Nghệ An - TP. Hồ Chí Minh:Kết nối nghĩa tình, mở rộng không gian phát triển

Nội dung: Thành Duy / Trình bày: Hồng Toại • 8/9/2026

*****

Hơn 2 thập niên đồng hành, TP. Hồ Chí Minh và Nghệ An đã từng bước bồi đắp quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ văn hóa, du lịch đến đầu tư, thương mại, y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ và an sinh xã hội. Trong giai đoạn mới, những kết nối ấy tiếp tục được mở rộng, hướng tới khai thác tốt hơn tiềm năng, thế mạnh và tạo động lực phát triển mới cho cả hai bên.

Đứng trước màn hình tương tác tại Khu Di tích Kim Liên, du khách hôm nay có thể bước vào ký ức theo một cách rất khác. Những hình ảnh về quê hương, gia đình, tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh lần lượt hiện ra qua công nghệ thực tế ảo. Một thao tác chạm mở ra lớp tư liệu, một góc nhìn đưa người xem trở lại không gian làng quê với những câu chuyện đã đi qua nhiều thế hệ. Với sự hỗ trợ của TP. Hồ Chí Minh, những tư liệu được lưu giữ nay có thể tra cứu, tương tác và chia sẻ thuận tiện qua màn hình, mã QR và ứng dụng.

Việc ứng dụng công nghệ số tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên giúp du khách có nhiều trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn. Ảnh: Đình Tuyên

Du khách tiếp cận hệ thống thuyết minh tự động thông qua mã QR và ứng dụng Di tích Kim Liên trên thiết bị thông minh tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên. Ảnh: Minh Quân

Quét mã QR khai thác thông tin tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên. Ảnh: P.V

Câu chuyện hợp tác tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên trở thành một minh chứng sinh động cho mạch kết nối rộng hơn giữa hai vùng đất. Một bên là quê hương nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra, một bên là thành phố mang tên Người. Khoảng cách hàng nghìn cây số được nối lại qua những chương trình hợp tác cụ thể, để những giá trị văn hóa có thêm không gian lan tỏa, sản phẩm có thêm thị trường và con người có thêm cơ hội đồng hành.

Trong hành trình ấy, du lịch là một sợi dây kết nối tự nhiên. Những điểm đến giàu chiều sâu văn hóa của xứ Nghệ đang được mở thêm cách tiếp cận trên không gian số và cũng theo chân các hoạt động quảng bá du lịch tại TP. Hồ Chí Minh. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An Trần Thị Mỹ Hạnh cho biết, năm nay hai bên tiếp tục phối hợp khảo sát tuyến, sản phẩm và trao đổi kinh nghiệm phát triển du lịch, mở thêm những cơ hội kết nối giữa điểm đến và thị trường.

Dự án "Một chạm đến Quê Bác" đã thành công tái hiện toàn bộ các địa điểm tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên bằng công nghệ thực tế ảo. Ảnh: NVCC

Đặc biệt, từ năm 2023 đến nay, cứ mỗi dịp tháng Năm về, khi Nghệ An tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Lễ hội Làng Sen, cầu truyền hình “Từ Làng Sen đến Thành phố Hồ Chí Minh” lại trở thành một điểm hẹn giàu ý nghĩa, với sự phối hợp tổ chức của thành phố mang tên Bác. Qua sóng truyền hình, hình ảnh quê hương của Người được kết nối với nhịp sống của thành phố phương Nam, lan tỏa những câu chuyện về văn hóa, con người và tình cảm dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh đến đông đảo công chúng.

