Ngoại giao nghị viện chủ động, thực chất, kiến tạo không gian phát triển mới

Ngoại giao nghị viện chủ động, thực chất, kiến tạo không gian phát triển mới

Những ngày giữa tháng Tư, ngay sau khi Quốc hội kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự Đại hội đồng IPU-152, tiến hành hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Italia. Từ Hà Nội đến Roma - Milan - Istanbul, Chủ tịch Quốc hội và Đoàn đã có một hành trình sôi động trên cả bình diện song phương và đa phương, thể hiện đậm nét tư duy chủ động, thực chất, kiến tạo trong triển khai hoạt động ngoại giao nghị viện.

T

hể hiện sự chủ động, trách nhiệm và vai trò của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế

Đại hội đồng IPU-152 tại Istanbul với chủ đề “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai” được tổ chức trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động phức tạp, chưa từng có. Dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Đại hội đồng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có bài phát biểu quan trọng tại phiên họp toàn thể.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn Phát biểu tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng IPU-152. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Từ minh chứng sống động của một đất nước đã vươn lên mạnh mẽ sau 40 năm đổi mới nhờ đường lối phát triển đất nước và chính sách đối ngoại đúng đắn, Chủ tịch Quốc hội khẳng định quan điểm nhất quán của Việt Nam về hòa bình, hợp tác và phát triển, về ủng hộ chủ nghĩa đa phương; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu củng cố niềm tin vào hòa bình, công lý, đề cao vai trò của nghị viện và hợp tác liên nghị viện trong giải quyết các thách thức hiện tại và định hình tương lai bền vững cho thế hệ sau.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn Phát biểu tại phiên thảo luận chung Đại hội đồng IPU-152. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Đặc biệt Chủ tịch Quốc hội đã nêu các đề xuất quan trọng về: tăng cường ngoại giao nghị viện, đẩy mạnh đối thoại, xây dựng lòng tin và tình hữu nghị giữa các dân tộc; ngăn ngừa và giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột; tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc; phát huy vai trò tiên phong của nghị viện trong việc tạo khuôn khổ pháp lý, nội luật hóa các cam kết quốc tế, nhất là các cam kết về hòa bình, an ninh, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thực hiện giám sát tối cao đối với việc thực hiện các cam kết quốc tế…

Đoàn Việt Nam cũng chủ động tham dự các phiên thảo luận về lộ trình nâng cao năng lực lập pháp, giám sát và đẩy mạnh hợp tác đa phương; đề xuất một số định hướng, giải pháp phát huy các giá trị cốt lõi và tầm quan trọng của hệ thống đa phương, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, tăng cường hợp tác và đoàn kết quốc tế, đẩy mạnh hợp tác liên nghị viện.

Các hoạt động của Chủ tịch Quốc hội và Đoàn tại Đại hội đồng IPU-152 tiếp tục khẳng định vai trò của Quốc hội Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác nghị viện, từ “tham dự tích cực” sang “tham gia định hình” các chuẩn mực và chính sách toàn cầu, qua đó góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc từ sớm, từ xa.

Tổng Thư ký IPU Martin Chungong khẳng định, việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam “ưu tiên tham dự Đại hội đồng IPU-152 và có phát biểu, đóng góp ý kiến sâu sắc, góp phần giải quyết các quan tâm chung của cộng đồng quốc tế có ý nghĩa vô cùng quan trọng”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Tổng Thư ký IPU Martin Chungong. Ảnh: Dương Dung

Hoan nghênh Việt Nam tham gia tích cực vào các thảo luận ở cấp liên nghị viện nhằm tìm kiếm giải pháp giảm bớt những khó khăn mà thế giới đang đối mặt, Tổng Thư ký IPU cũng cho rằng, với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa, Quốc hội Việt Nam đã tham gia chủ động, trách nhiệm với nhiều sáng kiến, dấu ấn tại các diễn đàn hợp tác liên nghị viện khu vực và thế giới, trong đó có IPU.

Là nước chủ nhà tổ chức Đại hội đồng IPU-152, Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus bày tỏ ấn tượng với phát biểu của Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp toàn thể, thể hiện sự chủ động, trách nhiệm và vai trò của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế, đóng góp quan trọng vào thành công chung của Đại hội đồng.

Trong khuôn khổ tham dự Đại hội đồng IPU-152, các cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo nghị viện các nước của Chủ tịch Quốc hội cũng diễn ra sôi động, thực chất, góp phần tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các nước, củng cố niềm tin và tạo thêm các kênh hợp tác linh hoạt. Những trao đổi này không chỉ mang tính ngoại giao, mà còn hướng tới phối hợp lập pháp, chia sẻ kinh nghiệm giám sát và thúc đẩy thực chất hợp tác kinh tế - thương mại… giữa Việt Nam và các nước trong thời gian tới.

T

húc đẩy thực chất hơn nữa quan hệ Việt Nam - Italia

Chuyến thăm chính thức Italia của Chủ tịch Quốc hội diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Italia tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực. Khuôn khổ Đối tác chiến lược Việt Nam - Italia được thiết lập và củng cố qua nhiều năm đã tạo nền tảng vững chắc về chính trị, trong khi hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư, giao lưu nhân dân không ngừng mở rộng. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, dư địa hợp tác giữa hai nước còn rất lớn, đòi hỏi những bước đi mới mang tính đột phá.

Tại Rome - trung tâm chính trị của Italia - các cuộc hội đàm, hội kiến cấp cao được tiến hành trong không khí tin cậy, cởi mở và thực chất.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Italia Sergio Mattarella. Ảnh: Phủ Tổng thống Italia

Tổng thống Italia Sergio Mattarella đánh giá chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội tạo xung lực mới gắn kết hai quốc gia, đồng thời đề nghị hai nước tiếp tục đẩy mạnh kim ngạch thương mại hai chiều - lĩnh vực được xem là trụ cột và còn rất nhiều tiềm năng trong quan hệ song phương, mở rộng giao lưu, hợp tác trong các lĩnh vực thiết kế thời trang, văn hóa, du lịch và giáo dục...

Chủ tịch Hạ viện Lorenzo Fontana khẳng định quyết tâm làm sâu sắc và thúc đẩy thực chất hơn nữa quan hệ Việt Nam - Italia trên cả kênh song phương và đa phương. Hai bên nhấn mạnh việc tiếp tục củng cố tin cậy chính trị giữa cơ quan lập pháp hai nước thông qua đẩy mạnh trao đổi đoàn các cấp, nhất là cấp lãnh đạo Quốc hội, các Ủy ban và Nhóm Nghị sĩ hữu nghị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Italia Lorenzo Fontana. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Chủ tịch Quốc hội và các nhà lãnh đạo Italia cũng nhấn mạnh việc tăng cường chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, giám sát để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; phát huy vai trò của Quốc hội trong việc đôn đốc, triển khai các thỏa thuận song phương và cam kết cấp cao; thúc đẩy kết nối giữa hai nền kinh tế; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực mới như: khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu...

Một điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là các hoạt động tại Milan - trung tâm kinh tế, công nghiệp hàng đầu của Italia. Tại đây, Chủ tịch Quốc hội đã dự và phát biểu tại Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Italia. Chia sẻ những tiềm năng và chiến lược phát triển quốc gia của Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Việt Nam cam kết tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp; đồng thời ưu tiên thu hút hợp tác trong các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn… Thông điệp của Chủ tịch Quốc hội: “Việt Nam không chỉ muốn đi nhanh, mà phải đi vững, đi xa, đi cùng nhau” được cộng đồng doanh nghiệp vùng Lombardy, Milanhết sức hoan nghênh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Quốc vụ khanh vùng Lombardy Raffaele Cattaneo. Ảnh: Phạm Thắng

Theo Phó Chủ tịch phụ trách Quốc tế của Hiệp hội doanh nghiệp vùng Lombardy Veronica Squinzi, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh dấu một thời điểm quan trọng trong mối quan hệ hữu nghị bền chặt giữa Italia và Việt Nam, khẳng định lại cam kết chung của hai bên trong việc tăng cường đối thoại chính trị và làm sâu sắc thêm hợp tác song phương dựa trên các giá trị chung, sự tôn trọng lẫn nhau và tầm nhìn hướng về tương lai.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu hai nước dự Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Italia. Ảnh: Phạm Thắng

Bà Veronica Squinzi cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu, cam kết của Việt Nam đối với sự ổn định, cải cách kinh tế và hội nhập quốc tế mở ra cơ hội mạnh mẽ quan hệ hợp tác giữa hai bên, cho phép tăng cường khả năng thích ứng trước những biến động của tình hình quốc tế, thúc đẩy đổi mới và phát triển bền vững, toàn diện giữa hai bên.

Đại diện Hiệp hội doanh nghiệp vùng Lombardy và các doanh nghiệp tiêu biểu Italia tham dự tọa đàm thể hiện sự ủng hộ và cam kết đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên chiến lược của Việt Nam và Italia có thế mạnh, nhất là các lĩnh vực như: công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; công nghệ tài chính, kinh tế số; kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Quốc vụ khanh vùng Lombardy Raffaele Cattaneo tham quan gian trưng bày của Hãng hàng không quốc gia Việt Nam. Ảnh: Phạm Thắng

Đặc biệt, việc Đoàn đến thăm địa điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dừng chân trong hành trình tìm đường cứu nước tại Milan - quán Antica Trattoria della Pesa - mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, lắng đọng nhiều cảm xúc. Trong “Không gian Hồ Chí Minh” của quán nhỏ giữa lòng Milan, câu chuyện về hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tình cảm đặc biệt mà những người bạn Italia dành cho Người, cho đất nước và dân tộc Việt Nam anh hùng đã trở thành nhịp cầu kết nối giữa quá khứ với hiện tại, là mạch nguồn vun đắp tình hữu nghị bền chặt giữa nhân dân hai nước.

