Ngô Thanh Minh: Người mở lối thoát nghèo cho diêm dân xã An Lương
Từ phương pháp làm muối truyền thống phụ thuộc vào thời tiết, hạt muối lẫn tạp chất và có giá trị thấp, ông Ngô Thanh Minh (SN 1960, hội viên Chi hội Nông dân thôn An Mỹ, xã An Lương, tỉnh Gia Lai) đã tiên phong đưa phương pháp sản xuất muối trải bạt về địa phương.
Không dừng lại ở đó, ông còn tận dụng ruộng muối trong mùa mưa để nuôi cá chua, mở ra hướng đi đột phá giúp diêm dân nâng cao thu nhập trên cùng một diện tích canh tác. Từ hiệu quả thực tế, mô hình từng bước được người dân địa phương học tập, nhân rộng.
Với những cống hiến thiết thực cho cộng đồng, ông Ngô Thanh Minh đã vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen về thành tích điển hình tiêu biểu trong phong trào Dân vận khéo giai đoạn 2021 - 2025.
Đổi mới để nâng giá trị hạt muối
Sinh ra và lớn lên tại thôn An Mỹ (xã An Lương), ông Minh đã gắn bó với nghề muối từ thời trẻ. Ông thấu hiểu nỗi cơ cực của diêm dân và đau đáu câu hỏi “Làm sao để người dân bớt vất vả và có thể sống khỏe ngay trên chính đồng muối quê nhà?”.

Ông Ngô Thanh Minh bên lượng muối dự trữ để cung ứng cho thị trường vào mùa đông. Ảnh: Nguyễn Hân
Năm 2015, trong một chuyến tham quan thực tế tại Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa), ông Minh đã tìm ra lời giải cho trăn trở ấy - phương pháp sản xuất muối trải bạt. Ngay vụ đầu tiên sau đó, ông Minh bắt tay cải tạo 2.500 m² ruộng muối của gia đình, đầu tư bạt trải trên ô kết tinh. Kết quả ngoài mong đợi khi vụ đầu tiên ông thu được 50 tấn muối sạch, năng suất gấp đôi so với phương pháp truyền thống, giá muối sạch cao hơn 30%.
Từ thành công bước đầu, sang năm tiếp theo, ông Minh thuê thêm 2 ha ruộng dự phòng của xã để mở rộng sản xuất và tiếp tục được mùa lớn khi thu về hơn 400 tấn muối sạch, không chỉ mở ra cơ hội đổi đời cho riêng mình, mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của diêm dân ở địa phương.
Theo ông Minh, phương pháp làm muối trải bạt đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo nghề muối tại xã An Lương. So với sản xuất trên nền đất truyền thống, muối trải bạt sạch hơn, hạn chế tối đa đất cát, tạp chất và giảm phụ thuộc vào thời tiết. Năng suất muối tăng trên 30%, công lao động giảm hơn 50%, đặc biệt giá bán tăng trung bình hơn 30%.
“Cái được lớn nhất từ sản xuất muối sạch là sản phẩm làm ra đến đâu được các DN và thương lái gom mua đến đó, chấm dứt cảnh “được mùa mất giá” - ông Minh chia sẻ.

Diêm dân thu hoạch muối trên ruộng sản xuất bằng phương pháp trải bạt. Ảnh: NVCC
Từ thành công của mình, ông Minh đã vận động diêm dân chuyển đổi sang sản xuất muối sạch bằng phương pháp trải bạt. Đối với những hộ khó khăn về vốn đầu tư bạt, ông sẵn sàng cho mượn vốn, sau đó đại diện đứng ra bao tiêu toàn bộ sản phẩm muối sạch để cung cấp cho các nhà máy chế biến trong khu vực.
Nhờ vậy, chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ 45 ha ruộng muối trên địa bàn xã An Lương đã chuyển sang trải bạt, đạt sản lượng khoảng 6.000 tấn muối sạch mỗi năm. Với giá bán ổn định từ 1.600 - 1.800 đồng/kg, bình quân mỗi hộ thu hoạch 60 - 70 tấn/vụ, mang lại thu nhập 90 - 120 triệu đồng.
Bước tiến mới từ cá chua
Không dừng lại ở hạt muối, ông Minh tiếp tục tìm giải pháp khai thác tối đa tiềm năng đất đai, mặt nước tại địa phương. Nhận thấy đồng muối thường bị bỏ hoang, nước ngập trắng đồng trong những tháng mưa lũ, ông nảy ra ý định đưa cá chua vào nuôi thử nghiệm.
Cứ sau khi thu hoạch vụ muối vào đầu tháng 9 âm lịch, ông Minh tận dụng hạ tầng ruộng muối để thả khoảng 10.000 con cá chua giống. Vừa làm vừa học hỏi đặc tính sinh trưởng của cá, ông áp dụng hình thức nuôi thâm canh, điều chỉnh độ mặn và nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có trên đồng. Nhờ nắm vững kỹ thuật, cá nuôi sau 5 - 6 tháng đạt trọng lượng 1 - 1,5 kg.
Nhiều năm nay, trên diện tích 2,25 ha canh tác kết hợp (mùa nắng làm muối trải bạt, mùa mưa nuôi cá chua), mỗi năm gia đình ông Minh thu hoạch khoảng 22 tấn cá thương phẩm. Tổng doanh thu từ làm muối và nuôi cá hằng năm đạt trên 1 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí mang về lợi nhuận khoảng 600 triệu đồng.
Từ thành công của ông Minh, mô hình nuôi cá chua mùa mưa đã được nhân rộng ra toàn xã An Lương với tổng diện tích lên tới 80 ha, sản lượng đạt trên 800 tấn/năm. Năm 2022, sản phẩm cá chua An Lương được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, trở thành mặt hàng được thị trường trong và ngoài tỉnh rất ưa chuộng.


