Nghiên cứu đường sắt kết nối trực tiếp sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Ảnh: chinhphu.vn

Sáng 29/10, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp về kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc quy hoạch, đầu tư các tuyến giao thông phải được xem xét trong tổng thể mạng lưới của Hà Nội và các địa phương liên quan, tránh đầu tư riêng lẻ, thiếu kết nối.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, theo chủ trương đầu tư đã được Quốc hội thông qua, sân bay Gia Bình dự kiến đạt công suất 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Đến năm 2050, công suất dự kiến tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Để đáp ứng nhu cầu vận tải, hệ thống giao thông kết nối sân bay đang được nghiên cứu theo các hướng Hà Nội, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hải Phòng và Quảng Ninh, bao gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt liên vùng.

Nghiên cứu kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 đến sân bay Gia Bình

Tại cuộc họp, Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an, nhấn mạnh yêu cầu kết nối trực tiếp, thuận tiện giữa sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội. Bộ Công an đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Hà Nội và Bắc Ninh rà soát quy hoạch, nghiên cứu phương án đường sắt phù hợp, hạn chế tình trạng hành khách phải đi vòng hoặc chuyển qua nhiều tuyến.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, thành phố đang nghiên cứu phương án kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 qua Bắc Ninh đến sân bay Gia Bình. Hai địa phương đã cơ bản thống nhất về hướng kết nối.

Tuy nhiên, theo phương án đang nghiên cứu, hành khách từ sân bay muốn đến một số khu vực trung tâm Hà Nội vẫn phải chuyển sang tuyến khác. Vì vậy, Hà Nội đang nghiên cứu thuê tư vấn độc lập để rà soát hướng tuyến và dự báo lưu lượng hành khách.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã bố trí ga đường sắt trong khu vực sân bay. Vấn đề cần nghiên cứu là phương án kết nối tuyến đường sắt đô thị từ Hà Nội qua Bắc Ninh vào nhà ga này, bảo đảm đồng bộ giữa quy hoạch đường sắt và quy hoạch cảng hàng không.

Một số ý kiến tại cuộc họp đề xuất nghiên cứu ga trung tâm để kết nối các tuyến đường sắt với những loại hình vận tải công cộng khác, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển từ sân bay đến các khu vực trong thành phố. Bên cạnh đó, cần tính toán phương án kết nối sân bay Nội Bài và Gia Bình trong tổng thể mạng lưới giao thông vùng Thủ đô.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng báo cáo. Ảnh: chinhphu.vn

Về phía Bắc Ninh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phạm Văn Thịnh cho biết địa phương sẵn sàng tham gia thực hiện phương án kết nối theo hướng tuyến được cơ quan có thẩm quyền xác định, phù hợp với khả năng nguồn lực.

Bắc Ninh cũng kiến nghị bố trí đồng bộ hạ tầng đường sắt ngầm và không gian nhà ga ngay trong quá trình xây dựng sân bay, tránh phải thi công bổ sung sau khi công trình đi vào khai thác.

Liên quan đến tổ chức đầu tư, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng lưu ý đường sắt có tính đặc thù, cần được vận hành như một hệ thống liên thông. Do đó, việc xác định trách nhiệm đầu tư các đoạn tuyến qua Hà Nội và Bắc Ninh phải gắn với phương án thống nhất về kỹ thuật, công nghệ và tổ chức khai thác.

Làm rõ thứ tự ưu tiên và phương án đầu tư các tuyến kết nối

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh sân bay Gia Bình là dự án có ý nghĩa quan trọng về chính trị, kinh tế, đối ngoại, quốc phòng và an ninh, hướng tới hình thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế hiện đại, thông minh, xanh và bền vững.

Phó Thủ tướng lưu ý, bên cạnh vận tải hành khách, hệ thống giao thông kết nối sân bay cần đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không, nhất là phục vụ xuất khẩu và các ngành công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn.

Việc quy hoạch khu vực sân bay cũng cần gắn với phát triển logistics, thương mại, dịch vụ, lưu trú, nhà ở cho người lao động và các công trình văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng giao thông và các công trình phục vụ hoạt động của sân bay.

Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các cơ quan liên quan rà soát tổng thể, đề xuất phương án kết nối giao thông giữa sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, vùng Thủ đô và các trung tâm kinh tế.

Trong đó, Bộ Xây dựng cần làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch sân bay với mạng lưới đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng, đường bộ và các đầu mối giao thông, logistics trong khu vực.

