Nghị quyết 57: Từ chính sách đến những chuyển biến thực chất ở các địa phương

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được các địa phương triển khai bằng những bước đi cụ thể, tạo ra những kết quả có thể đo lường được.

Động lực cốt lõi thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội

Với quyết tâm chính trị và cách làm quyết liệt, bài bản, Phú Thọ đã và đang khẳng định vị thế quan trọng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong bức tranh phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

Báo cáo của Tỉnh ủy Phú Thọ cho thấy việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW tại tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội. Quy mô kinh tế số ước chiếm 22,71% GRDP, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố; toàn tỉnh có khoảng 600 doanh nghiệp công nghệ số, giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghiệp số đạt trên 7 tỷ USD.

Tỉnh đã đưa vào vận hành hệ thống giám sát, điều hành phát triển dựa trên dữ liệu số, hoàn thành phủ sóng 5G tại 100% trung tâm xã, phường và xóa các vùng lõm sóng.

Tại Tây Ninh, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, tỉnh từng bước chuyển từ ứng dụng công nghệ sang xây dựng năng lực công nghệ, lấy công nghệ chiến lược, dữ liệu và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển.

Tỉnh đã lựa chọn 6 bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để tập trung triển khai, gồm phát triển kinh tế số trong GRDP; phát triển thị trường tín chỉ carbon gắn với tăng trưởng xanh; thúc đẩy hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; phát triển năng lượng tái tạo; xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái AI tự chủ.

Tỉnh xác định AI và thiết bị bay không người lái (UAV) là những lĩnh vực công nghệ chiến lược cần ưu tiên phát triển.

Kiosk tự phục vụ - đăng ký khám chữa bệnh qua máy tự động được triển khai hiệu quả tại một số bệnh viện ở Tây Ninh. (Ảnh: Đức Hạnh/TTXVN)

Tây Ninh đã xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển hệ sinh thái UAV giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035; triển khai chuỗi hoạt động chuyên đề về AI, thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, điều hành.

Về hạ tầng số, mạng truyền số liệu chuyên dùng của cơ quan nhà nước đã kết nối 100% sở, ngành và Ủy ban Nhân dân cấp xã; 100% xã, phường được triển khai mạng 5G.

Toàn tỉnh hiện có 5.076 trạm thu phát sóng di động, trong đó 1.253 trạm 5G; tỷ lệ phủ sóng 5G theo dân số đạt 91%, tỷ lệ hộ gia đình có kết nối Internet cáp quang đạt 96,25%. Tây Ninh đã hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu đảng viên với 100% tổ chức đảng và 100% đảng viên được cập nhật trên hệ thống; hoàn thành số hóa 3.672.687 dữ liệu hộ tịch, đạt 100%; xác thực 2.622.417/2.630.951 thông tin người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, đạt 99,68%. Hiện tỉnh đang xây dựng, hoàn thiện 45 nền tảng số và 159 cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cùng với phát triển công nghệ, tỉnh chú trọng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực số. Tây Ninh hiện có 30 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 60 doanh nghiệp có dự án khởi nghiệp sáng tạo, 17 dự án đổi mới sáng tạo được hỗ trợ và 5 sản phẩm đổi mới sáng tạo được thương mại hóa.

Thông qua nền tảng “Bình dân học vụ số," tỉnh đã đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, AI, an toàn thông tin cho hơn 12.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng.

Những kết quả đạt được là nền tảng quan trọng để Tây Ninh tiếp tục phát triển dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong thời gian tới.

Xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau thí điểm sử dụng robot lễ tân để hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính. (Ảnh: Tuấn Phi/TTXVN)

Trong khi đó, Cà Mau xác định đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực cốt lõi để thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương.

Trong hơn 1 năm qua, các cấp ngành, địa phương tại Cà Mau đã và đang triển khai thực hiện với lộ trình bài bản, thống nhất, tạo hiệu ứng lan tỏa, thực chất, từng bước đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Đến nay, Cà Mau đã hoàn thành 143/273 nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đạt hơn 52% kế hoạch; 32 nhiệm vụ đang thực hiện đúng tiến độ và 98 nhiệm vụ được triển khai thường xuyên, không có nhiệm vụ quá hạn. Riêng nhóm nhiệm vụ chuyển đổi số liên thông đã hoàn thành 100%.

Trong cải cách hành chính, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 97%; công khai thủ tục hành chính đúng quy định đạt 100%. Chỉ số cải cách hành chính và chuyển đổi số của tỉnh tiếp tục được cải thiện, xếp thứ 20/34 tỉnh, thành phố.

Bên cạnh đó, hạ tầng số tại địa bàn tỉnh được rà soát, nâng cấp đồng bộ mạng lưới băng thông rộng và phủ sóng di động đến các vùng sâu vùng xa, vùng bãi ngang ven biển.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Cà Mau đã có bước phát triển mạnh mẽ; hạ tầng viễn thông, internet băng rộng, cáp quang được mở rộng với tỷ lệ phủ sóng 100% dân số. Hiện 100% số ấp, khóm được kết nối cáp quang và sẵn sàng cung cấp dịch vụ truy nhập internet băng rộng.

