Nghị quyết 57 - nền tảng để Bắc Ninh phát triển công nghiệp bán dẫn và đô thị thông minh

Dây chuyền máy móc, thiết bị hiện đại phục vụ hoạt động sản xuất tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: Đồng Thúy/TTXVN)

Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu phát triển mới với định hướng xây dựng đô thị xanh, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc; đồng thời từng bước khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Trong tiến trình đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được Bắc Ninh cụ thể hóa bằng những quy hoạch, dự án và nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới.

Từ công nghiệp điện tử đến hệ sinh thái bán dẫn, công nghệ cao

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Bắc Ninh Ngô Tân Phượng, từ nay đến năm 2030, Bắc Ninh tiếp tục xác định công nghiệp là động lực tăng trưởng kinh tế, phấn đấu tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp đạt khoảng 13,3%/năm.

Điểm đáng chú ý là định hướng phát triển công nghiệp đang chuyển mạnh sang mô hình bền vững, xanh, tuần hoàn, dựa trên đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và đổi mới sáng tạo.

Bắc Ninh ưu tiên thu hút các dự án sản xuất chất bán dẫn và chip bán dẫn, robot, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, vật liệu mới, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, dược phẩm, y tế, thiết bị năng lượng tái tạo và công nghiệp hàng không...

Cùng với đó, tỉnh nghiên cứu phát triển các mô hình khu, cụm công nghiệp đặc thù, trong đó có khu công nghệ cao dành cho doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; khu chế biến nông sản công nghệ cao, chuyên sâu; sản xuất máy móc ứng dụng trong nông nghiệp và vật liệu xây dựng phù hợp với nguồn lao động, nguyên liệu.

Tinh thần của Nghị quyết 57 được thể hiện rõ trong việc Bắc Ninh không chỉ chú trọng thu hút đầu tư mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghệ có chiều sâu.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh Nguyễn Gia Phong, triển khai Nghị quyết 57, tỉnh đã hoàn thành công tác quy hoạch, tạo cơ sở pháp lý để thu hút các dự án công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo.

Một trong những hạt nhân quan trọng là Khu công nghệ thông tin tập trung tỉnh Bắc Ninh với quy mô khoảng 259ha, được định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển, sản xuất sản phẩm công nghệ thông tin quy mô quốc gia và quốc tế, dự kiến tạo việc làm cho khoảng 20.000 lao động.

Khu vực này được bố trí các chức năng nghiên cứu phát triển, vườn ươm công nghệ, sản xuất công nghệ thông tin, nhà ở chuyên gia, trung tâm triển lãm và các dịch vụ hỗ trợ.

Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng có Khu công nghiệp Công nghệ cao Đào Viên quy mô khoảng 105ha. Bên cạnh đó, tỉnh có khu công nghệ số tập trung quy mô 213ha (tại xã Liên Bão, phường Hạp Lĩnh, phường Võ Cường) đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư và đang triển khai các bước tiếp theo để thu hút dự án, nhà đầu tư thứ cấp.

Lễ khởi công Khu công nghiệp Quế Võ III - Phân khu 2. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)

Bắc Ninh cũng cập nhật vào quy hoạch Khu nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ tập trung; Viện nghiên cứu khoa học công nghệ cao cấp vùng Thủ đô tại vị trí đề xuất thuộc phường Cảnh Thụy và Đồng Việt, quy mô 100ha.

Những không gian này được kỳ vọng tạo nền tảng để hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp hỗ trợ trong các lĩnh vực đóng gói, kiểm thử vi mạch, sản xuất linh kiện bán dẫn và điện tử; từng bước nâng cấp chuỗi giá trị, chuyển từ gia công đơn thuần sang thiết kế, chế tạo công nghệ lõi và sản phẩm công nghệ cao.

Phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng số cho động lực tăng trưởng mới

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ cao, Bắc Ninh xác định nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định.

Tỉnh đang phối hợp với các doanh nghiệp triển khai thí điểm đào tạo kỹ năng chuẩn quốc tế cho ngành bán dẫn, đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư Khu đào tạo nghiên cứu ứng dụng khoa học và công nghệ I, II, gắn với các khu đô thị đại học, qua đó tạo điều kiện thu hút nhân tài.

