Nghiên cứu cơ chế, chính sách vượt trội về đất đai, tài chính để phát triển nhà ở cho thuê

Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng thông tin về thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê. Ảnh: HỒNG NHUNG

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng cho biết thông tin này khi trả lời câu hỏi: Cơ chế đột phá nào về đất đai để thu hút mạnh doanh nghiệp tham gia vào phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn?

Về vấn đề này, Chánh Văn phòng Lâm Văn Hoàng cho biết, thực tế mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới và hành lang pháp lý hiện hành đã quy định chính sách tương đối đầy đủ. Đặc biệt, Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rất rõ 3 hình thức: Nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Dù vậy, kết quả thực hiện thời gian qua tại phân khúc nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế.

“Bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu nhà ở tăng cao, đòi hỏi phải có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa về nguồn vốn, đất đai và cơ chế quản lý ưu đãi vượt trội. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo rất kịp thời từ đồng chí Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ” - lãnh đạo Bộ Xây dựng nêu rõ.

Thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng giao nhằm đẩy nhanh phân khúc nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Nhóm nhiệm vụ thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách. Bộ Xây dựng đã chủ động đề xuất kịp thời các cơ chế, chính sách mới nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), phấn đấu trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.

Quan điểm xuyên suốt là chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

“Chúng tôi sẽ tập trung nghiên cứu các chính sách, cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để các doanh nghiệp dễ tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng phát triển các dự án này. Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng khác” - Chánh Văn phòng Lâm Văn Hoàng cho hay.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai, rà soát ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Hiện nay, Bộ đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê. Đặc biệt chú trọng tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê có quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, trước hết là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng - những thị trường có nhu cầu lớn về phân khúc này - để xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo đối tượng và nhu cầu của các bộ, các cơ quan trực thuộc Trung ương làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung cầu. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước.

“Chúng tôi cũng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, địa phương đề xuất cơ chế phù hợp để huy động, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế vận hành quản lý, gồm cả quản lý kinh doanh, thương mại tại các khu nhà ở cho thuê” - Chánh Văn phòng Lâm Văn Hoàng thông tin.

Chánh Văn phòng Lâm Văn Hoàng cũng nhấn mạnh: Bộ Xây dựng sẽ tập trung vào ba giải pháp, ba nhóm nhiệm vụ chính mà Thủ tướng giao cho Bộ Xây dựng để cố gắng trong tháng 10 trình đưa vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Song song đó, Bộ Xây dựng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện điều tra, khảo sát nhu cầu về nhà ở cho thuê trên địa bàn theo hướng cụ thể đối với các nhóm đối tượng khác nhau như cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên… từng khu vực cụ thể. Từ đó, các địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn đầu tư để phát triển nhà ở cho thuê đáp ứng yêu cầu của từng nhóm đối tượng.

Trên cơ sở xác lập nhu cầu, Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương chỉ đạo rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất phù hợp, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, đặc biệt là các khu công nghiệp, khu vực tập trung dân cư đông bằng nguồn vốn đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương hoặc nguồn vốn đầu tư khác.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định, thực tế cơ chế, chính sách hiện nay đã có, có thể từng bước thực hiện. Thời gian tới cần tập trung sửa đổi cơ chế, chính sách để có những ưu đãi vượt trội hơn nữa đẩy mạnh phân khúc này theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ./.