Trong phát triển nguồn nhân lực số, tỉnh tổ chức 41 khóa học với hơn 34.500 tài khoản học viên, tăng gần bốn lần so với năm 2025; ghi nhận hơn 435.000 lượt học tập, tương tác và trên 62.700 lượt hoàn thành các khóa học về đổi mới sáng tạo, công nghệ số.

Nhiều mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học trong nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, số hóa chuỗi logistics ngành tôm, cua và giám sát hành trình tàu cá (VMS) cũng từng bước phát huy hiệu quả.

Công nghệ số trở thành một phần của đời sống

Nhiều địa phương đã từng bước đưa công nghệ vào hỗ trợ giải quyết những nhu cầu cụ thể trong cuộc sống.

Cuối tháng 6/2026, Ủy ban Nhân dân xã Đồng Tiến, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai lắp đặt Kiosk AI toàn trình tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã để vận hành thử nghiệm, hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính.

Đến nay, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả, tạo thêm phương thức tiếp cận dịch vụ công thuận tiện, nhanh chóng ngay tại cơ sở. Kiosk AI được bố trí ở vị trí thuận tiện để người dân dễ dàng tiếp cận. Cán bộ, công chức thường trực hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng, nhất là với những người yếu thế, người cao tuổi, người chưa thành thạo công nghệ.

Từ tra cứu thủ tục, quét giấy tờ, kê khai thông tin đến hoàn thiện hồ sơ, nhiều thao tác trước đây người dân phải nhờ cán bộ thực hiện nay họ có thể từng bước tự thao tác trên thiết bị.

Việc ứng dụng Kiosk AI giúp quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp thuận tiện hơn. (Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN)

Điểm nổi bật của Kiosk AI toàn trình là tích hợp nhiều công nghệ hỗ trợ trong cùng quy trình. Với màn hình lớn, giao diện trực quan, hệ thống giúp người dân tra cứu thủ tục; quét căn cước công dân, giấy tờ liên quan; nhận diện khuôn mặt và tự động điền một số thông tin đã được xác thực.

Chatbot AI được tích hợp để hỗ trợ tra cứu, giải thích thành phần hồ sơ và hướng dẫn các bước thực hiện. Nhờ đó, một số thao tác được tự động hóa, góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, đồng thời giảm khối lượng công việc lặp lại cho cán bộ tiếp nhận.

Việc ứng dụng Kiosk AI giúp quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp thuận tiện hơn. Quan trọng hơn, qua quá trình sử dụng, người dân từng bước chuyển từ tâm lý phụ thuộc vào cán bộ sang chủ động tra cứu, kê khai và thực hiện thủ tục trên môi trường số.

Tại Ninh Bình, từ tháng 6/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Rạng Đông đưa vào vận hành Kiosk hành chính công thông minh kết hợp hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử. Đây là mô hình “điểm giao dịch số” tự động, tích hợp nhiều chức năng trên một thiết bị, qua đó mở rộng phương thức tiếp cận dịch vụ công, tăng tính chủ động cho người dân và góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính tại cơ sở.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Rạng Đông, tỉnh Ninh Bình hướng dẫn người dân thực hiện thao tác tại Kiosk hành chính công. (Ảnh: Công Luật/TTXVN)

Không chỉ hỗ trợ người dân thực hiện một số giao dịch đơn lẻ, Kiosk hành chính công thông minh được tích hợp nhiều tiện ích, từ cung cấp thông tin đến thực hiện và đánh giá kết quả giao dịch.

Người dân có thể tra cứu thủ tục, qui trình, thành phần hồ sơ; đăng nhập, xác thực bằng VNeID hoặc Căn cước công dân gắn chip; nộp hồ sơ trực tuyến, quét và số hóa giấy tờ, thanh toán điện tử, lấy số thứ tự tự động và đánh giá mức độ hài lòng sau khi hoàn thành giao dịch.

Điểm đáng chú ý của mô hình là việc ứng dụng dữ liệu số để đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Thay vì phải chuẩn bị nhiều bản photocopy và chờ cán bộ tiếp nhận, người dân có thể lựa chọn thủ tục trên hệ thống, đưa bản gốc giấy tờ vào thiết bị và thực hiện xác thực bằng Căn cước công dân gắn chip.

Hệ thống tự động nhận diện, số hóa, đối chiếu thông tin, chuyển dữ liệu đến cán bộ xử lý và tạo lập bản sao điện tử. Cách làm này không chỉ rút ngắn thời gian giao dịch, giảm các khâu trung gian mà còn góp phần hạn chế việc sử dụng hồ sơ giấy, tăng tính chính xác, công khai, minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn

Quá trình thực hiện Nghị quyết cũng cho thấy những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ, từ dữ liệu, hạ tầng, nguồn lực đến các nền tảng dùng chung và quá trình tổ chức thực hiện.

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ yêu cầu triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, tạo chuyển biến mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất.