Trên cơ sở rà soát, Bộ Xây dựng tổng hợp phương án kết nối, danh mục công trình, thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư, nhu cầu nguồn lực, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng yêu cầu thành phố chủ trì rà soát, nghiên cứu phương án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị thuộc thẩm quyền, bảo đảm đồng bộ, liên thông và phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô, vùng Thủ đô.

Thành phố cần làm rõ mối quan hệ giữa đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các loại hình vận tải khác; đề xuất phương án kết nối với sân bay Gia Bình, sân bay Nội Bài và trung tâm Hà Nội. Trong đó, tập trung nghiên cứu tuyến đường sắt đô thị số 8 và các tuyến liên quan, vị trí nhà ga, đầu mối trung chuyển và khả năng tiếp cận nhà ga hàng không.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu kết luận cuộc họp về kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Ảnh: chinhphu.vn

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý việc nghiên cứu phương án ga trung tâm nhằm kết nối các tuyến đường sắt, tạo thuận lợi cho hành khách. Việc lựa chọn phương án cụ thể thuộc thẩm quyền của Hà Nội. Ga trung tâm cũng cần được xem xét trong mối quan hệ với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), thương mại và dịch vụ quanh nhà ga.

Theo Phó Thủ tướng, việc tổ chức mạng lưới phải tính đến hành trình thực tế của hành khách, hạn chế đi vòng hoặc chuyển tàu nhiều lần, nhất là đối với khách quốc tế mang theo hành lý. Trên cơ sở đó, Hà Nội cần nghiên cứu phương án kết nối liên thông, trực tiếp giữa sân bay Gia Bình với trung tâm thành phố, đồng thời tính toán kỹ quy hoạch và tổ chức vận hành.

Thành phố cũng cần xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình và phân kỳ đầu tư các tuyến đường sắt đô thị dựa trên dự báo nhu cầu vận tải, khả năng kết nối toàn mạng lưới, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của sân bay Gia Bình.

Hà Nội đồng thời phối hợp với Bắc Ninh, Hải Phòng và các địa phương liên quan nghiên cứu kết nối giao thông liên vùng, bảo đảm thống nhất giữa quy hoạch các địa phương; gửi kết quả đề xuất về Bộ Xây dựng để tổng hợp, theo dõi.

Đối với Bắc Ninh, Phó Thủ tướng yêu cầu thành phố rà soát các quy hoạch, công trình giao thông và hạ tầng tiếp cận nhà ga hành khách, khu hàng hóa, đầu mối trung chuyển của sân bay Gia Bình thuộc phạm vi quản lý.

Bắc Ninh cần phối hợp với Hà Nội, Hải Phòng, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan thống nhất phương án kết nối đường bộ, đường sắt và vận tải công cộng theo từng giai đoạn khai thác sân bay. Đồng thời, xác định rõ phạm vi công việc, nhu cầu sử dụng đất, nguồn lực và tiến độ các dự án thuộc trách nhiệm địa phương, gửi kết quả về Bộ Xây dựng trước ngày 20/11/2026.

Phó Thủ tướng cũng hoan nghênh việc Bắc Ninh chủ động nghiên cứu các hướng kết nối với Lạng Sơn, Hưng Yên nhằm tăng cường liên kết giao thông trong vùng.

Thống nhất phương án đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường bộ

Về tổ chức đầu tư đường sắt, Phó Thủ tướng lưu ý cần nghiên cứu phương án thực hiện thống nhất trên toàn tuyến, tránh chia thành các đoạn độc lập dẫn đến khác biệt về nhà thầu, thiết bị, công nghệ, gây khó khăn trong kết nối và vận hành. Trước hết, các cơ quan phải làm rõ quy hoạch và phương án kỹ thuật, sau đó mới tính toán cách thức đầu tư và bố trí nguồn lực phù hợp.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương phối hợp với Bộ Xây dựng, cung cấp hồ sơ quy hoạch, thông tin dự án, nhu cầu vận tải và kế hoạch đầu tư phục vụ rà soát tổng thể. Quá trình này không được làm gián đoạn tiến độ các hạng mục đã đủ điều kiện triển khai, đồng thời phải tránh đầu tư thiếu đồng bộ hoặc không bảo đảm kết nối liên thông.

Đối với các dự án đường bộ, Phó Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn công trình. Việc áp dụng cơ chế đặc thù đối với các công trình phục vụ APEC 2027 phải gắn với yêu cầu tiến độ theo các kết luận đã có.

Phó Thủ tướng đề nghị Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Xây dựng, Hà Nội và các địa phương liên quan bố trí kiểm tra thực tế dự án Vành đai 4 và tuyến đường bộ kết nối Hà Nội - Gia Bình. Các khó khăn, vướng mắc cần được giải quyết theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo.