Nghệ An: Tour Du lịch biển Cửa Lò kết hợp tham quan, trải nghiệm gía trị truyền thống làng nghề (Bài 2)

Phát huy giá trị làng nghề là loại hình du lịch tìm hiểu văn hóa truyền thống, kết hợp mua sắm những hàng hóa đặc trưng của mỗi làng nghề truyền thống.  Thực tiễn cho thấy, phát triển du lịch làng nghề đang trở thành một hướng đi quan trọng, góp phần bảo tồn giá trị truyền thống, đồng thời tạo thêm động lực tăng trưởng cho kinh tế địa phương.

Bí thư phường Cửa Lò Ngô Đức Kiên cho biết: Mô hình kết hợp tắm biển kết hợp tham quan làng nghề truyền thống đang trở thành hướng đi mới trong quá trình phát triển du lịch Nghệ An nói chung, Cửa Lò nói riêng. Khi tham gia tour du lịch tắm biển với tham quan làng nghề tại Cửa Lò, du khách thăm nơi sản xuất, thậm chí có thể tham gia vào một phần quá trình tạo ra sản phẩm. Chính điều này đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của làng nghề truyền thống tại Cửa Lò. Ví như làng nghề cá Nghi Thủy, du khách sẽ được chở bằng xe điện đến tận nơi để tham quan, mua sắm và trải nghiệm. Thời gian tới, Nghi Thuỷ sẽ nâng cấp lên thành chợ cá truyền thống và hiện đại. 

Làng nghề nước mắm Hải Giang 1. Ảnh: Nguyễn Diệu

Nước mắm Hải Giang 1 là một trong những làng nghề truyền thống nhất của Cửa Lò, được xem là “quốc hồn, quốc túy” của dân tộc. Nước mắm ở đây được làm hoàn toàn bằng thủ công, ngày dang nắng, tối dang sương, trải qua nhiều công đoạn và công đoạn nào cũng quan trọng, khắt khe. Là sự tổng hòa giữa vị mặn của muối trắng, vị béo và hậu ngọt tự nhiên của cá. Là màu cánh gián, trong suốt không bị vẩn đục. Được chắt lọc từ sự dung dưỡng của biển cả cùng sự trân trọng, nâng niu với thành quả lao động của người dân làng biển. 

Đây không chỉ là nơi sản xuất mà còn là môi trường văn hóa lưu giữ phong tục tập quán, bản sắc và tinh hoa nghệ thuật của một nhóm cộng đồng. Bởi thế, Cửa Lò đang lựa chọn một hướng đi rất thời sự để phát triển du lịch bốn mùa. Là khéo léo kết nối, lồng ghép các làng nghề truyền thống, những sản phẩm đặc trưng của Cửa Lò vào tour du lịch để du khách có thể tham quan, trải nghiệm thực tế... Ngoài đánh thức các tiềm năng nội tại, đem lại lợi nhuận về kinh tế, còn giúp người dân giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống. 

Là sản phẩm được du khách lựa chọn mua làm quà khi về Cửa Lò. Ảnh: Nguyễn Diệu

Khách du lịch trong và ngoài nước không chỉ đến Cửa Lò để mua sắm các sản phẩm đặc trưng của làng nghề mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình phối trộn cá cơm và muối trắng hay “ủ, chượp” để rồi chắt ra vị mặn của biển. Chỉ khi hòa mình vào nhịp sống của những người con vạn chài, du khách mới gắn kết, dẫu có quay về thì vẫn muốn trở lại. 

Ông Lưu Văn Lý, một du khách đến từ xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh thích thú, gia đình tôi năm nào cũng phải đến Cửa Lò một lần. Không chỉ tắm biển, thưởng thức hải sản tươi ngon, điều khiến tôi ấn tượng nhất vẫn là trải nghiệm rút nước mắm từ chum, sành tại làng nghề nước mắm để đóng vào chai. Tôi cho rằng, đây chính là cách làm du lịch hay nhất mà Cửa Lò đang thực hiện, gắn kết được du khách với sản phẩm mà bàn tay, khối óc của người dân nơi đây tạo nên. 

