Ngôi làng dưới lòng đất nơi người Việt tránh bom bất ngờ lên báo ngoại
Hãng tin CNN đăng tải bài viết ca ngợi địa đạo Vịnh Mốc ở Quảng Trị, mô tả đây là 'ngôi làng dưới lòng đất' nơi người Việt Nam đã sinh sống suốt nhiều năm để tránh bom đạn.
Một trong các cửa vào địa đạo Vịnh Mốc, Quảng Trị cũ, nay thuộc tỉnh Quảng Bình. Ảnh: Magdalena Chodownik.
Những hàng tre đung đưa trong gió, các quán ăn ven đường với ghế nhựa đỏ và những tủ lạnh nước giải khát tạo nên khung cảnh quen thuộc ở vùng quê Việt Nam ngày nay. Ít ai nghĩ rằng cách đây khoảng 60 năm, Vịnh Mốc, một ngôi làng ven biển ở Quảng Trị (nay là Quảng Bình), từng là mục tiêu của các đợt ném bom dữ dội, với khoảng 9.000 tấn bom đạn được thả xuống trong suốt 8 năm, theo CNN.
Ngay bên cạnh những quán ăn là lối vào một Vịnh Mốc khác - hệ thống địa đạo được xây dựng để bảo vệ người dân trong thời chiến. Trước năm 1965, Vịnh Mốc là một làng chài yên bình như nhiều khu dân cư khác dọc bờ biển Quảng Trị. Mọi thứ thay đổi sau khi chiến tranh bùng nổ, biến khu vực này thành một trong những nơi hứng chịu bom đạn nặng nề nhất.
Để tránh các đợt oanh kích liên tiếp, người dân địa phương quyết định chuyển cuộc sống xuống dưới lòng đất. Đất tại Vịnh Mốc đủ cứng để không dễ sụt lở nhưng cũng đủ mềm để đào bằng các công cụ thô sơ. Công trình được khởi công năm 1965 và hoàn thành sau 2 năm. Hệ thống địa đạo dài hơn 1,6 km được xem là một thành tựu kỹ thuật đáng chú ý. Mọi chi tiết đều được thiết kế nhằm phục vụ mục tiêu sinh tồn.
Các đường hầm đủ sâu hun hút dưới địa đạo Vịnh Mốc, Quảng Trị cũ, nay thuộc tỉnh Quảng Bình. Ảnh: Magdalena Chodownik.
Các đường hầm được đào theo hình zíc zắc nhằm giảm tác động của sóng xung kích do bom tạo ra. Trần vòm và tường dày giúp tăng khả năng chịu lực trước các đợt oanh kích. Các cửa hầm đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hệ thống. Chúng vừa là nơi thông gió, vừa là lối thoát hiểm và kết nối với các nguồn tiếp tế bên ngoài.
Công trình được xây dựng với 13 cửa ra vào, gồm 7 cửa hướng ra biển và 6 cửa thông lên đồi. Ngoài ra, hệ thống còn có giếng nước ngọt cùng các cửa thông gió được bố trí đối xứng, tạo dòng lưu thông không khí tự nhiên.
Địa đạo gồm 3 tầng, nằm ở độ sâu khoảng 15-23 m dưới mặt đất. Những đường hầm hẹp dẫn tới các không gian sinh hoạt cộng đồng rộng hơn, trong khi các hốc được khoét sâu vào thành hầm là nơi nghỉ ngơi của từng gia đình.
So với địa đạo Củ Chi, Vịnh Mốc có các hành lang rộng hơn. Tuy nhiên, trần hầm thấp khiến nhiều du khách ngày nay vẫn phải cúi người khi di chuyển. Hiện địa đạo được chiếu sáng bằng đèn điện, nhưng trong thời chiến, nguồn sáng duy nhất là đèn dầu. Người dân thường phải di chuyển trong bóng tối để tránh bị phát hiện.
Dưới các tầng hầm của địa đạo Vịnh Mốc từng diễn ra những sinh hoạt đời thường của người dân địa phương. Ảnh: Văn Được.
Một trong những khu vực gây ấn tượng mạnh nhất với du khách là các khoang gia đình. Đây là những hốc nhỏ cao khoảng 1 m, sâu gần 2 m được đào vào thành hầm để làm nơi ngủ nghỉ. Trong những không gian chật hẹp, khoảng 400 người dân đã sinh sống từ năm 1965 đến 1972.
Cuộc sống dưới lòng đất không chỉ là hành trình tìm cách tồn tại mà còn chứng kiến sự tiếp nối của nhiều thế hệ. Theo các hướng dẫn viên, ít nhất 17 em bé đã chào đời tại Vịnh Mốc trong thời gian chiến tranh.
Để nấu ăn, người dân sử dụng bếp Hoàng Cầm, loại bếp được thiết kế để làm nguội và phân tán khói trước khi thoát ra ngoài qua các lỗ thông hơi được ngụy trang. Các bếp được đặt ở tầng một để khói không ảnh hưởng tới khu sinh hoạt ở tầng hai. Nhiên liệu khô giúp giảm lượng khói, trong khi hệ thống đường dẫn ngầm làm nguội khói trước khi thoát ra môi trường bên ngoài.
