Nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn

Điểm mới nổi bật là mô hình mới đang hình thành một cơ chế vận hành thống nhất: Thể chế làm nền tảng; phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền làm trụ cột vận hành; thủ tục, quy trình làm công cụ thực thi; tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức làm căn cứ đo lường; nguồn lực (ngân sách, nhân lực) làm điều kiện bảo đảm; chuyển đổi số và dữ liệu làm phương thức điều hành; kiểm tra, giám sát làm cơ chế kiểm soát quyền lực và bảo đảm kỷ luật công vụ. Khi cơ chế này vận hành đồng bộ, mô hình chính quyền 3 cấp, chính quyền địa phương 2 cấp mới thực sự thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Quang cảnh hội nghị.

Hiện nay, yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt”, từ “ổn định bộ máy” sang “nâng tầm hiệu quả”, từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”. Toàn hệ thống cần tiếp tục đồng bộ hóa thể chế, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác, bảo đảm bộ máy tinh gọn, thông suốt; quyền hạn, trách nhiệm rành mạch; hướng mạnh về cơ sở nhằm kiến tạo không gian, động lực phát triển mới, phục vụ nhân dân tốt hơn. Trọng tâm là phân định rõ thẩm quyền liên thông theo mô hình 3 cấp: Trung ương kiến tạo thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ nhân dân, doanh nghiệp.

Phát biểu thay mặt Đảng ủy Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, sau 1 năm vận hành tổng thể mô hình hệ thống chính trị 3 cấp đã khẳng định tính đúng đắn, sâu sắc, toàn diện, khoa học, biện chứng về chủ trương có tính bước ngoặt lịch sử của Đảng ta.

Tuy nhiên, Phó thủ tướng cũng cho rằng, sau 1 năm vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp vẫn còn những khó khăn, hạn chế cần tiếp tục được nhận diện, tháo gỡ. Đây là yêu cầu đặt ra đối với Chính phủ và chính quyền địa phương trong quá trình hoàn thiện mô hình, bảo đảm bộ máy hành chính nhà nước thực sự tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Đảng.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại hội nghị.

Để tiếp tục hoàn thiện mô hình, Chính phủ xác định tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện. Cùng với đó tiếp tục đổi mới phương thức quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, chính quyền số. Nhiệm vụ trọng tâm thứ ba là tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.

Theo đó, Phó thủ tướng đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển, hình thành và phát triển đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt (hoặc đặc khu kinh tế cấp xã) mang tính hạt nhân, cực tăng trưởng của tỉnh và liên kết vùng. Đồng thời, nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Tuy nhiên việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý.

Đặc biệt, Phó thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ngang tầm nhiệm vụ. Cấp ủy, chính quyền địa phương cần chú trọng lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là bí thư, chủ tịch cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực; nâng cao chất lượng đội ngũ gắn với đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị.

"Suy cho cùng, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phụ thuộc trước hết vào chất lượng chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ và năng lực quản trị số dựa trên dữ liệu”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.