Nghệ thuật biểu diễn Trung Quốc bước lên nền tảng số

Nhiều đoàn nghệ thuật tại Trung Quốc đang đưa các chương trình biểu diễn lên nền tảng livestream, mở rộng cơ hội tiếp cận khán giả ngoài không gian nhà hát. Ảnh: AI

Từ sân khấu đến màn hình điện thoại

Màn sân khấu kéo lên, nhưng những tràng pháo tay giờ đây không chỉ vang lên trong khán phòng mà còn đến từ hàng nghìn khán giả trước màn hình điện thoại.

Dưới ánh đèn sân khấu, các nghệ sĩ biểu diễn trước ống kính máy quay. Ở phía bên kia màn hình, khán giả liên tục gửi bình luận, biểu tượng cảm xúc và quà tặng ảo.

Đây là hình ảnh quen thuộc của Đoàn Ca múa nhạc Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông), một trong nhiều đơn vị nghệ thuật tại Trung Quốc đang đưa các chương trình biểu diễn lên nền tảng số để tiếp cận công chúng rộng rãi hơn.

Với nữ nghệ sĩ múa He Mu, livestream đã mở ra cơ hội trở lại sân khấu sau khi chấn thương đầu gối nghiêm trọng buộc cô phải dừng biểu diễn vào năm 2025.

Đã quen với ánh đèn sân khấu và khán phòng truyền thống, He Mu gần như không có kinh nghiệm đứng trước máy quay hay tương tác trực tuyến. Trong buổi phát sóng đầu tiên, cô chỉ chuẩn bị vài tiết mục múa lấy cảm hứng từ nghệ thuật Đôn Hoàng.

Sự hưởng ứng của khán giả khiến cô bất ngờ. "Khán giả vô cùng nhiệt tình", He Mu nhớ lại.

Được khích lệ, nữ nghệ sĩ bắt đầu ứng biến nhiều hơn, khám phá phong cách biểu diễn tự nhiên và gần gũi thay vì chỉ tuân theo những khuôn mẫu dàn dựng trên sân khấu.

Theo cô, chính sự kết nối trực tiếp với người xem đã tạo nên sức hấp dẫn của hình thức biểu diễn mới này.

Xu hướng này cũng thể hiện qua vở múa Vũ điệu thơ mộng: Hành trình của một bức tranh phong cảnh huyền thoại. Trong một buổi livestream, chỉ một ánh mắt hướng về máy quay của nữ diễn viên chính cũng đủ tạo hiệu ứng mạnh trên màn hình điện thoại, giúp chương trình nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt xem.

Dù vẫn có ý kiến cho rằng màn hình nhỏ làm giảm sự hoành tráng của sân khấu, nhiều nghệ sĩ xem livestream là hình thức thưởng thức nghệ thuật phù hợp với nhịp sống hiện đại. Theo Meng Qingyang, nghệ sĩ chính của vở diễn, khán giả có thể theo dõi các buổi biểu diễn ngay tại nhà, thay vì phải sắp xếp thời gian và việc đi lại.

Tuy nhiên, điều giữ chân người xem không chỉ là sự tiện lợi. Vũ điệu thơ mộng lấy cảm hứng từ một bức tranh cuộn gần 900 năm tuổi, tái hiện vẻ đẹp hội họa truyền thống Trung Hoa bằng ngôn ngữ múa, qua đó truyền tải những giá trị thẩm mỹ và văn hóa lâu đời.

Một khán giả tại Bắc Kinh chia sẻ sau khi theo dõi chương trình qua điện thoại: "Chúng tôi, những người Trung Quốc, đến từ những vùng đất có phong cảnh như thế này."

Theo ông Li Mingchong, nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Quảng Châu, cảm nhận ấy phản ánh xu hướng giới trẻ Trung Quốc đang tìm về những giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh đất nước ngày càng hội nhập sâu rộng.

Hiệp hội Nghệ thuật Biểu diễn Trung Quốc cho biết, các chương trình livestream nghệ thuật tạo doanh thu hơn 15 tỉ NDT (khoảng 2,1 tỉ USD) trong năm 2025.

Đến tháng 6 năm nay, 57 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp đã duy trì phát trực tiếp thường xuyên trên Douyin, thực hiện hơn 16.000 buổi livestream, thu hút khoảng 320 triệu lượt xem.

Khi sân khấu bước vào kỷ nguyên số

Nhận thấy livestream không đơn thuần là đặt máy quay trước sân khấu, nhiều đoàn nghệ thuật đã thay đổi cách dàn dựng để phù hợp với màn hình điện thoại.

Tuy nhiên, những buổi livestream đầu tiên hầu như không đạt hiệu quả như kỳ vọng khi người xem nhanh chóng rời đi chỉ sau vài phút.

Thực tế cho thấy một sân khấu hoành tráng chưa chắc tạo được hiệu ứng trên màn hình điện thoại; thay vào đó, các chi tiết, nhịp điệu và khả năng tương tác mới là yếu tố giữ chân khán giả.

Điều này buộc các đoàn nghệ thuật phải điều chỉnh từ âm nhạc, biên đạo, ánh sáng, trang phục đến góc quay để phù hợp với khung hình dọc.

Livestream cũng tạo ra những nghề nghiệp mới trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn như đạo diễn phát trực tiếp, quay phim chuyên biệt hay biên đạo dành riêng cho nền tảng số.

Các đoàn nghệ thuật không chỉ biểu diễn mà còn chia sẻ hậu trường, giới thiệu quá trình luyện tập và kể những câu chuyện phía sau mỗi tác phẩm. Qua đó, họ duy trì kết nối với khán giả ngay cả giữa các mùa biểu diễn.

Hiệu ứng từ nền tảng số cũng góp phần kéo khán giả trở lại nhà hát. Chỉ sau 20 ngày triển khai livestream, một đoàn opera và múa của tỉnh Giang Tô ghi nhận nhiều buổi phát sóng vượt mốc 1 triệu lượt xem. Trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động, lượng quan tâm trên mạng đã góp phần giúp các suất diễn trực tiếp bán hết vé.

Theo số liệu của ngành, lượng quà tặng ảo dành cho các chương trình nghệ thuật chuyên nghiệp tăng nhanh hơn nhiều hình thức livestream giải trí khác. Điều này cho thấy người xem ngày càng coi trọng chất lượng nghệ thuật thay vì chỉ tìm kiếm yếu tố gây chú ý.

Đối với He Mu, giá trị lớn nhất của livestream không nằm ở lượt xem hay quà tặng ảo mà ở sự gắn kết với khán giả.

Nhiều người quay lại theo dõi mỗi ngày, hỏi cô về ý nghĩa của các động tác múa, bản nhạc hay hình ảnh trên sân khấu. Có người còn nhận ra đầu gối cô bị đau và nhắc cô nghỉ ngơi.

Sự quan tâm ấy đã thôi thúc He Mu không chỉ biểu diễn những tác phẩm của người khác mà còn bắt đầu sáng tạo các tác phẩm của riêng mình.

Dù vậy, cô vẫn mong một ngày được trở lại sân khấu truyền thống. "Tôi vẫn yêu cảm giác đứng dưới ánh đèn sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm chuẩn bị cho một tác phẩm", cô nói.

Theo He Mu, điều lý tưởng nhất là được tiếp tục biểu diễn trên sân khấu, đồng thời duy trì các buổi livestream cùng đoàn nghệ thuật.

"Sân khấu không hề biến mất. Nó chỉ được mở rộng theo một cách khác", cô chia sẻ.