Hành trình tham quan địa đạo kết thúc bằng lối đi dẫn lên một trong 7 cửa hầm hướng ra biển. Sau khi bước lên mặt đất, du khách bắt gặp sườn đồi phủ cây xanh cùng tiếng sóng biển vang vọng. Cảm giác này tạo nên sự tương phản rõ rệt với không gian tĩnh lặng và khép kín dưới lòng đất.
Ngày nay, địa đạo Vịnh Mốc là một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất của Quảng Trị (cũ), thường được kết hợp trong các tour khám phá Khe Sanh, nhà thờ Long Hưng và cầu Hiền Lương. Tạp chí du lịch hàng đầu thế giới Lonely Planet từng xếp địa đạo Vịnh Mốc vào top 15 điểm đến và trải nghiệm hấp dẫn nhất Việt Nam năm 2025.
Sơ đồ cấu trúc địa đạo Vịnh Mốc với 13 cửa ra vào, gồm 7 cửa hướng ra biển và 6 cửa thông lên đồi. Ảnh: Magdalena Chodownik.
Tin nóng
Khi những cái nắng gay gắt của mùa hè bao trùm dải đất miền Trung, cũng là lúc cánh đồng sen Trà Lý ở Đà Nẵng khoe sắc thắm.
Mở đầu kịch bản phim tài liệu về 'Một cuộc đời trong suốt', tôi xin được phép bắt đầu bằng hai chữ 'tình yêu'. Ý tưởng bộ phim này cũng bắt đầu từ một câu hỏi: Xuất phát từ đâu mà ông có được một tình yêu mãnh liệt đến vậy? Vì tình yêu ấy, mới 14 tuổi ông đã dấn thân vào con đường mình chọn lựa, 18 tuổi bị đày ra Côn Đảo, 27 tuổi bị đưa đến nhà tù Sơn La, 32 tuổi hy sinh.
Trong ngôi nhà cổ hơn 150 năm tuổi ở Đà Nẵng, nhiều kỷ vật gắn với cụ Huỳnh Thúc Kháng - người sáng lập Báo Tiếng Dân vẫn được gìn giữ, gợi nhớ một đời làm báo, làm cách mạng vì dân, vì nước.
Từ một hòn đảo ít ai biết đến, Phú Quốc đã được đánh thức và phát triển ngoạn mục về mọi mặt, trở thành thiên đường du lịch, không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Năm 2027, 'đảo ngọc' Phú Quốc tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ thế giới thông qua Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Sự kiện được kỳ vọng sẽ giúp Phú Quốc chuyển mình thành đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế và thúc đẩy toàn diện hạ tầng, du lịch cũng như kinh tế khu vực.
Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, báo Le Parisien cuối tuần vừa đăng bài viết dài giới thiệu Việt Nam là một trong những quốc gia đáng khám phá nhất châu Á, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, di sản văn hóa lâu đời và nền ẩm thực được đánh giá thuộc hàng hấp dẫn nhất thế giới.
Nếu trước đây du khách lựa chọn điểm đến vì danh lam thắng cảnh, di sản hay khí hậu, thì trong những năm gần đây, một động lực mới ngày càng chi phối quyết định xê dịch của hàng triệu người trên thế giới: đó là ẩm thực.
Tin mới
Không phải đẽo cày giữa đường nữa mà bây giờ có khi đại sự cũng đem ra bàn giữa đường. Ý kiến thiết thực cũng có, nhưng dường như rất nhiều trong đó là phiếm chuyện ngoài lề, có khi còn gây rối gây nhiễu.
Tối 14/6, tại phố cổ Hoa Lư (phường Hoa Lư), Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh tổ chức vòng chung khảo Hội diễn 'Tiếng hát công nhân lao động (CNLĐ) trong các Khu công nghiệp (KCN) tỉnh Ninh Bình năm 2026'. Đây là hoạt động văn hóa, văn nghệ có ý nghĩa thiết thực Chào mừng thành công Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho đoàn viên, CNLĐ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa NLĐ trong các KCN trên địa bàn tỉnh.
Tại một nơi trên thế giới, người dân kêu gọi được rút khỏi danh sách di sản của UNESCO vì những hệ lụy từ du lịch và các chính sách bảo tồn ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.
Những năm qua, các cơ quan báo chí, truyền thông liên tục đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền để quảng bá và tạo cơ hội phát triển ngành du lịch. Nhằm đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số, các cơ quan báo chí đang nỗ lực đổi mới mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả truyền thông về ngành công nghiệp mũi nhọn này.
Trong khuôn khổ Festival Huế 2026, triển lãm 'Những cánh cửa di sản Huế' đang thu hút sự quan tâm của công chúng yêu nghệ thuật khi giới thiệu 45 tác phẩm được sáng tác tại 'Trại sáng tác Mỹ thuật và Di sản' lần thứ 5.
Từ nhiều đời nay, các dân tộc Thái, Mường, Kinh trên địa bàn xã Luận Thành không chỉ sinh sống đoàn kết, gắn bó và tương trợ lẫn nhau, mà còn hình thành nên một hệ thống di sản văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu. Bởi vậy, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc luôn được xã chú trọng thực hiện, từ đó góp phần tạo 'sợi dây' kết nối cộng đồng ngày càng bền chặt và nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Biết rằng quy luật tạo hóa không ai tránh khỏi, nhưng khi nghe tin Nhà báo Nguyễn Xuân Trình, nguyên Tổng Biên tập Báo Hànôịmới từ trần, tôi vẫn chuếnh choáng, mất thăng bằng một hồi lâu.