ràng buộc chặt chẽ, việc cho thuê nhà ở xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro về thu hồi nợ nên quy chế phải quy định hết sức chi tiết.

Về nhân sự, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhất trí bổ sung lãnh đạo Sở Xây dựng vào Hội đồng quản lý quỹ. Tuy nhiên, để bộ máy vận hành trơn tru, cần bố trí một Phó Giám đốc Sở Xây dựng kiêm nhiệm làm Phó Giám đốc Quỹ chuyên trách để trực tiếp định hình, hướng dẫn nghiệp vụ phát triển nhà ở.

Nỗ lực giải quyết tài sản dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính

Theo số liệu kiểm kê, toàn tỉnh Nghệ An có 4.378 cơ sở nhà đất công. Trong đó, tỉnh đã giữ lại tiếp tục sử dụng 3.670 cơ sở; điều chuyển nội bộ ngành 86 cơ sở; bàn giao cho các đơn vị Trung ương 108 cơ sở; chuyển đổi công năng làm thiết chế văn hóa công cộng 40 cơ sở. Tổng số tài sản công dôi dư cần phải xử lý, thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý là 474 cơ sở.

Đại diện Sở Tài chính phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thành Cường

Sau 2 tháng thực hiện Thông báo kết luận số 486 của UBND tỉnh, Nghệ An đã đạt được một số kết quả bước đầu với khoảng 27% (gần 1/3) số tài sản dôi dư đã được giải quyết:

Mặc dù có nhiều chuyển biến tích cực nhờ sự ra đời của Nghị quyết số 31/NQ-CP ngày 24/06/2026 của Chính phủ với cơ chế đặc thù hỗ trợ xử lý tài sản dôi dư, tiến độ chung toàn tỉnh vẫn được đánh giá là chậm. Hiện nay, toàn tỉnh vẫn còn tồn đọng 350 cơ sở chưa được xử lý xong.

Thảo luận tại cuộc họp, lãnh đạo các xã, phường và đơn vị quản lý đã thẳng thắn chỉ ra nhiều nút thắt trong thực tiễn. Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên phản ánh mức giá thuê tài sản công tính theo công thức hiện tại là quá cao so với nhu cầu thực tế tại địa phương, khiến người thuê e dè khi tiếp cận. Bên cạnh đó, quy định pháp luật hiện hành mới chỉ cho thuê nhà chứ chưa cho thuê đất. Điều này gây ra bất cập lớn đối với các sân vận động xã cũ, hiện đang bỏ hoang cho cỏ mọc, gây lãng phí nghiêm trọng nhưng không thể cho thuê vì vướng luật.

Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Thành Cường

Đại diện lãnh đạo phường Thành Vinh Cho biết, khó khăn lớn nhất sau sáp nhập khối, phường dôi dư tới hơn 40 nhà văn hóa. Có những nhà văn hóa diện tích chỉ 70-80m² nằm ở các trục đường lớn. Địa phương kiến nghị tỉnh cho phép bán đấu giá các cơ sở nhỏ lẻ này để tạo nguồn thu hoặc quy hoạch làm đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, đối với các sân vận động lớn đang bỏ hoang, phường đề xuất tỉnh có cơ chế mở cho doanh nghiệp thuê một phần để kinh doanh, đổi lại họ có trách nhiệm đầu tư, tôn tạo và dành một phần không gian cho người dân sinh hoạt cộng đồng.

Lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho biết, nhiều tài sản nằm ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, thiết kế đặc thù như trạm y tế, trường học cũ rất khó cải tạo để cho thuê thương mại. Đơn vị kiến nghị đối với các tài sản không có khả năng sinh lời thương mại, tỉnh nên cho phép bàn giao lại cho các xã quản lý để chuyển đổi thành không gian sinh hoạt cộng đồng hoặc đập bỏ lấy quỹ đất sạch phục vụ mục đích công cộng.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh kết luận buổi làm việc. Ảnh: Thành Cường

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An ghi nhận những nỗ lực của các ngành, địa phương trong thời gian qua khi đã giải quyết được một phần khối lượng công việc. Tuy nhiên, nhìn chung tiến độ xử lý vẫn rất chậm so với yêu cầu của Chính phủ.

Đồng chí Bùi Thanh An giao các sở, ngành phối hợp cùng các địa phương hoàn thành xử lý dứt điểm 350 cơ sở dôi dư còn lại trước ngày 30/10/2026. Đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không có chỗ cho sự trì trệ.

Đại diện lãnh đạo các sở, ngành tham dự buổi làm việc. Ảnh: Thành Cường

Để tạo chuyển biến thực chất, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu xác định rõ trách nhiệm chính thuộc về Sở Tài chính, Chủ tịch UBND các xã, phường có tài sản dôi dư, và Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh. Nếu đến thời hạn, đơn vị nào không hoàn thành xử lý tài sản công, người đứng đầu sẽ phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo tỉnh.

Đồng chí Bùi Thanh An - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh giao Sở Tài chính đóng vai trò chủ đạo trong việc giám sát tiến độ sát sao và hỗ trợ kỹ thuật, trong khi các đơn vị về tài nguyên, xây dựng và thanh tra phối hợp để đảm bảo tính pháp lý cũng như ngăn chặn thất thoát. Trong đó, ưu tiên chuyển đổi công năng linh hoạt, ưu tiên chuyển những cơ sở cũ kỹ, bỏ hoang thành các thiết chế văn hóa và không gian công cộng phục vụ lợi ích cộng đồng thay vì chỉ tập trung vào mục đích thương mại. Tổng thể kế hoạch hướng tới mục tiêu xử lý triệt để tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai.