Nghệ An 'tăng tốc' các giải pháp chống ngập cho đô thị Vinh

Những ngày này, nhiều công trình chống ngập tại đô thị Vinh đang được các đơn vị khẩn trương triển khai. Từ nạo vét kênh, hồ điều hòa đến sửa chữa cống, cửa phai, trạm bơm..., các hạng mục được thực hiện đồng thời nhằm từng bước khơi thông dòng chảy, tăng khả năng tiêu thoát nước cho khu vực đô thị.

Tại khu vực Cầu Đen, phường Trường Vinh, việc cải tạo hệ thống tiêu úng đang được triển khai khẩn trương. Cống tiêu úng Cầu Đen được mở rộng với mục tiêu nâng khả năng thoát nước lên khoảng gấp đôi hiện tại.

Hệ thống máy bơm công suất lớn tại Trạm bơm Cầu Đen góp phần tiêu úng cho khu nội đô Vinh

Cùng khu vực, cửa phai số 6 và số 7 trên sông Vinh được sửa chữa. Cửa phai thuộc trạm bơm Đông Nam Bến Thủy cũng nằm trong nhóm hạng mục được xử lý, qua đó tăng khả năng điều tiết nước giữa các khu vực trong hệ thống.

Ở một hướng khác, tuyến mương dẫn nước từ đường Võ Nguyên Hiến qua Đặng Thái Thân, Trần Hưng Đạo đến hồ cá Cửa Nam đang được hoàn thiện. Đây là một trong những hạng mục nhằm tăng khả năng đưa nước ra khỏi khu vực nội đô khi lượng nước đổ về lớn.

Không chỉ tập trung vào các công trình lớn, các đơn vị còn xử lý những vị trí nhỏ nhưng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thoát nước trên đường phố. Hơn 10.000 hố thu nước đã được nạo vét, làm sạch.

Việc khơi thông cũng được thực hiện tại các tuyến kênh, mương. Hai hồ điều hòa thuộc Trạm bơm tiêu úng phía Nam (Cầu Đen) và Trạm bơm tiêu úng Đông Nam Bến Thủy đã hoàn thành nạo vét. Phần dung tích được giải phóng sẽ giúp các hồ tiếp nhận và điều tiết nước tốt hơn trong thời điểm mưa lớn.

Lực lượng chức năng đặt máy bơm dã chiến trên đường Phùng Chí Kiên giao với đường Lê Nin tiêu thoát nước xuống kênh Bắc cho phường Vinh Phú (Hà Huy Tập cũ)

Theo ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý Bảo trì đường bộ Nghệ An (Sở Xây dựng), từ tháng 7.2026, Nghệ An đã triển khai 7 dự án, nhiệm vụ phục vụ công tác chống ngập tại đô thị Vinh. Tổng mức đầu tư của các hạng mục khoảng 73 tỉ đồng.

Phạm vi thực hiện trải trên 5 phường gồm Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú và Vinh Lộc. Các công trình được lựa chọn trên cơ sở xử lý những vị trí còn hạn chế về khả năng thu gom, điều tiết và tiêu nước.

Ngoài hệ thống cống và hồ, các hạng mục liên quan đến cửa phai, trạm bơm tiêu úng, trạm bơm nước thải cũng được sửa chữa. Máy phát điện dự phòng được bổ sung cho các trạm bơm nhằm bảo đảm hoạt động trong trường hợp nguồn điện gặp sự cố.

Theo kế hoạch, 7 dự án, nhiệm vụ chống ngập sẽ được hoàn thành trước ngày 10.10.

Lắp đặt cống hộp thoát từ đường Trần Hưng Đạo qua đường Nguyễn Sinh Sắc về hồ cá Cửa Nam để tiêu thoát ra sông Vinh. Ảnh: Nguyễn Hải

Đợt mưa ngày 19.9 với lượng mưa gần 400mm đã tạo ra một tình huống thực tế để đánh giá khả năng vận hành của hệ thống. Theo ông Hoàng Quốc Trường, trong thời gian mưa lớn, các máy bơm được vận hành tối đa công suất. Tại một số vị trí xung yếu, đơn vị còn bố trí thêm máy bơm dã chiến công suất lớn.

“Những trận mưa lớn vừa qua, các máy bơm đã vận hành hết công suất. Ban cũng chủ động thuê một số máy bơm dã chiến công suất lớn đặt tại các nút xung yếu. Nên dù lượng mưa lớn trong thời gian ngắn nhưng so với trước, nước rút nhanh hơn, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho người dân”, ông Trường cho biết.

Trận mưa lớn này cũng cho thấy việc đầu tư vào từng hạng mục có thể tạo ra những chuyển biến nhất định, song để kiểm soát ngập úng trong toàn đô thị vẫn cần một hệ thống được vận hành thống nhất.

Mưa gây ngập lụt đường tại đô thị Vinh ngày 19.9.2026

Thực tế tại đô thị Vinh cho thấy, khi mưa lớn xảy ra trong thời gian ngắn, áp lực không chỉ dồn lên các tuyến cống mà còn lan tới hồ điều hòa, kênh dẫn, cửa phai và trạm bơm. Chỉ một điểm bị hạn chế khả năng tiêu nước cũng có thể ảnh hưởng đến cả khu vực.

Vì vậy, cùng với việc hoàn thành các công trình trong năm 2026, yêu cầu đặt ra là phải duy trì việc kiểm tra, nạo vét và khơi thông dòng chảy thường xuyên. Các công trình sau khi đưa vào sử dụng cũng cần được vận hành theo một quy trình thống nhất, nhất là trong thời điểm có mưa lớn.

Giám đốc Ban Quản lý Bảo trì đường bộ Nghệ An cho biết thêm: Việc bổ sung máy bơm dã chiến, máy phát điện dự phòng và xử lý các điểm nghẽn trước mùa mưa được xem là những giải pháp trước mắt. Về lâu dài, hiệu quả chống ngập của đô thị Vinh vẫn phụ thuộc vào khả năng kết nối giữa các công trình và sự chủ động trong vận hành toàn bộ mạng lưới tiêu thoát nước.

Mục tiêu không chỉ là giúp nước rút nhanh hơn sau mỗi trận mưa mà còn từng bước nâng khả năng chống chịu của đô thị trước những hình thái thời tiết cực đoan, hạn chế ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt và đời sống người dân.