Nghĩa tình Ân Sư Từ ở xứ cù lao Vĩnh Long

Sáng 18/11, trong không khí ấm áp hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, hàng chục thầy cô giáo, cựu giáo chức cùng bà con nhân dân địa phương trong trang phục chỉnh tề đã mang hoa quả, lễ vật thành kính đến dâng hương, viếng Miếu Ân Sư Từ tại ấp Phú Thuận, xã An Bình, tỉnh Vĩnh Long.

Các thế hệ thầy cô giáo đến thắp hương tại Ân Sư Từ vào sáng 18/11. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Các thế hệ thầy cô giáo đến thắp hương tại Ân Sư Từ vào sáng 18/11. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Hoạt động ý nghĩa này nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của các thế hệ thầy cô giáo đi trước đã vượt qua muôn vàn gian khó để khai chữ, mở mang dân trí cho vùng đất cù lao Vĩnh Long.

Tiếp nối mạch nguồn truyền thống “Tôn sư trọng đạo”

Từ nhiều năm nay, cứ vào dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, Miếu Ân Sư Từ lại trở thành điểm hẹn tri ân đầy xúc động của các thế hệ nhà giáo và người dân địa phương. Bên làn khói hương trầm mặc, những câu chuyện về một thời gieo chữ gian nan được ôn lại, nhắc nhở thế hệ hôm nay về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Có mặt từ sớm để chuẩn bị cho lễ dâng hương, ông Đỗ Minh Quang (sinh năm 1955, nguyên giáo viên tiểu học, cán bộ hưu trí tại địa phương) xúc động chia sẻ: “Hằng năm, hội cựu giáo chức chúng tôi họp mặt ôn lại truyền thống ngày nhà giáo. Ngôi miếu này được bà con nhân dân và chính quyền quan tâm lập nên nhằm thờ tự những người thầy đã cống hiến cho sự nghiệp giáo dục của địa phương. Ở các trường học trên địa bàn hiện nay, thầy cô cũng thường xuyên kể cho các em học sinh nghe về lịch sử của Ân Sư Từ để giáo dục truyền thống hiếu học cho thế hệ trẻ”.

Là người trực tiếp gắn bó với công tác cơ sở, đồng chí Dương Chí Hùng, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Phú Thuận (xã An Bình) cho biết, Miếu Ân Sư Từ đã được công nhận là di tích của tỉnh. Tuy nhiên, người sáng lập miếu ban đầu là ông Nguyễn Hồng Tâm (thường gọi là chú Tám Tâm) hiện tuổi cao, sức khỏe suy giảm nên không thể trực tiếp tới lui chăm sóc thường xuyên như trước.

Ông Dương Chí Hùng bày tỏ: “Ân Sư Từ đã qua nhiều lần dời đổi địa điểm, nơi ngôi miếu hiện tại cũng đã được tồn vừa tròn 20 năm. Những năm qua, việc duy trì hương khói và tu bổ miếu chủ yếu do bà con, hội cựu giáo chức cùng địa phương chung tay gìn giữ. Sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, nguồn kinh phí của địa phương để nâng cấp, sửa chữa di tích vẫn còn nhiều hạn chế. Cấp ủy, Ban nhân dân ấp rất mong nhận được sự quan tâm, chung tay hỗ trợ của các cấp, các ngành và các mạnh thường quân để nơi thờ tự tôn nghiêm của các thầy cô giáo ngày càng khang trang, sạch đẹp hơn”.

Anh Lê Văn Thành, Bí thư Chi đoàn ấp Phú Thuận chia sẻ: “Đối với đoàn viên, thanh niên chúng tôi, việc tham gia dâng hương, dọn dẹp vệ sinh và tìm hiểu về Miếu Ân Sư Từ mỗi dịp 20/11 mang ý nghĩa giáo dục truyền thống rất sâu sắc. Nhìn lại công lao của các thế hệ thầy cô giáo năm xưa không quản ngại gian khổ về vùng sông nước dạy chữ, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm trân trọng giá trị của tri thức, tự nhắc nhở bản thân phải nỗ lực học tập, lao động để xây dựng quê hương An Bình ngày càng phát triển”.

Miếu thờ các vị ân sư nơi vàm Bà Cò

Sau ngôi miếu nhỏ nép mình bên bờ sông Tiền, phía thượng nguồn vàm Bà Cò này là cả một hành trình lịch sử đầy tự hào của sự học xứ cù lao. Miếu Ân Sư Từ (còn gọi là Miếu Ơn Thầy) được ông Nguyễn Hồng Tâm cùng bà con nhân dân và các cựu học sinh quyên góp xây dựng trên nền đất của ngôi trường xưa lập từ năm 1919-Trường Élémentaire École Ninh Thuận (dân gian thường gọi là Trường Bà Cò).

Chân dung các thầy cô xưa được khắc họa trên nền gạch đỏ Vĩnh Long. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Chân dung các thầy cô xưa được khắc họa trên nền gạch đỏ Vĩnh Long. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Theo tư liệu lịch sử, vùng đất này xưa kia vô cùng cách trở, cầu tre lắt lẻo, nhà này sang nhà kia phải bơi xuồng, nhiều nơi người dân phải tận dụng nhánh cây gừa, cây sộp sà ngang con rạch để làm cầu qua lại.

Vào mùa gió nam, gió chướng, dòng sông Đại Tuần gối đầu lên sông Cổ Chiên cuộn sóng dữ dội như biển cả, việc qua sông có khi phải đánh đổi bằng cả mạng sống. Trong hoàn cảnh thiên nhiên khắc nghiệt và bom đạn chiến tranh tàn phá, những nhà giáo được đào tạo sư phạm chính quy từ Sài Gòn vẫn mang đầy nhiệt huyết tìm về vùng đất cù lao này để khai chữ, mở mang dân trí.

Người thầy đầu tiên đặt chân đến trường là ông Giáo Chánh (quê Tân An), tiếp nối là ông Giáo Khảm (ở Giồng Ké, Vũng Liêm). Từ năm 1926 trở đi, trường đón nhận thêm nhiều thầy giáo tận tâm như thầy Phan Văn Cam, thầy Lê Văn Tình, thầy Trần Văn Có, thầy Vương Kim Liêng, thầy Trần Gi Minh (giai đoạn 1943-1944), thầy Phan Văn Nhạc, thầy Trương Ngọc Hữu-thủ lĩnh Thanh niên Tiền Phong...

Nhiều thầy cô không chỉ truyền dạy kiến thức văn hóa mà còn lồng ghép giáo dục lịch sử giữ nước, hun đúc tinh thần yêu nước cho học trò, góp phần đào tạo nên những thế hệ thanh niên ưu tú tham gia hai cuộc kháng chiến cứu nước của dân tộc.

Quý thầy cô chụp ảnh lưu niệm tại Ân Sư Từ. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Quý thầy cô chụp ảnh lưu niệm tại Ân Sư Từ. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Để ghi nhớ công đức ấy, Miếu Ân Sư Từ được xây dựng với diện tích khoảng hơn 10m2, trên nóc đúc nổi biểu tượng quyển sách và cây bút. Phía trước miếu khắc hai câu đối của nhà nghiên cứu văn hóa Trương Ngọc Tường: “Thầy cô cũ qua rồi, lời dặn dò vẫn còn văng vẳng/Nền trường xưa còn đó, tuổi ngây thơ sống dậy ngậm ngùi”.

Bên trong chính điện đặt bức bình phong đề bốn chữ “Tôn sư trọng đạo” cùng danh sách ghi danh 28 thầy cô giáo đã quá vãng và 18 bức chân dung họa trên gốm đỏ đặt trang trọng trên bệ thờ. Hiện địa phương vẫn đang tiếp tục sưu tầm, bổ sung tư liệu về các bậc tiền bối từng gắn bó với ngôi trường xưa.

Trải qua bao biến thiên của thời cuộc, Miếu Ân Sư Từ vẫn đứng đó bên bờ sông Tiền, lặng lẽ chứng kiến sự đổi thay của quê hương và mãi là biểu tượng đẹp đẽ về nghĩa tình thầy trò trên mảnh đất Vĩnh Long hiếu học.

BÁ DŨNG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/nghia-tinh-an-su-tu-o-xu-cu-lao-vinh-long-post1003600.html