Nghệ thuật biểu diễn như nguồn lực xanh

Khán giả hào hứng với live concert của ca sĩ Mỹ Tâm diễn ra tháng 12/2025 tại Hà Nội. Ảnh: FBNV.

Nhìn nhận lại dấu ấn của ngành văn hóa trong năm 2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Nguyễn Văn Hùng nhận định: Công nghiệp văn hóa, văn hóa số, kinh tế sáng tạo bước đầu hình thành hệ sinh thái; nhiều mô hình mới, cách làm hiệu quả được triển khai, tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành. Đặc biệt, chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được Quốc hội khóa XV thông qua được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để phát triển văn hóa.

Vừa rồi, tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021-2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Bộ VHTTDL, NSND Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn đã gợi mở một cách tiếp cận mới: Xem nghệ thuật biểu diễn không chỉ là lĩnh vực sáng tạo tinh thần mà còn là một nguồn lực xanh, sạch; một xung lực phát triển quan trọng của nền kinh tế hiện đại.

Theo NSND Xuân Bắc, đã đến lúc cần thay đổi căn bản tư duy quản lý và đầu tư, chuyển từ cách nhìn nghệ thuật như một lĩnh vực “tiêu dùng ngân sách” sang xác lập vị thế của nghệ thuật biểu diễn như một nguồn lực kinh tế đặc thù. Ông nhấn mạnh: Nghệ thuật biểu diễn không thể tiếp tục được nhìn nhận thuần túy như một lĩnh vực tiêu dùng, mà cần được đặt đúng vị trí là một động lực phát triển mềm, có sức lan tỏa mạnh mẽ cả về kinh tế, xã hội và văn hóa. Sự thay đổi này không đồng nghĩa với thương mại hóa đơn giản hay đánh mất bản sắc, mà là nhận diện đầy đủ hơn những giá trị kinh tế-xã hội-văn hóa kết tinh trong mỗi sản phẩm nghệ thuật. Trong nền kinh tế sáng tạo, nghệ thuật biểu diễn trở thành một mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị, nơi cảm xúc, trải nghiệm và ký ức văn hóa được “sản xuất” và chuyển hóa thành giá trị gia tăng.

NSND Xuân Bắc phân tích, thực tiễn cho thấy, mỗi chương trình nghệ thuật, mỗi lễ hội hay sự kiện biểu diễn không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ, mà còn kích hoạt hàng loạt ngành dịch vụ liên quan như du lịch, lưu trú, ẩm thực, vận chuyển... Đó là quá trình tạo lập giá trị đặc biệt, trong đó trải nghiệm văn hóa trở thành “sợi dây” gắn kết du khách với điểm đến.

Trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng hữu hạn, nghệ thuật biểu diễn nổi lên như một “nguồn lực xanh”, dựa trên chất xám, sáng tạo và bản sắc văn hóa để tạo lợi thế cạnh tranh lâu dài. Hiệu quả của lĩnh vực này không chỉ được đo bằng doanh thu bán vé, mà còn thể hiện ở khả năng xây dựng hình ảnh quốc gia, thương hiệu điểm đến và sức hấp dẫn của các đô thị.

Vì thế, việc phát huy vai trò của nghệ thuật biểu diễn không chỉ là lựa chọn văn hóa mà còn là lựa chọn có tính chiến lược trong cấu trúc phát triển kinh tế quốc gia. Đặt nghệ thuật vào trung tâm của phát triển chính là đặt con người vào trung tâm của tương lai.

Trong phương hướng phát triển năm 2026 và giai đoạn tới, Bộ VHTTDL phấn đấu: Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 phải được triển khai hiệu quả; Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam phải được hiện thực hóa bằng các con số đóng góp vào tăng trưởng bền vững của đất nước, trở thành trụ cột mới của tăng trưởng.

Dung Hòa