Nghịch lý phòng vé hè: Bom tấn ngoại 'hốt bạc', phim Việt hụt hơi trên sân nhà

Sau giai đoạn thăng hoa với hàng loạt phim trăm tỷ, điện ảnh Việt chững lại khi bước vào mùa hè 2026. Trong lúc các bom tấn ngoại liên tục áp đảo phòng vé, nhiều dự án nội địa lại loay hoay tìm cách giữ chân khán giả, hay thậm chí phải ngậm ngùi rút lui vì thất bại trên chính sân nhà.

Màn áp đảo phòng vé của phim ngoại

Trong suốt 3 tháng qua, phòng vé Việt bước vào giai đoạn ảm đạm. Loạt dự án được đầu tư, quy tụ dàn nghệ sĩ tên tuổi như Mesdames Thanh Sắc, Thẩm mỹ viện âm phủ,Một thời ta đã yêu hay Ốc mượn hồn đều không thể tạo nên cú hích tại phòng vé như kỳ vọng. Doanh thu kém khả quan, số suất chiếu giảm dần, hiệu ứng truyền thông không đủ mạnh để duy trì sức nóng tại rạp chiếu.

Bất chấp thành công rực rỡ của các bộ phim quốc tế tại phòng vé trong mùa hè, phim Việt nội địa dường như vẫn chật vật để tìm thấy hào quang của mình. Nghịch lý này đặc biệt đáng chú ý vì mùa hè là mùa cao điểm của các ngành công nghiệp phim lớn trên toàn cầu. Các bộ phim bom tấn của Hollywood và châu Á đều được phát hành mạnh mẽ trong giai đoạn này, thu hút khán giả không chỉ trong nước mà còn ở các khu vực lân cận.

Phim ngoại địa lập nhiều thành tích trong mùa phim hè tại rạp Việt.

Nếu như những tháng đầu năm 2026, phim nội liên tục thống trị với nhiều kỷ lục doanh thu được thiết lập, thì hiện tại cục diện đã đảo chiều rõ rệt. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, top 3 vị trí dẫn đầu phòng vé Việt trong tháng 7 đều thuộc về các dự án nước ngoài.

Nổi bật nhất là The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan. Không chỉ gây sốt toàn cầu, tác phẩm còn thống trị phòng vé Việt suốt nửa tháng qua với doanh thu hơn 70 tỷ đồng. The Odyssey được đánh giá là hiện tượng điện ảnh nổi bật của năm 2026, tiếp tục khẳng định sức hút của Christopher Nolan cũng như cho thấy các tác phẩm văn học kinh điển vẫn có khả năng chinh phục khán giả hiện đại khi được thể hiện bằng ngôn ngữ điện ảnh mới.

Ngoài ra, Conan Movie 29 và Minions & Quái vật là 2 tác phẩm gây chú ý tại phòng vé Việt thời gian qua. Với doanh thu lần lượt là 100 tỷ đồng và 153 tỷ đồng, hai dự án hoạt hình nước ngoài này đã “đánh bay” các tác phẩm nội địa.

Ở chiều ngược lại, phim Việt đang cho thấy dấu hiệu hụt hơi rõ rệt. Mesdames Thanh Sắc với dàn nghệ sĩ đình đám như Thanh Hằng, Hồng Ánh phải lặng lẽ rời rạp với 17 tỷ đồng, đây là con số khiến phim thua lỗ. Tác phẩm Mẹ ơi, về nhà có sự tham gia của Hoàng Yến Chibi cũng âm thầm rời rạp dù mới chiếu chưa được nửa tháng. Tổng doanh thu của phim chỉ hơn 977 triệu đồng - chưa chạm nổi cột mốc 1 tỷ đồng. Đây chắc chắn là một khoản thua lỗ nặng nề và không có cơ hội gỡ vốn.

Sự áp đảo của phim ngoại trong thời điểm hiện tại không quá bất ngờ. Mùa hè vốn được xem là giai đoạn thấp điểm của điện ảnh Việt, khi số lượng phim nội ra rạp thường hạn chế và khó cạnh tranh với loạt bom tấn Hollywood hoặc phim hoạt hình dành cho thiếu nhi. Dù vậy, sự sa sút hiện nay vẫn tạo ra nhiều tiếc nuối bởi chỉ cách đây không lâu, điện ảnh Việt từng được xem là bước vào giai đoạn “vàng son”. Song, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc duy trì sức hút bền vững vẫn là bài toán lớn với điện ảnh nội địa.

Cần xóa bỏ giới hạn “làm phim theo mùa”

Không khó để lý giải sự hụt hơi của phim Việt ở thời điểm hè. Tạm bỏ qua vấn đề nội dung và chất lượng, doanh thu phim còn là kết quả của nhiều nhân tố cộng hưởng. Trong đó, đặc thù của mùa phim hè tạo nên một thế trận bất lợi cho các nhà sản xuất.

