Nghệ sĩ Việt xin lỗi khi bị chỉ trích: Chân thành hay chỉ là chiêu bài 'chữa cháy'?

Mỗi khi nổ ra một vụ ồn ào của người nổi tiếng, công chúng dường như quen kịch bản xuất hiện "tâm thư" xin lỗi. Tuy nhiên, ở thời đại mà khán giả ngày càng khắt khe và tinh ý, một văn bản rập khuôn không còn giúp nghệ sĩ dễ dàng thoát khỏi khủng hoảng. Hơn cả việc lắng nghe, khán giả giờ đây soi xét thái độ và đánh giá mức độ chân thành đằng sau những câu chữ.

Khi “tâm thư” trở thành công thức xử lý khủng hoảng

Gần nhất, vụ việc ca sĩ Juky San trở thành tâm điểm tranh cãi mạng xã hội vì loạt khoảnh khắc chụp tại Giếng Tiên, Gia Lai. Trong ảnh, cô diện bikini, ngâm mình trong giếng nước và tạo nhiều dáng gợi cảm. Ca sĩ lập tức đối diện với làn sóng chỉ trích từ cộng đồng mạng.

Giữa ồn ào, Juky San đăng tâm thư xin lỗi vì chưa chủ động tìm hiểu kỹ lưỡng về các giá trị văn hóa, lịch sử của nơi mình đặt chân đến. Cô xem sự việc lần này là một bài học đắt giá về sự cẩn trọng phải “khắc cốt ghi tâm”.

“Một lần nữa, xin cúi đầu nhận lỗi và mong nhận được sự lượng thứ từ quý vị khán giả cùng bà con địa phương”, Juky San chia sẻ.

Juky San ngâm mình chụp ảnh ở Giếng Tiên gây tranh cãi.

Trước đó một tuần, vụ việc nhạc sĩ Minh Khang cũng phải lên tiếng xin lỗi vì có những lời lẽ không hay với một tài xế taxi. Nam nhạc sĩ thừa nhận đã sử dụng rượu bia và không kiểm soát được hành vi, lời nói.

Trong bài đăng, Minh Khang thừa nhận sai sót khi cho biết việc nói năng thiếu tôn trọng người khác, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đều là điều không thể chấp nhận. Nam nhạc sĩ gửi lời xin lỗi trực tiếp tới tài xế, đồng thời coi đây là “bài học lớn” đối với bản thân.

Đây không phải những trường hợp cá biệt. Trong môi trường giải trí hiện nay, im lặng không còn là "vàng". Điều này buộc nhiều nghệ sĩ phải lên tiếng xin lỗi khi vướng scandal: từ việc Hoàng Thùy Linh phát ngôn trịch thượng, Hương Giang thách thức dư luận, Jack hát ca từ phản cảm, cho đến việc các nghệ sĩ gạo cội như NSND Hồng Vân, Quyền Linh cũng phải cúi đầu nhận lỗi vì quảng cáo sai sự thật.

Việc nghệ sĩ lên tiếng cho thấy họ phần nào ý thức được trách nhiệm với cộng đồng. Dẫu vậy, giá trị của hai chữ "xin lỗi" dường như đang bị xem nhẹ.

Nhìn lại quá khứ, khi vướng bê bối, nghệ sĩ thường tổ chức họp báo trịnh trọng để trực tiếp cúi đầu nhận lỗi trước truyền thông. Ngày nay, sự bùng nổ của mạng xã hội cho phép họ giãi bày tâm tư chỉ bằng một vài dòng status. Phải chăng khi lời xin lỗi được gõ ra quá dễ dàng, người ta cũng dễ dãi hơn trong việc mắc sai lầm?

Thấy gì từ những lời xin lỗi của nghệ sĩ Việt?

