Nghịch lý thí sinh 9,5 điểm/môn vẫn có thể trượt nguyện vọng 1

Ngành Trí tuệ nhân tạo của Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM, với 100/100 điểm theo phương thức xét tuyển của trường, tương đương 30/30 điểm khi quy đổi.

Nhiều ngành có điểm chuẩn cao chót vót

Đến ngày 11/8, theo thống kê, đã có hơn 200 trường đại học, học viện công bố điểm chuẩn tuyển sinh đại học năm 2026. Trong ngày hôm nay, dự kiến nhiều trường top đầu khối y dược, sư phạm và nhóm trường công an sẽ tiếp tục công bố điểm chuẩn. Đáng chú ý, có tới 23 ngành có điểm chuẩn trên 28,5 điểm, trong đó một số ngành tiến sát hoặc chạm mức tuyệt đối.

Mức điểm cao nhất được ghi nhận tại ngành Trí tuệ nhân tạo của Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM, với 100/100 điểm theo phương thức xét tuyển của trường, tương đương 30/30 điểm khi quy đổi. Với mức điểm này, thí sinh xét theo thang 30 phải đạt trung bình khoảng 9,5 điểm/môn mới chạm ngưỡng điểm chuẩn.

Điều này cho thấy, trong cuộc đua vào những ngành "hot", điểm số vốn đã rất cao vẫn chưa bảo đảm chắc chắn một suất trúng tuyển nếu thí sinh đặt ngành đó ở nguyện vọng 1 và không có lợi thế về các tiêu chí khác trong phương thức xét tuyển.

Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nhóm ngành công nghệ tiếp tục dẫn đầu về điểm chuẩn. Chương trình tiên tiến Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (IT-E10) có điểm chuẩn 29,54 theo điểm thi tốt nghiệp THPT. Mức điểm này tương đương trung bình khoảng 9,84 điểm/môn.

Ngành Khoa học máy tính (IT1) cũng lấy tới 29,27 điểm, đồng nghĩa thí sinh phải đạt trung bình hơn 9,75 điểm mỗi môn mới có cơ hội trúng tuyển. Nhiều ngành kỹ thuật gắn với các lĩnh vực công nghệ tương lai cũng duy trì mức điểm rất cao như Kỹ thuật Điều khiển - Tự động hóa 28,98 điểm; Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano 28,64 điểm; Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông 28,57 điểm.

Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM, chương trình tiên tiến ngành Khoa học máy tính dẫn đầu với 29,32/30 điểm, tương đương 97,73/100 điểm. Ngành Trí tuệ nhân tạo lấy 28,68 điểm, tương đương 95,60/100; Thiết kế vi mạch đạt 27,93 điểm, tương đương 93,10/100.

Các ngành liên quan đến dữ liệu cũng duy trì sức hút mạnh. Nhóm ngành Khoa học dữ liệu, Thống kê có điểm chuẩn 27,63/30, trong khi Khoa học dữ liệu chương trình tiên tiến lấy 27,48/30.

Tại Trường Đại học Kinh tế TPHCM, ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng cũng nằm trong nhóm dẫn đầu với 97/100 điểm theo thang điểm của trường. Những con số trên cho thấy xu hướng nổi bật của mùa tuyển sinh 2026 là các ngành liên quan đến công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và logistics tiếp tục thu hút lượng lớn thí sinh có năng lực học tập tốt.

Vì sao 9,5 điểm mỗi môn vẫn có thể trượt?

Thầy Nguyễn Mạnh Quang (giáo viên Trường THPT Quỳnh Thọ, Hưng Yên) chia sẻ, việc một thí sinh đạt trung bình 9,5 điểm/môn nhưng vẫn có thể không trúng tuyển vào nguyện vọng 1 không phải là nghịch lý, mà phản ánh cơ chế cạnh tranh của tuyển sinh đại học hiện nay.

Theo thầy giáo, trước hết, điểm chuẩn không phải là mức điểm được trường đặt ra từ trước, mà là kết quả của quá trình xét tuyển. Khi số lượng thí sinh đăng ký vào một ngành tăng mạnh, trong khi chỉ tiêu có giới hạn, điểm của người cuối cùng được tuyển vào sẽ trở thành điểm chuẩn.

