Nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Ông Phan Chí Hiếu báo cáo tại hội nghị

Xác định các định hướng, nhiệm vụ lập pháp vừa có tính “động” vừa có tính “mở”

Ngày 16/6, tại hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã báo cáo về một số nội dung cơ bản của Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 và yêu cầu, nội dung xây dựng kế hoạch triển khai của các cơ quan, tổ chức; các giải pháp bảo đảm thực hiện Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16.

Ông Hiếu cho biết, ngày 2/4/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 17-KL/TW về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; theo đó, Bộ Chính trị thông qua Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (Đề án) do Đảng ủy Quốc hội trình. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị và phân công của Đảng ủy Quốc hội, ngày 22/5/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Đề án (Kế hoạch số 64).

Đề cập đến một số nội dung cơ bản của Đề án, theo ông Hiếu, mục tiêu của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là hoàn thiện hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, tạo lập khung khổ pháp lý thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031 và nền tảng cho hệ thống quản trị hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các lĩnh vực mới, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc; khơi dậy, phát huy mọi tiềm năng, thế mạnh, nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Đến năm 2030, Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển, huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo tiền đề đến năm 2045, nước ta có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế, tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước.

Đề án cũng xác định 6 quan điểm chỉ đạo, 6 yêu cầu đối với công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Mọi chính sách phải phục vụ sự phát triển của đất nước, lợi ích của Nhân dân

Bên cạnh đó, theo ông Hiếu, tiếp tục đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật. Dứt khoát từ bỏ từ duy “không quản được thì cấm”. Mọi chính sách phải phục vụ sự phát triển của đất nước, lợi ích của Nhân dân, gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, bảo đảm công bằng, minh bạch; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Có tầm nhìn chiến lược, nhưng cũng có trọng tâm - trọng điểm, đặt trong tổng thể yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, đồng bộ với Đề án Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, Đề án Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới, gắn với cải cách pháp luật, cải cách tư pháp.

Liên quan đến các định hướng lập pháp cụ thể, ông Hiếu thông tin Đề án xác định nhiệm vụ nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời, xác định 8 định hướng lập pháp trọng tâm gắn với 171 nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đồng thời Đề án xác định 7 nhóm giải pháp bảo đảm thực hiện. Trong đó có việc tăng cường gắn kết giữa công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Thường xuyên tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả, chất lượng chính sách sau ban hành văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời đề xuất việc điều chỉnh bất cập, mâu thuẫn, tháo gỡ nhanh nhất những “điểm nghẽn” có nguyên nhân từ các quy định của pháp luật.

Liên quan đến một số nội dung cơ bản của Kế hoạch số 64, ông Hiếu cho hay, Kế hoạch số 64 xác định 7 nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai thực hiện để cụ thể hóa nhiệm vụ được giao trong Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Đề án; trong đó, có 2 nhiệm vụ đã hoàn thành. Còn lại 5 nhiệm vụ cần được khẩn trương thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Cụ thể, nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013. "Nhiệm vụ này sẽ được triển khai thực hiện khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền của Đảng, bám sát Chương trình làm việc toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV", ông Hiếu nói.

Theo ông Phan Chí Hiếu, với tinh thần chủ động đi trước một bước, chuẩn bị từ sớm, từ xa, việc nghiên cứu, rà soát đối với các nhiệm vụ lập pháp được tập trung chủ yếu vào những năm đầu nhiệm kỳ khóa XVI (2026 - 2027) để làm căn cứ đề xuất bổ sung các dự án vào Chương trình hằng năm. Như vậy, có tổng cộng 136/192 nhiệm vụ cần tiếp tục thực hiện để hoàn thành trong năm 2026 và 2027, chiếm hơn 70% tổng số nhiệm vụ trong cả nhiệm kỳ; trong đó, có 113/192 nhiệm vụ cần khẩn trương hoàn thành trong năm 2026 việc nghiên cứu để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung vào Chương trình năm 2026 và năm 2027, chiếm 59% tổng số nhiệm vụ lập pháp toàn khóa.