Ngoại giao phát huy vai trò tiên phong, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 sẽ được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 01 - 7/8. Trước thềm Hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa và nội dung trọng tâm của Hội nghị.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Thưa Bộ trưởng, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra trong một bối cảnh rất đặc biệt, khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng. Trong khi đó, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến khó khăn, khó lường. Xin Bộ trưởng cho biết ý nghĩa của Hội nghị Ngoại giao lần này?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Bối cảnh và ý nghĩa của Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 rất đặc biệt. Đây là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên được tổ chức ngay sau thành công của Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp, kiện toàn các chức danh chủ chốt trong toàn bộ hệ thống chính trị. Đây cũng là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên được tổ chức trong kỷ nguyên phát triển mới mà Đại hội XIV của Đảng đã xác định, với các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và năm 2045.

Trong bối cảnh đó, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 có nhiệm vụ quán triệt và cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, thống nhất nhận thức và hành động trong toàn ngành, đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ mới của công tác đối ngoại trên nền tảng những thành tựu và tiềm lực đất nước sau 40 năm đổi mới.

Một điểm rất quan trọng là Đại hội XIV của Đảng lần đầu tiên xác định đối ngoại và hợp tác quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Trước đó, Đại hội XIII đã khẳng định vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc giữ vững môi trường hòa bình, huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Đại hội XIV tiếp tục phát triển tư duy đó khi xác định, cùng với quốc phòng và an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Đây là sự kế thừa nhất quán đường lối đối ngoại của Đảng, đồng thời khẳng định yêu cầu, trách nhiệm ngày càng cao đối với ngành đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới.

Hội nghị cũng diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế vừa có những thuận lợi, vừa đặt ra nhiều thách thức, diễn biến phức tạp và khó lường. Vì vậy, yêu cầu đối với ngành đối ngoại là rất lớn. Trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Đảng ta và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh yêu cầu phải “hiểu sâu, làm đúng, làm có kết quả và làm đến cùng”.

Từ những yêu cầu đó, mục tiêu trước hết của Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 là quán triệt, nâng cao nhận thức về tình hình mới và nhiệm vụ mới; trên cơ sở đó đổi mới tư duy, đổi mới cách làm để thực hiện hiệu quả những nhiệm vụ rất vẻ vang nhưng cũng hết sức nặng nề mà Đảng và Nhà nước giao cho ngành ngoại giao trong thời gian tới, với sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Nhà nước.

Với những ý nghĩa quan trọng đó, Bộ Ngoại giao muốn gửi tới thông điệp gì thông qua Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Thông qua Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, chúng tôi muốn truyền tải thông điệp ngành ngoại giao sẽ tiếp tục phát huy thật tốt vai trò tiên phong, đồng thời thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên mà Đảng và Nhà nước giao trong kỷ nguyên phát triển mới. Trong đó trước hết, ngành ngoại giao sẽ tập trung thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, qua đó tạo nền tảng vững chắc để đất nước đạt được các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và năm 2045.

Thưa Bộ trưởng, trong chương trình Hội nghị lần này,những trọng tâm, định hướng lớn nào sẽ được Hội nghị dành thời gian tập trung thảo luận?

Bộ trưởng Lê Hoài Trung: Trước hết, như tôi đã trao đổi, đây là dịp để toàn ngành ngoại giao quán triệt sâu sắc hơn nữa đường lối của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là yêu cầu phải hiểu thật đúng, nhận thức thật sâu các chủ trương, đường lối phát triển đất nước, từ đường lối phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, hoàn thiện hệ thống chính trị đến đường lối đối ngoại.

Đây đều là những nội dung mới, có ý nghĩa hết sức quan trọng. Theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, toàn ngành phải “hiểu sâu”. Vì vậy, đối với đội ngũ cán bộ đối ngoại, đặc biệt là các đồng chí Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đang về dự Hội nghị và các đồng chí chuẩn bị nhận nhiệm vụ mới, việc quán triệt đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Chính vì vậy, tại Hội nghị lần này, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước cùng lãnh đạo nhiều bộ, ngành sẽ trực tiếp truyền đạt, quán triệt những nội dung lớn về đường lối, chủ trương trên các lĩnh vực.

Một nội dung quan trọng khác là tiếp tục đánh giá toàn diện tình hình thế giới và khu vực trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, chiến lược, kinh tế, khoa học và công nghệ, để làm tốt yêu cầu Đại hội XIV của Đảng đặt ra là phải nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược, không để đất nước rơi vào thế bị động, bất ngờ. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, công tác đối ngoại không chỉ dừng lại ở việc xử lý công việc hay giải quyết vấn đề phát sinh, mà phải chủ động dự báo, nhận diện sớm xu hướng, kiến tạo cơ hội phát triển. Vì vậy, việc trao đổi, phân tích sâu hơn về tình hình quốc tế sẽ góp phần nâng cao chất lượng tham mưu cho Đảng, Nhà nước, đồng thời phục vụ hiệu quả công tác của từng đơn vị, từng cơ quan đại diện.

Hội nghị cũng sẽ trao đổi về những nhiệm vụ trọng tâm của công tác đối ngoại trong giai đoạn tới. Bên cạnh yêu cầu tiếp tục đóng góp vào việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tăng cường quan hệ với các nước và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam, ngành ngoại giao cần phát huy vai trò hiệu quả hơn nữa trong phục vụ phát triển kinh tế, nhất là phát triển kinh tế số và đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong bối cảnh mới, vai trò của ngành ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không chỉ dừng lại ở việc kết nối, mà phải chủ động kiến tạo môi trường phát triển; tranh thủ hiệu quả hơn các nguồn lực về công nghệ, tri thức, thị trường, cũng như thúc đẩy đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài.

Một vấn đề rất quan trọng mà Đảng, Nhà nước, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ đều nhấn mạnh là khâu tổ chức thực thi. Vì vậy, Hội nghị sẽ tập trung trao đổi về cách thức triển khai các nhiệm vụ đã được xác định; từ việc đổi mới phương thức hoạt động của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đến việc hoàn thiện cơ chế vận hành trong Bộ Ngoại giao để đáp ứng yêu cầu mới.

Cũng trong khuôn khổ Hội nghị lần này, lần đầu tiên sẽ phiên họp do Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Ngoại giao đồng chủ trì nhằm trao đổi, tăng cường cơ chế phối hợp giữa ba lực lượng trên ba lĩnh vực trọng yếu, thường xuyên.

Bên cạnh đó, Hội nghị sẽ có các phiên chuyên đề về đối ngoại phục vụ phát triển, đối ngoại Đảng, đối ngoại nhân dân, đối ngoại Quốc hội và đối ngoại địa phương với sự tham dự, chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước. Những nội dung này thể hiện yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.