Là sản phẩm mà bàn tay, khối óc của người dân Cửa Lò tạo nên. Ảnh: Nguyễn Diệu

Là một ngư trường với nguồn hải sản phong phú, biển Cửa Lò có khoảng 200 loài cá, nhiều loại đặc sản như tôm, mực, ghẹ, cua, cá thu… Du khách đến đây đều được thưởng thức các món đặc sản ngay tại bãi biển hoặc trong các nhà hàng với mức giá phù hợp. Đặc biệt món mực nháy (một loại mực ống nhỏ như ngón tay, khi mới vớt từ biển lên có những đốm lân tinh trên lưng), tôm càng, cá mú… còn tươi sống. Và những ai thích mạo hiểm có thể theo thuyền nan (thuyền thúng) của ngư dân đi câu mực cách bờ chừng một vài cây số. Bên cạnh thú vui được dập dềnh trên sóng biển, du khách còn ăn trực tiếp món mực nướng hoặc hấp thơm ngon trên thuyền. 

Được biết, chợ mực nháy được quy hoạch từ giữa năm 2023, hiện là điểm nhấn du lịch độc đáo của Cửa Lò. Chợ nằm dọc tuyến đường dẫn ra đảo Lan Châu, họp từ khoảng 19h đến nửa đêm, có khi tận 1h sáng. Dọc vỉa hè, người bán trải chậu mực tươi roi rói vừa được câu từ biển lên. Mực ở đây được bán theo “mớ”, giá cả phụ thuộc vào thỏa thuận của người mua và người bán.

Chợ mực nháy - điểm nhấn du lịch độc đáo của Cửa Lò. Ảnh: Nguyễn Diệu

Ngoài ra, làng nghề nướng cá trên than hồng tại Cửa Lò cũng đang hot trend. Từ kinh nghiệm dân gian, nướng cá đã trở thành nghề truyền thống nơi đây. Tinh mơ, khi những con tàu đánh cá cập cảng thì cũng là lúc hàng chục bếp than trong vùng lại đồng loạt đỏ lửa, cung cấp hàng tấn cá nướng mỗi ngày cho thị trường trong và ngoài tỉnh. 

Điểm đặc biệt nhất của cá nướng Cửa Lò là hoàn toàn không tẩm ướp bất kỳ loại gia vị hay chất bảo quản nào. Cá chỉ được rửa qua nước muối loãng để khử bớt mùi tanh và tạo độ đậm đà tự nhiên. Than nướng phải là than củi đượm hồng, không ra khói. Người thợ nướng phải đứng liên tục bên bếp lửa nóng, tay lật từng miếng cá đều đặn. Cá chỉ được nướng chín tới khoảng 70 - 80% đủ để lớp vỏ bên ngoài sém vàng, thơm phức, nhưng bên trong thịt cá vẫn giữ nguyên độ ẩm, mềm ngọt và béo ngậy. 

Du khách có thể trực tiếp trải nghiệm nướng cá. Ảnh: Nguyễn Diệu

Sản phẩm được thương lái phân phối đến các chợ trong tỉnh và phục vụ du khách mua làm quà. Cá nướng (cá thu, cá thửng, cá hồng...) được đóng hộp nhựa hoặc hút chân không trong túi nylon, sau đó đưa vào tủ cấp đông. Tham quan các làng chài, tận mắt chứng kiến cuộc sống của người dân ven biển mới thấy rằng nghề nướng cá cũng là một nét đẹp độc đáo, hấp dẫn du khách. Để rồi mỗi lần về đây, du khách có những trải nghiệm thực tế, không chỉ xem, mà còn hòa mình, trực tiếp nướng, ăn tại chỗ.

Trong tổng hòa bức tranh du lịch, việc đưa những làng nghề truyền thống cùng các sản phẩm đặc trưng đang là hướng đi đúng đắn để Cửa Lò hiện thực hóa giấc mơ du lịch 4 mùa.  

(Còn nữa)