Nhìn khách quan việc nghệ sĩ xin lỗi thể hiện tinh thần cầu thị, dám đối diện với vấn đề và giải quyết chúng. Tuy nhiên liên tiếp sao Việt khi vướng ồn ào, nhận chỉ trích rồi lại xin lỗi cứ lặp đi lặp lại, liệu rằng những lời xin lỗi ấy có còn giá trị, hay chỉ đơn thuần là lời nói suông, cho qua câu chuyện?

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, chuyên gia truyền thông Nguyễn Tùng Lâm cho rằng showbiz ngày càng có nhiều khủng hoảng, có thể vì chúng ta đang có quá nhiều kênh có thể phát tán thông tin tới hàng triệu người. Người nổi tiếng thì chưa ý thức được việc trang cá nhân hay cuộc sống ở thời đại số không còn là không gian thuộc về mình, mà nó đã trở thành một quảng trường. Vậy nên khủng hoảng sẽ liên tục xảy ra nếu thỏa mãn hai điều kiện là có lỗi sai và phương tiện lan tỏa. Hai điều này đang rất sẵn trên internet.

Theo anh, xử lý khủng hoảng không phải đơn giản chỉ viết ra lời xin lỗi mà phải viết lại một câu chuyện đủ hợp lý để người trong khủng hoảng thấy rằng nó thực sự kết thúc bên ngoài thế giới và bên trong họ.

Với góc nhìn truyền thông, chuyên gia Nguyễn Tùng Lâm bày tỏ, hầu hết nghệ sĩ sẽ xin lỗi bằng một khung mẫu. Điều quan trọng không phải là viết theo khung nào, mà là người đọc cảm nhận được gì. Nếu người đọc cảm nhận được 2 điều “người này đã nhìn thấy lỗi sai”, “người này không còn gì mới để tấn công”, thì đó mới là lời xin lỗi đúng.

"Một câu chuyện đủ hợp lý sẽ bao gồm đám đông cảm thấy không có lý do để tấn công, lỗi sai được xóa bỏ và nạn nhân thấy mình đang sống trong bối cảnh của câu chuyện khác. Xử lý khủng hoảng cũng giống như là chơi nhạc, hãy tìm ra sợi dây cảm xúc của đám đông, lựa theo nó và dẫn dắt nó đến thứ cảm xúc mình muốn", anh nói.

Nhạc sĩ Minh Khang đăng tâm thư xin lỗi vì hành xử thiếu văn hóa.

Ở góc độ văn hóa, chuyên gia Ngô Hương Giang khẳng định đa phần “lời xin lỗi” của những nghệ sĩ trong thời gian vừa qua đều chỉ là “phương án” chữa cháy về truyền thông, chứ không phải là sự hối lỗi hay ăn năn. Theo anh, lời xin lỗi của một nghệ sĩ đích thực luôn chứa đựng những phản tỉnh và mang tính răn đe đối với hành vi của mình. Họ không cho phép mình được tái lặp.

Cũng theo chuyên gia, việc khán giả phản ứng mạnh với nghệ sĩ cho thấy “những tiêu chuẩn giá trị” nghệ thuật ngày càng được nâng cao. Nghệ sĩ trong con mắt khán giả giờ đây không chỉ là người tạo ra sản phẩm nghệ thuật, mà còn là biểu tượng văn hóa, biểu tượng của cái đẹp, cái thiện. Vì vậy nếu chỉ có sản phẩm thôi, mà thiếu đi những phẩm chất còn lại thì sớm hay muộn người nghệ sĩ ấy cũng bị khán giả quay lưng hoặc tự đào thải.

"Chúng ta cần nhớ rằng, người nghệ sĩ luôn có vị trí nhất định trong xã hội. Chẳng phải ngẫu nhiên mà vai trò của nghệ thuật, của người nghệ sĩ được đánh giá cao. Vì họ là những người sáng tạo xã hội, sáng tạo hình tượng con người theo tiêu chí của cái đẹp. Một khi cái đẹp trong lòng công chúng bị méo mó, siêu vẹo thì chắc chắn vai trò của người nghệ sĩ ấy không còn cao thượng nữa", anh nói thêm.

Ngọc Thanh