Cùng với phát triển các ngành công nghiệp mới, Bắc Ninh tiếp tục hoàn thiện không gian đô thị theo Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050.

Thành phố được định hướng phát triển theo mô hình đa trung tâm, có phân tầng, phân cấp rõ ràng, gắn với các vùng, tiểu vùng và các hành lang kinh tế chủ đạo; tăng cường liên kết với Vùng Thủ đô Hà Nội, vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia.

Các đô thị trung tâm, đô thị động lực như Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Thuận, Hiệp Hòa, Tân Yên-Yên Thế, Lạng Giang-Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động được xác định có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, logistics và đổi mới sáng tạo.

Bắc Ninh phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 65-70%, trong điều kiện phát triển nhanh và hoàn thiện theo Nghị quyết về phân loại đô thị, có thể phấn đấu đạt 90% trở lên. Định hướng phát triển đô thị tập trung, hạn chế mở rộng dàn trải, manh mún, sử dụng hiệu quả quỹ đất và hạ tầng kỹ thuật.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Bắc Ninh Mai Sơn, tỉnh sẽ quan tâm quy hoạch, dành quỹ đất cho các khu công nghệ cao, đô thị đại học, bệnh viện, trường học và đô thị thông minh; đồng thời đầu tư Khu công nghệ thông tin tập trung tại Tiên Du và các khu công nghiệp thế hệ mới như Yên Phong II-C, Thuận Thành.

Đô thị thông minh: Cụ thể hóa Nghị quyết 57 bằng dữ liệu và công nghệ

Không chỉ tạo động lực cho công nghiệp công nghệ cao, Nghị quyết 57 còn được Bắc Ninh cụ thể hóa trong quá trình xây dựng đô thị thông minh.

Ủy ban Nhân dân tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 53/KH-UBND ngày 28/2/2026 về phát triển đô thị thông minh trên địa bàn tỉnh, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực cốt lõi, lấy người dân làm trung tâm.

Kế hoạch đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo đảm môi trường sống an toàn, tiện nghi, nâng cao hiệu quả quản lý đô thị và năng lực cạnh tranh; ưu tiên các lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, môi trường, nước thải, rác thải, cấp nước, giao thông và những lĩnh vực thiết yếu khác.

Đô thị Bắc Giang - trung tâm hành chính của tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Việt Hùng/TTXVN)

Đáng chú ý, kế hoạch xác định 15 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có thành lập Hội đồng điều phối phát triển đô thị thông minh cấp tỉnh, xây dựng Đề án phát triển đô thị thông minh, phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và kiến trúc ICT; từng bước hình thành mô hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu.

Sở Xây dựng Bắc Ninh cũng đang lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư dự án “Bản sao số đô thị phục vụ quản lý và phát triển đô thị thông minh tỉnh Bắc Ninh”, hướng tới tạo môi trường quản lý số tập trung trong các lĩnh vực quy hoạch xây dựng, phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, trật tự xây dựng và hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Cùng với hạ tầng công nghệ, Bắc Ninh đang chuyển đổi cách thức thu hút đầu tư. Thay vì thu hút FDI bằng mọi giá, tỉnh ưu tiên dòng vốn thế hệ mới, các dự án có hàm lượng tri thức cao, công nghệ sạch và giá trị gia tăng lớn. Sự hiện diện và mở rộng đầu tư của các tập đoàn như Samsung, Amkor, Canon, Foxconn, Goertek, Luxshare ICT, Hana Micron đã góp phần đưa Bắc Ninh trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Lũy kế đến nay, tổng vốn đầu tư quy đổi vào địa bàn thành phố Bắc Ninh đạt khoảng 98,9 tỷ USD, trong đó gần 52 tỷ USD vốn FDI, với hơn 3.670 dự án còn hiệu lực.

Từ công nghiệp điện tử đến bán dẫn, từ phát triển nguồn nhân lực đến xây dựng hạ tầng số và đô thị thông minh, Bắc Ninh đang từng bước chuyển hóa tinh thần của Nghị quyết 57 thành những chương trình, dự án và không gian phát triển cụ thể. Đây là cơ sở để tỉnh hình thành mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo thêm động lực cho quá trình phát triển nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn mới./.