Thế nhưng, hợp tác không chỉ dừng lại ở không gian văn hóa, du lịch mà còn khẳng định nhiều dấu ấn quan trọng trên lĩnh vực đầu tư và sản xuất. Hơn 15 năm trước, Công ty CP Bia Sài Gòn - Sông Lam mang theo dòng vốn đầu tư từ TP. Hồ Chí Minh vào Nghệ An. Đến năm 2025, doanh nghiệp nộp ngân sách hơn 1.029 tỷ đồng, đứng đầu khối doanh nghiệp sản xuất tại tỉnh về số nộp ngân sách, trở thành ví dụ tiêu biểu cho sức sống của mối liên kết giữa hai bên.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh và đoàn công tác đến thăm, làm việc tại Công ty CP Bia Sài Gòn - Sông Lam. Ảnh: Thành Duy

Cùng với những dự án và con số đầu tư, sự gắn kết còn hiện diện trong những điều gần gũi hơn. Mới đây, Chương trình “Mái ấm gia đình Việt” do Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen tổ chức đã đến với những hoàn cảnh khó khăn tại Nghệ An để lại những dư âm sâu lắng. Không những thế, trong những thời điểm khó khăn, sự sẻ chia ấy càng trở nên rõ nét. Mỗi khi Nghệ An chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, TP. Hồ Chí Minh cùng các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn luôn kịp thời hỗ trợ, góp thêm nguồn lực giúp tỉnh và người dân vượt qua khó khăn.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh trao hỗ trợ cho tỉnh Nghệ An khắc phục hậu quả bão số 3 và số 5 trong năm 2025. Ảnh: Thanh Quỳnh

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh trao hỗ trợ cho người dân phường Vinh Lộc khắc phục hậu quả bão số 3 và số 5 trong năm 2025. Ảnh: Thanh Quỳnh

Trên những con đường giao thương, nông sản xứ Nghệ cũng tìm thêm cơ hội đi xa. TP. Hồ Chí Minh tổ chức nhiều chương trình xúc tiến, quảng bá sản phẩm OCOP, GlobalGAP và nông sản đặc trưng. Doanh nghiệp, hợp tác xã Nghệ An có thêm dịp giới thiệu sản phẩm tại các hội chợ, tuần lễ hàng hóa, gặp gỡ hệ thống phân phối và tìm kiếm những đơn hàng mới.

Dây chuyền sản xuất của Công ty TNHH MTV Hoa Sen, thuộc Tập đoàn Hoa Sen đến từ TP. Hồ Chí Minh đầu tư tại Nghệ An. Ảnh: Thu Huyền

Nếu hàng hóa tạo nên những kết nối trên thị trường, tri thức lại mở ra những liên kết sâu hơn. Trong lĩnh vực y tế, hai bên đã ký biên bản hợp tác giai đoạn 2024-2025, tập trung vào đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật cao, phòng, chống dịch bệnh, củng cố y tế cơ sở và chuyển đổi số.

Giám đốc Sở Y tế Nghệ An Lê Thị Hoài Chung cho biết: Điểm nổi bật của hợp tác là các cơ sở y tế, trường đại học và đội ngũ chuyên gia TP. Hồ Chí Minh đã hỗ trợ Nghệ An đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm quản lý; qua đó, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của các cơ sở y tế, từng bước làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu và nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh. Đây cũng là nền tảng để tăng cường kết nối giữa các bệnh viện, trường đại học và đội ngũ chuyên gia của hai địa phương.

Đoàn công tác của ngành Y tế TP. Hồ Chí Minh tổ chức khám bệnh nhân đạo và cấp thuốc miễn phí cho người dân ở khu vực vùng ảnh hưởng của bão số 3 năm 2025 tại Trung tâm Y tế Tương Dương và Trung tâm Y tế Kỳ Sơn. Ảnh: Thành Chung

Mạch hợp tác đó cũng được kết nối sang khoa học và công nghệ. Tháng 11/2023, hai bên ký bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực này, hướng tới chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, phối hợp vận hành Sàn giao dịch công nghệ, liên kết dữ liệu và tổ chức các chợ công nghệ - thiết bị.