Một dấu ấn quan trọng khác trong chuyến thăm Italia là các cuộc gặp với Giáo hoàng và Thủ tướng Vatican. Những trao đổi cởi mở, xây dựng không chỉ góp phần tăng cường hiểu biết và tin cậy, mà còn mở ra những hướng phát triển tích cực trong quan hệ Việt Nam – Vatican. Qua đó, tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại nhất quán của Việt Nam: chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, là bạn, là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Đ

ộng lực mới cho quan hệ

Việt

Nam

-

Thổ Nhĩ Kỳ

Tại Istanbul, các hoạt động song phương đã tạo thêm động lực mới cho quan hệ hai nước. Đặc biệt, cuộc hội kiến Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan là dấu ấn quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị của cả hai bên trong việc thúc đẩy hợp tác thực chất hơn quan hệ hai nước trong thời gian tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan

Báo chí Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh, việc Tổng thống Erdoğan tiếp người đứng đầu cơ quan lập pháp Việt Nam phản ánh sự coi trọng quan hệ với Việt Nam. Hình ảnh cuộc hội kiến cũngđược phát hành rộng rãi qua hệ thống Reuters Connect. Trong bầu không khí hữu nghị và cởi mở, Tổng thống Erdoğan khẳng định mong muốn thúc đẩy, đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, “việc nâng tầm quan hệ hợp tác Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ là yêu cầu cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược lâu dài”.

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh mục tiêu đưa kinh tế, thương mại, đầu tư là trụ cột hợp tác quan trọng, tạo các điều kiện thuận lợi để đạt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai nước lên 4 tỷ USD, (hiện ở mức gần 2 tỷ USD), tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đầu tư vào Việt Nam, góp phần vào phát triển kinh tế của mỗi nước. Hai bên cũng nhất trí nghiên cứu khả năng khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại tự do, qua đó khai thác hiệu quả tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế và vị trí cửa ngõ của mỗi nước tại khu vực.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus. Ảnh: Phạm Thắng

Để sớm hiện thực hóa các mục tiêu hợp tác đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỹ đã nhất trí tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa hai Quốc hội, tăng cường trao đổi đoàn các cấp; chia sẻ kinh nghiệm lập pháp và giám sát, xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi cho hợp tác song phương.

Quyết tâm chính trị của các nhà lãnh đạo đã tạo hiệu ứng mạnh mẽ đối với cộng đồng doanh nghiệp, khi tại Tọa đàm chính sách thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Thổ Nhĩ Kỳ, đại diện các cơ quan, hiệp hội doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đều có những đánh giá tích cực về cơ hội hợp tác với Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực như: năng lượng, quốc phòng, xây dựng cơ sở hạ tầng, du lịch, công nghệ và đặc biệt là công nghiệp Halal.

Đặc biệt, đại diện các cơ quan, hiệp hội doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, Việt Nam hiện đã trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của các nhà đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ với niềm tin ngày càng gia tăng, đồng thời mở ra tiềm năng hợp tác lớn theo cả hai chiều. Sự hiện diện của nhiều nhà đầu tư và đại diện doanh nghiệp tại tọa đàm cũng là chỉ dấu tích cực, hứa hẹn các cơ hội hợp tác sâu rộng hơn nữa trong thời gian tới.

Có thể nói rằng, chuyến công tác tại Italia và Thổ Nhĩ Kỳ của Chủ tịch Quốc hội là minh chứng sinh động cho những đổi mới trong tư duy và cách thức tiến hành hoạt động ngoại giao nghị viện của Quốc hội Việt Nam: lấy tin cậy chính trị làm nền tảng, lấy hoàn thiện thể chế làm đòn bẩy và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus. Ảnh: Phạm Thắng

Với vai trò là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, ngoại giao nghị viện không đứng ngoài dòng chảy hợp tác kinh tế - xã hội, mà chính là một trụ cột quan trọng để chuyển hóa các thỏa thuận hợp tác cấp cao thành nguồn lực cụ thể cho phát triển và khai mở các cơ hội, các lĩnh vực hợp tác mới.

Chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội, vì thế, không chỉ dừng ở các kết quả trước mắt, mà còn mở ra một cách tiếp cận dài hạn: củng cố vững chắc tình hữu nghị, làm sâu sắc quan hệ hợp tác hiện có và chủ động kiến tạo không gian hợp tác mới để Việt Nam và các nước cùng “ đi nhanh, đi vững, đi xa, đi cùng nhau”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus và các đại biểu tham dự cuộc hội kiến chụp ảnh chung. Ảnh: Phạm Thắng

Hành trình Hà Nội - Rome - Milan - Istanbul đã khép lại, nhưng những kết quả đã đạt được - từ những cam kết chính trị, những cơ hội hợp tác đến kết nối doanh nghiệp, kết nối tình hữu nghị… sẽ tiếp tục được triển khai trong thực tiễn. Chủ động kết nối, tích cực mở rộng không gian hợp tác, cụ thể hóa các thỏa thuận, tạo khung khổ thể chế cho việc thực hiện các cam kết, bảo đảm hiệu quả thực chất… - ngoại giao nghị viện đang thực sự trở thành một động lực quan trọng cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ghi chép của Phạm Thúy