Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa kể chuyện ghen, chuyện đời bằng xẩm

Ngày 3/2 tại Hà Nội, nghệ sĩ xẩm Mai Tuyết Hoa chính thức ra mắt album “Mai Tuyết Hoa – Xẩm trong cõi đời vol.2”. Album gồm 9 bài, trong đó có các tác phẩm xẩm mang lời thơ dân gian như “Một quan là sáu trăm đồng”, “Vợ chồng cờ bạc”, “Dạt nước cánh bèo”, cùng những sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long gồm “Ơn cha nghĩa mẹ”, “Thăng Long lịch sử oai hùng”, “Ghen”, “Tránh xa tệ nạn” và “Hà Nội 36 chốn tình”. Bài thơ “Tre xanh” của Nguyễn Duy cũng được lựa chọn để lồng điệu xẩm, tạo nên màu sắc mới trong album. Nghệ sĩ Phạm Đình Dũng đảm nhận vai trò Giám đốc âm nhạc, album được thu tại phòng thu Kiến Ninh.

Nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa ra mắt album “Xẩm trong cõi đời vol.2”

Trong số các tác phẩm, “Dạt nước cánh bèo” là bài xẩm cổ duy nhất được Mai Tuyết Hoa đưa vào album như một sự kết nối và tri ân người thầy lớn nhất trong cuộc đời nghệ thuật của chị – Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu. Các tác phẩm còn lại mang dấu ấn sáng tạo riêng, được viết và lựa chọn phù hợp với chất giọng, phong cách hát xẩm cũng như con đường nghệ thuật mà Mai Tuyết Hoa theo đuổi.

Album cũng giới thiệu hai bài xẩm cổ từng được Mai Tuyết Hoa cùng các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu phục hồi là “Vợ chồng cờ bạc” (còn có tên “Sướng khổ vì chồng”, thể hiện cùng nghệ sĩ Văn Phương) và “Một quan là sáu trăm đồng” (hát cùng NSND Thanh Ngoan). Ngoài ba tác phẩm kể trên, các ca khúc còn lại đều do nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác riêng cho giọng hát xẩm của Mai Tuyết Hoa. Trong đó, nhạc sĩ đã khai thác điệu hát sai – một lối thể hiện từng được các nghệ nhân xẩm xưa sử dụng – đưa vào hai tác phẩm “Ghen” và “Tránh xa tệ nạn”, tạo nên màu sắc vừa cổ truyền vừa mới mẻ.

“Ghen” là bài xẩm nói về tình cảm vợ chồng trước nguy cơ rạn nứt khi có người thứ ba xuất hiện. Cảm xúc ghen tuông được đẩy dần lên cao trào rồi lắng lại với lựa chọn tỉnh táo của người vợ. Những câu hát như: “Nghĩ đi nghĩ lại mà đau/ Ghen chi cho hết chữ đau giữa đời/ Thân mình giữ cho vui tươi/ Kệ người phụ nghĩa ta cười ta buông” hay “Sống đời chỉ một lần thôi/ Hoa rơi ta vẫn giữ mình không trôi…” tạo chiều sâu nhân văn cho tác phẩm.

Với “Tránh xa tệ nạn”, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác dành cho Mai Tuyết Hoa và con trai chị là Trần Bá Nam Khánh khi mời hai mẹ con tham gia dự án tuyên truyền phòng chống tệ nạn ma túy của Cục Điều tra phòng chống tội phạm về ma túy (Bộ Công an) trong năm 2025. Tác phẩm khai thác hai điệu chính là tàu điện và điệu sai, khắc họa cuộc đối thoại giữa hai mẹ con trước những lo lắng của người mẹ dành cho con trai.

Chia sẻ về lần đầu hợp tác cùng con trai trong album, Mai Tuyết Hoa cho biết: “Khi bước vào phòng thu, con trai đã khiến tôi bất ngờ khi thể hiện rất đúng cá tính của người trẻ mà vẫn giữ được tinh thần xẩm. Khi nghe lại bản thu âm, chính bạn ấy cũng cảm thấy hào hứng và tự hào. Với tôi, việc con trai đồng hành trong album không chỉ là một sự hợp tác nghệ thuật, mà còn là niềm hạnh phúc riêng của một người mẹ”.

Theo nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, mỗi bài xẩm trong album đều là một thông điệp riêng mà chị cùng nhạc sĩ Nguyễn Quang Long muốn gửi tới công chúng. “Trong album, tôi lựa chọn đan xen cả xẩm cổ và xẩm mới của hôm nay, với mong muốn khán giả khi lắng nghe có thể tìm thấy cảm xúc hướng về nguồn cội từ xẩm cổ, để từ đó lan tỏa tinh thần xẩm trong đời sống đương đại”, chị chia sẻ.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long

Nữ nghệ sĩ cũng cho biết cách hát của chị có sự thay đổi trong album lần này: “Trong album, cách hát của tôi cũng có sự thay đổi, ví dụ bài Một quan là sáu trăm đồng hay bài Tránh xa tệ nạn, vẫn là điệu xẩm tàu điện nhưng tôi sẽ hát với tiết tấu nhanh hơn, và điệu xẩm sai cũng được khai thác khá độc đáo trong album lần này. Tôi cũng như nhóm Xẩm Hà Thành đều mong muốn mỗi một sản phẩm xẩm ra đời đều có tính sáng tạo nhất định”.

Với “Mai Tuyết Hoa – Xẩm trong cõi đời vol.2”, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa tiếp tục khẳng định lựa chọn bền bỉ của mình: kể những câu chuyện đời sống bằng xẩm, từ xẩm cổ đến xẩm mới, để nghệ thuật truyền thống này tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Hà Phương/VOV.VN