Năm 2003, Chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh và Nghệ An lần đầu tiên được ký kết, mở ra chặng đường đồng hành chính thức. Hơn 2 thập niên qua, nội dung hợp tác liên tục được bổ sung theo yêu cầu phát triển, từng bước mở rộng trên các lĩnh vực.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An trao đổi với lãnh đạo, hội viên Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam. Ảnh: Phạm Bằng

Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 30/7/2013 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020, TP. Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên cùng Nghệ An rà soát, đánh giá quá trình hợp tác. Ngày 19/9/2014, hai bên ký Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2014-2020.

Năm 2019, sau cuộc làm việc của Bộ Chính trị với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là địa phương đầu tiên cùng Nghệ An nhìn lại chặng đường đã qua và định hướng giai đoạn mới.

Ngày 13/4/2019, tại Nghệ An, hai bên tổ chức Hội nghị tổng kết hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2014-2019 và ký Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2019-2025. Từ đó đến nay, các hội nghị sơ kết tiếp tục được tổ chức, đưa nội dung hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu.

Đoàn đại biểu Hội nghị tổng kết hợp tác TP. Hồ Chí Minh và 8 địa phương gồm: 8 địa phương gồm: Cao Bằng, Thái Nguyên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Huế về thăm Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên ngày 8/9, chuẩn bị cho Hội nghị chính thức vào sáng 9/9. Ảnh: Thành Cường

Bước vào giai đoạn mới, yêu cầu liên kết càng trở nên rõ nét. Mục tiêu tăng trưởng cao đặt ra nhu cầu mở rộng không gian kinh tế, kết nối thị trường, thu hút nguồn lực và hình thành các chuỗi liên kết có sức cạnh tranh. TP. Hồ Chí Minh, với vị thế đầu tàu kinh tế và không gian phát triển được mở rộng sau quá trình sắp xếp, sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, có thêm điều kiện phát huy vai trò trung tâm kết nối nguồn lực, thị trường và doanh nghiệp.

Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay.

Hội nghị tổng kết thực hiện Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với 8 tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ, trong đó có Nghệ An, giai đoạn 2023-2025, định hướng giai đoạn 2026-2030, mở ra chương mới cho liên kết phát triển. Các lĩnh vực được định hướng gồm: Xúc tiến đầu tư, thương mại; văn hóa, thể thao, du lịch; nông nghiệp; khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực; giáo dục - đào tạo, y tế và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An mới đây đã nhấn mạnh, giai đoạn tới cần hình thành cách tiếp cận mới, đặc biệt là đối với 3 lĩnh vực có khả năng tạo sức lan tỏa lớn là thương mại, xúc tiến đầu tư và du lịch.

Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An chủ trì cuộc làm việc rà soát công tác chuẩn bị Hội nghị tổng kết thực hiện Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với 8 tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ giai đoạn 2023-2025, định hướng hợp tác giai đoạn 2026-2030. Ảnh: Thành Duy

Thực vậy, phía sau những lĩnh vực hợp tác là sự gặp gỡ của hai không gian phát triển có nhiều lợi thế bổ trợ. TP. Hồ Chí Minh có thị trường lớn, tiềm lực doanh nghiệp, kinh nghiệm quản trị, khoa học - công nghệ và khả năng kết nối quốc tế. Nghệ An có không gian phát triển rộng, nguồn nhân lực, tiềm năng du lịch, nông nghiệp, công nghiệp và vị trí quan trọng ở Bắc Trung Bộ.

Giữa TP. Hồ Chí Minh - thành phố mang tên Bác và Nghệ An - quê hương của Người, nghĩa tình là điểm khởi đầu. Hơn hai mươi năm đồng hành đã tạo nên một nền móng đáng quý, để tình cảm ấy hóa thành những nhịp cầu hợp tác, được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể và những giá trị bền vững. Hôm nay, những nhịp cầu ấy tiếp tục được nối dài bằng khát vọng phát triển. Chặng đường phía trước cần những kết nối rộng hơn về quy mô, sâu hơn về chất lượng, bền vững hơn về lợi ích, để TP. Hồ Chí Minh và Nghệ An cùng mở thêm những không gian phát triển mới, cùng đi xa trên hành trình phía trước.