Nghiên cứu mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Tiếp tục Phiên họp thứ 6, sáng 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành nội dung Phiên họp.

Trình bày tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, sau hơn một năm triển khai thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, hầu hết các quy định đã đi vào thực tiễn và đang được triển khai thuận lợi.

Tuy nhiên, vẫn còn một số khoảng trống pháp lý và một số quy định chưa đảm bảo tính thống nhất, chưa tạo động lực cho quá trình phát triển đối tượng và khơi thông nguồn lực đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội. Do vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 là cần thiết, đảm bảo phù hợp với tình hình thực tiễn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Ảnh: Vũ Hiếu

Mục đích xây dựng luật nhằm thể chế hoá các quan điểm chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phù hợp với thực tiễn thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ và nguyên tắc phân định thẩm quyền trong Chính phủ và của chính quyền địa phương.

Dự án Luật cũng nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định đảm bảo tính thống nhất, đơn giản hoá các thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp, tạo cơ sở pháp lý cho cơ quan, tổ chức trong quá trình triển khai thực hiện chế độ chính sách về bảo hiểm xã hội và tạo động lực phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày tóm tắt dự án Luật. Ảnh: Vũ Hiếu

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật sửa đổi các quy định về: sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bãi bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục hành chính về bảo hiểm xã hội; sửa đổi các quy định về thẩm quyền, tên gọi các Bộ, ngành để phù hợp chủ trương và nguyên tắc xây dựng luật.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng cho biết, dự án Luật chỉ sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ, chính sách, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện và nội dung đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư...

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật theo Tờ trình số 667/TTr-CP của Chính phủ.

Hồ sơ dự án Luật đầy đủ theo quy định. Dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Hiến pháp và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; cơ bản bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật. Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; thống nhất trong hệ thống pháp luật; không để phát sinh khoảng trống pháp lý, vướng mắc trong thi hành.

Thảo luận tại Phiên họp, thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan đến mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội; bảo hiểm hưu trí bổ sung; Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội; trách nhiệm của các cơ quan trong phát triển người tham gia bảo hiểm xã hội; quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội...

Đánh giá kỹ tác động, làm rõ phạm vi, khái niệm của đối tượng mở rộng

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội; đề nghị Chính phủ, Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện dự án luật.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; xác định cụ thể đối tượng, tiêu chí, cơ sở pháp lý, thực tiễn và khả năng tổ chức thực hiện; bảo đảm đồng bộ với pháp luật về lao động, việc làm và pháp luật có liên quan.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội; đề nghị đánh giá kỹ tác động, làm rõ phạm vi, khái niệm của đối tượng mở rộng; xác định ngưỡng, cơ chế thu, chi, phương thức đóng - hưởng và lộ trình đảm bảo tính khả thi.

Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị bổ sung thông tin, đánh giá đầy đủ tác động, làm rõ cơ chế quản lý, sử dụng quỹ, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế bảo vệ người tham gia và phòng ngừa việc lợi dụng để huy động vốn. Trường hợp chưa đủ thông tin, chưa đánh giá đầy đủ tác động, cân nhắc chưa sửa đổi nội dung này.

Về đầu tư quỹ Bảo hiểm xã hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý mở rộng danh mục đầu tư quỹ - đây là nội dung có tác động lớn, liên quan trực tiếp đến an toàn, bảo toàn và hiệu quả của quỹ. Việc đa dạng hóa các hình thức đầu tư theo tinh thần của Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Tuy nhiên, để đảm bảo nguyên tắc an toàn, hiệu quả, bền vững không chỉ trong ngắn hạn mà trong dài hạn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, chỉnh lý theo hướng: Luật quy định mang tính nguyên tắc, đồng thời giao Chính phủ quy định các điều kiện, tiêu chí, xác định rõ đối tượng, danh mục đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước giám sát, đảm bảo minh bạch, có cơ chế kiểm soát rủi ro và quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan, bảo đảm an toàn, bảo toàn, bền vững, hiệu quả của quỹ; nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho ý kiến về cơ sở chính trị trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Cùng với đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát điều kiện tổ chức thực hiện trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh chuyển đổi số nhưng vẫn duy trì phương thức tiếp nhận, giải quyết trực tiếp đơn giản, dễ tiếp cận đối với người chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh hoặc còn hạn chế về kỹ thuật; tăng cường quản lý, phòng ngừa chi sai quy định...