Phim “Mesdames Thanh Sắc” do Thanh Hằng đóng chính lặng lẽ rời rạp vì thua lỗ.

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng cho biết, sự hụt hơi của phim Việt trong mùa hè xuất phát từ nhiều nguyên nhân cộng hưởng, tạo nên thế trận bất lợi cho các nhà sản xuất nội địa. Theo chuyên gia, mùa hè từ lâu là mùa “hốt bạc” của Hollywood cùng các thương hiệu phim hoạt hình Nhật Bản. Nhờ lịch sử lâu đời, độ nhận diện cao và lượng khán giả trung thành (gia đình, học sinh - sinh viên nghỉ hè), các dự án quốc tế luôn chiếm ưu thế vượt trội.

Nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng cũng cho rằng mùa hè vốn là “sân nhà” của Hollywood với ngân sách marketing khổng lồ và lượng suất chiếu áp đảo. Nhằm tránh đối đầu, nhiều nhà sản xuất Việt thường chủ động dời lịch sang các dịp an toàn hơn như lễ, Tết hoặc cuối năm. Bên cạnh đó, đầu hè cũng là thời điểm các gia đình ưu tiên đi du lịch, hoặc tập trung vào các sự kiện thể thao lớn vào năm chẵn như Euro, World Cup.

“Chuỗi thất bại trong mùa hè tạo ra vòng lặp tiêu cực vì sợ thua lỗ nên ít người ra phim, mà càng ít phim thì thị trường càng khó hình thành thói quen ra rạp xem phim Việt trong giai đoạn này”, ông cho biết.

Khi thị trường còn nhỏ, số lượng phim ít và khán giả chưa có thói quen xem phim Việt quanh năm, việc phân chia mùa cao điểm và thấp điểm là điều dễ hiểu. Tuy nhiên khi quy mô thị trường lớn hơn, nguồn vốn nhiều hơn và số lượng dự án tăng lên, các nhà sản xuất sẽ không thể cùng chen vào vài dịp lễ cố định nữa.

Nhà sản xuất Cao Tùng cũng cho rằng cần xóa bỏ giới hạn “làm phim theo mùa”. Tuy nhiên bài toán giờ đây không còn là “chiếu vào mùa nào” mà là “phim có đủ sức cạnh tranh hay không”.

“Tôi nghĩ vài năm tới, chúng ta sẽ chứng kiến phim Việt hiện diện đều đặn hơn quanh năm. Đó là dấu hiệu của một thị trường trưởng thành. Điều đáng lo không phải mùa hè có còn là vùng trũng hay không, mà là tốc độ tăng trưởng số lượng phim đang nhanh hơn tốc độ nâng cao chất lượng.

Vấn đề không nằm ở mùa nào, mà nằm ở việc bộ phim có đủ sức hấp dẫn hay không. Đó là tín hiệu tích cực cho toàn thị trường”, chuyên gia cho biết.

Phim nội địa liên tiếp rơi vào “vùng trũng” khi ra rạp vào mùa hè.

Đồng quan điểm, nhà phê bình điện ảnh Nguyên Lê cho rằng phim phát hành dịp lễ, Tết dễ có doanh thu cao bất chấp chất lượng chưa tương xứng. Tuy nhiên, một khi mất đi lợi thế mùa vụ, phim nội chỉ có thể trụ lại nhờ chất lượng đi kèm chiến lược phát hành.

Theo anh sự tăng trưởng mạnh về doanh thu của điện ảnh Việt hiện nay vẫn gắn liền với khả năng chi tiêu tăng và mong muốn đa dạng hóa loại hình giải trí hơn là những gì liên quan đến chất lượng. Hầu hết công tác xây dựng trải nghiệm của phim Việt vẫn dừng lại ở mức “đánh nhanh thắng nhanh”. Còn những gì gọi là “chiều sâu” lại luôn bị biến hóa thành “content gọn lẹ”, ít cho khán giả thời gian suy ngẫm và ngâm cứu.

“Nền điện ảnh của chúng ta có lợi thế khi xác định được đâu là ‘mùa phim lớn’ gồm Tết, dịp lễ 30/4-1/5 hay 2/9. Điều đó cho thấy các nhà làm phim có những giai đoạn rõ rệt để nhắm tới với nguồn lực cho phép. Tuy nhiên, nếu xét sự bền vững ở mức toàn cảnh hơn, thì tôi nghĩ chúng ta còn nhiều khu vực có thể gia cố thêm, tinh tế hơn để tạo sự thu hút. Để khán giả mua vé do chất lượng bộ phim chứ không phải yếu tố ngoài lề như diễn viên nổi tiếng, drama... vẫn là việc chưa hoàn toàn làm được.

Một bộ phim bán vé tốt sẽ hưởng lợi từ việc chọn đúng thời điểm phát hành, nhưng nếu bản thân bộ phim có chất lượng thực sự tốt, khán giả chắc chắn vẫn sẽ tìm đến mà không cần tới ‘thời điểm vàng’”, anh nói thêm.