Cụ thể hóa yêu cầu này, Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW) xác định 50 nhiệm vụ trọng tâm trong đợt cao điểm 100 ngày. Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành đúng hạn, mà phải tạo ra sản phẩm có thể vận hành, có người sử dụng và có kết quả kiểm chứng.

Theo ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đang được tỉnh chuyển mạnh từ chỉ đạo thường xuyên sang điều hành theo mục tiêu, tiến độ, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm người đứng đầu.

Trong tháng 8/2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh đã ban hành 8 văn bản chỉ đạo, đôn đốc, thúc đẩy thực hiện các nhiệm vụ; đồng thời thường xuyên cập nhật tiến độ trên hệ thống giám sát, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Đến ngày 20/8/2026, Tây Ninh đã hoàn thành 169/274 nhiệm vụ Trung ương giao, đang thực hiện 105 nhiệm vụ và không có nhiệm vụ trễ hạn. Đối với 150 nhiệm vụ theo kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, tỉnh đã hoàn thành 46 nhiệm vụ, đang thực hiện 104 nhiệm vụ, không có nhiệm vụ trễ hạn. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý điểm nghẽn vẫn còn nhiều áp lực.

Đến ngày 24/8/2026, tỉnh mới hoàn thành 14/47 nhiệm vụ, đạt 29,8%; còn 33 nhiệm vụ đang thực hiện. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với tỉnh trong thời gian tới là tiếp tục tập trung nguồn lực, xử lý dứt điểm những vấn đề có tính nền tảng, nhất là ở cấp cơ sở.

Trải nghiệm công nghệ thực tế ảo (VR) tại không gian trưng bày các giải pháp công nghệ số ở Tây Ninh. (Ảnh: Minh Phú/TTXVN)

Tại Nghệ An, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 của tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 02-KH/BCĐ về hành động 100 ngày xử lý các “điểm nghẽn” chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Cụ thể, trong lĩnh vực hạ tầng số, Nghệ An tập trung xử lý các điểm lõm sóng và tình trạng thiếu điện tại trụ sở công, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phấn đấu hoàn thành 100% trước ngày 30/11/2026.

Đối với dữ liệu số, Sở Khoa học và Công nghệ rà soát, tham mưu ban hành khung kiến trúc dữ liệu, khung quản trị dữ liệu và từ điển dữ liệu của tỉnh.

Tỉnh cũng thử nghiệm “Nền tảng điều hành số thời gian thực tỉnh Nghệ An”, kết nối, liên thông tại 54 cơ quan, đơn vị và xã, phường để đánh giá, nhân rộng trong năm 2026. Trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến, Ban Chỉ đạo lựa chọn ít nhất 5 thủ tục hành chính có tần suất thực hiện cao để tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa hồ sơ, giảm thao tác trên môi trường số.

Đối với kinh tế số, Nghệ An xây dựng, công bố danh mục dữ liệu mở và dịch vụ dữ liệu có thể khai thác an toàn, đồng thời chuẩn hóa, công bố tài liệu giao diện lập trình ứng dụng và điều kiện sử dụng.

Về nguồn nhân lực, 100% người làm công tác chuyên trách chuyển đổi số, an ninh mạng đủ điều kiện được rà soát, lập danh sách, phê duyệt và thực hiện chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 179/2025/NĐ-CP; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về hướng dẫn và thủ tục.

Tỉnh Quảng Ninh cũng đang tập trung nguồn lực, triển khai quyết liệt Kế hoạch hành động 100 ngày làm việc nhằm xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Ban Chỉ đạo chuyển đổi số tỉnh Quảng Ninh đã xác định rõ 53 nhiệm vụ trọng tâm (gồm 45 nhiệm vụ theo kế hoạch cấp tỉnh và 8 nhiệm vụ phối hợp với các cơ quan Trung ương). Các nhiệm vụ được giao theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả."

Tiến độ của từng đơn vị, địa phương được theo dõi, giám sát liên tục trên hệ thống giám sát, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ trực tuyến của tỉnh.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Trung Tiến cho biết đến cuối tháng 8/2026, Quảng Ninh đã hoàn thành 14/53 nhiệm vụ (đạt 26,4%) và đang tăng tốc đẩy nhanh tiến độ đối với 39 nhiệm vụ còn lại (chiếm 73,6%). Sự chủ động và quyết liệt trong công tác chỉ đạo đã tạo chuyển biến rõ nét trên các trụ cột hạ tầng số, nền tảng số, an toàn thông tin, chuẩn hóa dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang được triển khai bằng những sản phẩm, nhiệm vụ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, lấy người dân và hiệu quả quản lý làm trung tâm. Công nghệ không dừng ở ứng dụng, mà trở thành công cụ giải quyết các vấn đề cụ thể của đời sống. Kế hoạch hành động 100 ngày (11/7 đến hết ngày 30/11/2026) xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số sẽ là đợt cao điểm nhằm tạo bước chuyển mạnh mẽ, đưa chuyển đổi số đi vào thực chất./.

Người dân phường Long Hoa, tỉnh Tây Ninh sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thông tin sản phẩm nông nghiệp, góp phần thúc đẩy kinh tế số trong lĩnh vực nông nghiệp. (Ảnh: Minh Phú/TTXVN)