Nghe lại giọng hát được ví như 'báu vật' của NSND Lê Dung

Trong lịch sử thanh nhạc Việt Nam, NSND Lê Dung là một trong những giọng ca xuất sắc nhất. Sở hữu giọng soprano hiếm có, bà không chỉ chinh phục giới chuyên môn mà còn để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng, trở thành biểu tượng của dòng nhạc thính phòng Việt Nam.

NSND Lê Dung (1951-2001) là một trong những giọng ca soprano (nữ cao) xuất sắc nhất lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Giọng hát của NSND Lê Dung mang âm sắc sáng, vang, giàu nội lực nhưng vẫn giữ được độ mềm mại, tinh tế. Đó là sự kết hợp hiếm gặp giữa kỹ thuật thanh nhạc chuẩn mực và cảm xúc dạt dào. Nhờ vậy, bà có thể thể hiện linh hoạt nhiều thể loại – từ opera, bán cổ điển đến nhạc tiền chiến, nhạc cách mạng. Những ca khúc như Người Hà Nội, Trường ca sông Lô, Xa khơi… qua giọng hát của bà không chỉ là tác phẩm âm nhạc mà còn trở thành ký ức của nhiều thế hệ.

Ca khúc "Xa khơi" qua giọng hát của NSND Lê Dung.

Giới chuyên môn nhận định rằng NSND Lê Dung là một trong số ít nghệ sĩ Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế về thanh nhạc cổ điển. Không ít ý kiến cho rằng, nếu dùng khái niệm “diva” theo đúng nghĩa, bà là một trong những cái tên xứng đáng nhất của Việt Nam.

Điều đặc biệt trong hành trình nghệ thuật của Lê Dung là sự không ngừng tìm kiếm và làm mới chính mình. Với tâm hồn nghệ sĩ bay bổng, bà từng rẽ sang dòng nhạc nhẹ, thể hiện các sáng tác của những nhạc sĩ lớn như Văn Cao, Phạm Duy, Phú Quang, Dương Thụ… Chính giai đoạn này giúp bà mở rộng biên độ cảm xúc, làm giàu tư duy âm nhạc và hoàn thiện cách xử lý ca khúc theo hướng tinh tế, linh hoạt hơn.

NSND Lê Dung hát ca khúc "Người Hà Nội".

Dù đã đạt được danh tiếng, Lê Dung vẫn quyết định tạm gác lại sự nghiệp để theo học cao học thanh nhạc tại Nhạc viện Tchaikovsky (Nga). Tại đây, bà được tiếp cận kho tàng âm nhạc cổ điển phương Tây đồ sộ, học hỏi từ những danh ca lớn và được rèn giũa bởi các giảng viên giàu kinh nghiệm. Chính nền tảng học thuật này đã giúp bà hoàn thiện kỹ thuật, nâng tầm giọng hát lên một đẳng cấp mới.

Tuy nhiên, điều làm nên dấu ấn riêng của bà không chỉ nằm ở việc hát opera, mà còn ở cách đưa kỹ thuật cổ điển vào những ca khúc quen thuộc của Việt Nam. Nhờ đó, những bài hát cách mạng, dân ca vốn gần gũi với công chúng được khoác lên một diện mạo mới.

NSND Lê Dung hát ca khúc "Mẹ yêu con" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

Trong số đó, ca khúc Mẹ yêu con của Nguyễn Văn Tý là một minh chứng tiêu biểu. Ca khúc vốn mang màu sắc trữ tình, ngọt ngào, nhưng qua giọng hát Lê Dung còn được nâng lên với âm hưởng sử thi, vừa sâu lắng vừa hùng tráng. Bà xử lý tinh tế từng câu chữ, kết hợp kỹ thuật thanh nhạc thính phòng với lối nhả chữ giàu chất dân gian, tạo nên sự mềm mại, gần gũi mà vẫn sang trọng.

Tương tự, Bài ca hy vọng hiện lên qua giọng hát của bà như một bản nhạc tràn đầy ánh sáng. Không cần những cao trào kịch tính, chính sự trong trẻo, bay bổng và cách tiết chế cảm xúc đã giúp ca khúc chạm đến trái tim hàng triệu người, trở thành biểu tượng cho niềm tin và khát vọng của một thời.

Với kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện và cảm xúc sâu lắng, bà là người đặt nền móng cho sự phát triển của dòng nhạc thính phòng ở Việt Nam.

NSND Lê Dung hát "Bài ca hy vọng" của nhạc sĩ Văn Ký.

Đến hôm nay, khi nghe lại những bản thu của bà, công chúng vẫn cảm nhận rõ một giọng hát vượt thời gian, chuẩn mực, tinh tế và giàu cảm xúc. Đó không chỉ là di sản âm nhạc, mà còn là “báu vật” của nền thanh nhạc Việt Nam.

Lê Chi