"Nói cách khác, trường không quy định rằng "đạt 28 điểm là đỗ" hay "đạt 29 điểm là chắc chắn trúng tuyển". Điểm chuẩn phụ thuộc vào tương quan giữa số lượng thí sinh, chất lượng điểm thi, số lượng nguyện vọng, chỉ tiêu và các phương thức xét tuyển", thầy Quang nói.

Đặc biệt, ở những ngành có sức hút rất lớn như Trí tuệ nhân tạo, Khoa học máy tính, Khoa học dữ liệu hay Thiết kế vi mạch, một mức điểm 9,5/môn vốn đã rất cao nhưng vẫn có thể chưa đủ để vượt qua nhóm thí sinh cạnh tranh trực tiếp. Điểm chuẩn cao không có nghĩa chất lượng thí sinh chỉ khác nhau ở vài phần mười điểm, mà có thể hình thành sự cạnh tranh rất sát nhau ở nhóm thí sinh đạt điểm xuất sắc.

Chẳng hạn, nếu một ngành chỉ có vài trăm chỉ tiêu nhưng có hàng nghìn thí sinh đạt từ 28,5 điểm trở lên đăng ký, cuộc cạnh tranh sẽ được đẩy lên rất cao. Khi đó, chênh lệch 0,1-0,2 điểm cũng có thể quyết định việc thí sinh có nằm trong nhóm được tuyển hay không.

Thầy Quang cũng lưu ý, thí sinh không nên chỉ nhìn vào một con số điểm chuẩn để đánh giá mức độ "cao" hay "thấp" của một ngành. Điểm chuẩn còn phụ thuộc vào phương thức xét tuyển và cách quy đổi điểm của từng trường. Có trường sử dụng thang điểm 30, có trường xét theo thang 100, đồng thời áp dụng các công thức quy đổi, tiêu chí ưu tiên hoặc phương thức xét tuyển khác nhau.

"Do đó, mức 100/100 của một ngành không nên được hiểu đơn giản rằng mọi thí sinh phải đạt tuyệt đối 100 điểm ở một bài thi duy nhất. Đây là kết quả theo phương thức và thang điểm mà trường sử dụng, sau khi quy đổi theo quy định của trường", thầy Quang phân tích.

Bên cạnh đó, theo thầy giáo, việc điểm chuẩn tăng mạnh ở nhóm công nghệ cao cũng cho thấy sự thay đổi trong xu hướng lựa chọn ngành học của thí sinh. Những lĩnh vực gắn với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bán dẫn, vi mạch và tự động hóa đang nhận được sự quan tâm lớn do triển vọng việc làm và nhu cầu nhân lực trong tương lai.

Chia sẻ của một thí sinh khi điểm cao vẫn không trúng tuyển vào trường Đại học Ngoại thương.

Trong khi đó, điểm chuẩn tại một số nhóm ngành kinh tế, luật, du lịch ở một số trường có xu hướng giảm, có nơi giảm khoảng 2,5 điểm. Một số ngành y khoa, kỹ thuật quân sự cũng ghi nhận mức giảm nhẹ.

Nhìn tổng thể, mùa tuyển sinh 2026 đang cho thấy sự phân hóa rõ giữa các nhóm ngành và giữa các trường.

Ở nhóm đầu bảng, nhiều ngành tiếp tục duy trì hoặc tăng nhẹ so với năm 2025. Đặc biệt, các ngành liên quan đến công nghệ lõi đang chiếm ưu thế trong nhóm có điểm chuẩn cao nhất.

Theo thầy Quang, hiện tượng này cũng là lời cảnh báo đối với thí sinh khi xây dựng danh sách nguyện vọng. Không nên chỉ dựa vào điểm thi của bản thân để kết luận chắc chắn đỗ hay trượt một ngành, mà cần đặt điểm của mình trong tương quan với mặt bằng điểm của cả nhóm thí sinh đăng ký.

Một thí sinh đạt 28,5 điểm có thể có cơ hội tốt ở nhiều ngành, nhưng lại mất cơ hội với những ngành có điểm chuẩn 29,5 hoặc 30 điểm. Ngược lại, nếu biết phân bổ nguyện vọng hợp lý giữa nhóm ngành có mức cạnh tranh rất cao, nhóm phù hợp với năng lực và nhóm có mức điểm an toàn hơn, thí sinh vẫn có nhiều cơ hội trúng tuyển.

Điểm chuẩn năm 2026 vì thế không chỉ phản ánh "độ hot" của từng ngành mà còn cho thấy cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt ở nhóm đào tạo nhân lực công nghệ cao.