Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND: Bảo vệ tối đa quyền lợi người mua nhà tại các dự án vi phạm

Từ chính sách bồi thường di dời theo giá thị trường, ưu tiên mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm cho đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, người dân tại các dự án thuộc diện xử lý sẽ được bảo vệ tối đa kể từ ngày 7-11-2026.

HĐND thành phố Hà Nội biểu quyết thông qua Nghị quyết tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề). Ảnh: Thành Thái Hùng

HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND ngày 28-10-2026 quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện khoản 2 Điều 8 và khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16). Nghị quyết có hiệu lực thi thành từ ngày mai (7-11-2026).

Nội dung đáng chú ý trong Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND là vấn đề giải quyết các tồn tại vi phạm về đất đai và trật tự xây dựng tại các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố đang được triển khai với tinh thần tháo gỡ khó khăn nhưng vẫn phải đặt quyền và lợi ích hợp pháp của người dân lên hàng đầu.

Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND đã đưa ra những cơ chế, chính sách đặc thù nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi cho người mua nhà và các đối tượng liên quan trực tiếp.

Trước hết, nguyên tắc cốt lõi được đặt ra trong quá trình giải quyết các vi phạm là phải bảo đảm quyền con người, quyền sở hữu tài sản cũng như quyền tự do hợp đồng của công dân, tuyệt đối không làm tăng trách nhiệm bất hợp lý cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với những người mua nhà, người nhận chuyển nhượng hợp pháp các căn hộ mà không có lỗi trong hành vi vi phạm, chính sách của thành phố khẳng định, những pháp nhân này hoàn toàn không phải chịu bất kỳ chi phí hay thiệt hại nào phát sinh từ việc khắc phục hậu quả do chủ đầu tư gây ra. Hơn nữa, Nhà nước cũng bảo lưu toàn bộ quyền khiếu nại và khởi kiện của tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật nếu quyền lợi chính đáng bị ảnh hưởng.

Đối với các công trình hoặc hạng mục buộc phải phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng dẫn đến việc người dân phải di dời, các quyền lợi về chỗ ở và bồi thường được quy định rất nhân văn và cụ thể.

Trong đó, người mua căn hộ, nhà ở thuộc diện phải di dời sẽ bàn giao lại tài sản cho chủ đầu tư trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhận đủ tiền bồi thường. Đáng chú ý, mức tiền bồi thường này sẽ do Hội đồng thẩm định giá xác định theo đúng giá thị trường hoặc theo quyết định, bản án của các cơ quan có thẩm quyền. Trong thời gian chờ đợi, cư dân sẽ được tạm cư tại chỗ cho đến khi cơ quan nhà nước có thông báo chính thức về việc thực hiện phương án di dời, phá dỡ hay chuyển đổi công năng.

Tổ hợp chung cư HH Linh Đàm, phường Hoàng Liệt là 1 trong 12 dự án còn tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng được nêu trong Nghị quyết. Ảnh: NT

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ nhà ở mới cũng mở ra nhiều hướng đi thiết thực cho người dân. Những cư dân thuộc diện di dời sẽ được ưu tiên mua căn hộ hoặc nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chính chủ đầu tư thực hiện với phương thức thanh toán linh hoạt do hai bên thỏa thuận. Trường hợp đủ điều kiện theo Luật Nhà ở, người dân còn được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải qua hình thức bốc thăm tại các dự án của chủ đầu tư.

Đối với những hộ gia đình hoặc cá nhân có nguồn thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng, Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND quy định rõ mức hỗ trợ ổn định sản xuất tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng, được chủ đầu tư chi trả một lần tính từ ngày bàn giao lại mặt bằng.

Đối với các trường hợp công trình được phép tồn tại có điều kiện và người dân không phải di dời, quyền lợi của người dân tiếp tục được bảo vệ. Người mua nhà không phải nộp bất kỳ khoản chi phí khắc phục hậu quả nào và được quyền tiếp tục thực hiện các giao dịch, thỏa thuận theo hợp đồng đã ký kết với chủ đầu tư.

Sau khi các nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư được hoàn tất và người dân hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật, người dân sẽ được cơ quan nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Có thể thấy, Nghị quyết số 96/2026/NQ-HĐND đã xây dựng một hành lang pháp lý toàn diện, vừa xử lý dứt điểm các vi phạm trật tự xây dựng kéo dài của chủ đầu tư, vừa bảo đảm quyền lợi của người mua nhà.

Việc ưu tiên bố trí nguồn lực bồi thường, hỗ trợ tái định cư và ổn định đời sống cho thấy trách nhiệm và sự quan tâm của chính quyền thành phố Hà Nội trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân tại 12 công trình, dự án còn tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng.