Ngôi nhà trên cù lao được làm từ 4.000 cây dừa

Ngôi nhà được làm tất cả từ vật liệu cây dừa, từ bàn ghế, ốp tường, cột kèo, bàn thờ, nền nhà

Khi cây dừa hóa thành công trình nghệ thuật

Giữa không gian xanh mướt của cù lao An Bình, tỉnh Vĩnh Long, Nhà dừa CocoHome hiện lên mộc mạc mà độc đáo. Từ cột, kèo, vách nhà đến bàn ghế, vật dụng trang trí, tất cả đều được chế tác từ cây dừa, loài cây thân thuộc của miền Tây Nam Bộ. Với khoảng 4.000 cây dừa được sử dụng cho toàn bộ khuôn viên, công trình là minh chứng cho sức sáng tạo và khát vọng nâng tầm giá trị cây dừa Việt.

Du khách ngồi nghe bác chủ nhà giới thiệu về ngôi nhà dừa

Nằm giữa vùng sông nước trù phú của cù lao An Bình, CocoHome vừa là nơi sinh sống của gia đình ông Thưởng, vừa là điểm dừng chân được nhiều du khách tìm đến. Không gian nơi đây mang đậm hơi thở miền Tây, với những hàng cây xanh mát, kiến trúc gần gũi thiên nhiên và đặc biệt là ngôi nhà được tạo nên từ chất liệu tưởng chừng chỉ quen thuộc trong đời sống dân dã.

Bước qua cổng chào làm từ những thân gỗ dừa chắc chắn, du khách sẽ bắt gặp một công trình kiến trúc có sự hiện diện của cây dừa trong từng chi tiết. Mái ngói cách điệu từ gáo dừa, gian nhà chính được dựng bằng 36 cây cột dừa, những bộ bàn ghế, ấm trà, tách nước cũng được chế tác từ loại cây gắn bó với đời sống người dân Nam Bộ.

Không dừng lại ở kết cấu xây dựng, cây dừa còn hiện diện trong những bức hoành phi, câu đối, liễn thờ, lư hương, tượng Phật và các vật dụng trang trí. Những pho tượng Phúc - Lộc - Thọ, Phật Di Lặc đặt trước cổng được tạo tác từ rễ dừa lão, mang đến vẻ đẹp vừa gần gũi vừa giàu tính nghệ thuật.

Theo ông Thưởng, ý tưởng xây dựng nhà dừa xuất phát từ mong muốn của cô con gái, đồng thời cũng là khát vọng tạo nên một công trình mang dấu ấn riêng của quê hương. Gia đình đã dành gần chục năm tìm kiếm, thu mua dừa lâu năm tại Vĩnh Long và nhiều nơi khác để có đủ nguyên liệu thực hiện.

Năm 2017, ông Thưởng thuê hơn 30 nghệ nhân, thợ mộc lành nghề, trong đó có nhiều người đến từ Bến Tre (cũ), bắt tay dựng nhà. Riêng công trình nhà chính tiêu tốn khoảng 1.700 cây dừa, mất gần hai năm thi công mới hoàn thiện. Tính cả nhà hàng, cổng rào, nhà trưng bày hàng lưu niệm và hệ thống bàn ghế, vật dụng trong khuôn viên, tổng số dừa sử dụng lên tới 4.000 cây. Kinh phí đầu tư khoảng 6 tỷ đồng.

Bí quyết giữ độ bền cho gỗ dừa

Đằng sau vẻ đẹp mộc mạc của CocoHome là quá trình tuyển chọn và xử lý nguyên liệu công phu. Bởi thân dừa vốn có đặc tính dễ bị mối mọt, việc biến loại cây này thành vật liệu xây dựng đòi hỏi sự am hiểu, kinh nghiệm và kỹ thuật của những người thợ.

Ông Thưởng cho biết, dừa dùng làm nhà phải là những cây lão, có tuổi đời từ 80 năm trở lên, thân thẳng, sớ gỗ chắc chắn. Để có được cây cột cao 4m, cây dừa phải đạt chiều cao trung bình khoảng 10m. Việc tìm kiếm những thân dừa đáp ứng yêu cầu không dễ dàng, trong khi chi phí thu mua và vận chuyển cũng không nhỏ.

Sau khi đưa về, thân dừa được ngâm dưới nước khoảng một năm, sau đó bào bỏ lớp vỏ, xử lý thuốc chống mối mọt rồi mới đưa vào gia công. Khâu cưa xẻ chủ yếu thực hiện thủ công. Người thợ phải xem xét từng thân cây để lựa chọn hướng xẻ phù hợp, tận dụng tối đa phần gỗ có thể sử dụng.

Chị Dương Diệu Hiền con gái ông Thưởng, người cùng gia đình tâm huyết với công trình, còn nghiên cứu thêm nhiều phương pháp xử lý nhằm nâng cao độ bền và giá trị thẩm mỹ của gỗ dừa. Từ việc ngâm bùn để loại bỏ đường và nhựa tự nhiên, đến xông hơi, tẩm thuốc chống mối mọt, đánh bóng bằng cát biển và xơ dừa khô, mỗi công đoạn đều được thực hiện cẩn trọng.

Đặc biệt, thay vì bỏ đi những phần nguyên liệu tưởng chừng không còn giá trị, gia đình chị Hiền tìm cách tận dụng gần như toàn bộ thân dừa. Phần gỗ mỏng được dùng làm vách, rèm che; vụn gỗ được nghiên cứu ép thành gạch gáo dừa lát sàn. Những mảnh sọ dừa già còn được đánh bóng, sử dụng làm họa tiết khảm trên bàn ghế, tạo nên nét riêng cho nội thất.

Chị Hiền cùng những người thợ mộc ở Bến Tre đã mất nhiều năm thử nghiệm kỹ thuật khảm dừa. Có những lần thất bại phải làm lại từ đầu, nhưng sự kiên trì đã giúp những mảnh sọ dừa tưởng chừng bỏ đi trở thành chi tiết trang trí giàu tính nghệ thuật.

Du khách đến tham quan Coco Home (nhà dừa)

Đánh thức giá trị cây dừa trong du lịch

Với những người từng ghé thăm CocoHome, điều gây ấn tượng không chỉ là quy mô công trình mà còn là khả năng sáng tạo từ loại cây vốn quen thuộc trong đời sống thường ngày.

Chị Lê Thùy My, du khách đến từ Hà Nội, bày tỏ sự thích thú trước những sản phẩm được chế tác từ gỗ dừa, đặc biệt là bộ 12 con giáp mang đậm dấu ấn nghệ thuật. Trong khi đó, anh Vi Xuân Điềm du khách cũng đến từ Hà Nội bất ngờ trước sự khéo léo của người thợ khi biến những thân dừa tưởng chừng chỉ có thể làm củi thành các vật dụng, đồ trang trí tinh xảo. Với bà Nguyễn Thị Hằng Nga, ngôi nhà là minh chứng cho tiềm năng sáng tạo từ một loài cây gần gũi với làng quê Nam Bộ.

Ngôi nhà được xây dựng theo kiểu Nam Bộ truyền thống với 3 gian 2 chái. Từ kèo, cột, vách đến nội, ngoại thất, vật dụng đều làm bằng chất liệu là dừa vô cùng lạ mắt

Từ tình yêu quê hương và mong muốn giới thiệu những giá trị đặc trưng của cây dừa, gia đình chị Hiền kỳ vọng CocoHome không chỉ là điểm tham quan mà còn góp phần quảng bá văn hóa, sản vật và con người miền Tây đến du khách trong nước, quốc tế.

Nỗ lực ấy đã được ghi nhận khi tháng 12/2023, CocoHome trở thành nhà dừa đầu tiên và duy nhất của Việt Nam được Hiệp hội dừa công nhận là Nhà Dừa Việt Nam. Điểm du lịch Nhà dừa CocoHome đồng thời được UBND tỉnh Vĩnh Long chứng nhận đạt OCOP 4 sao trong chương trình đánh giá, phân hạng sản phẩm năm 2023.

Từ một ý tưởng xuất phát trong gia đình, CocoHome đã trở thành công trình kết tinh giữa bàn tay người thợ, tư duy sáng tạo và tình yêu dành cho cây dừa. Hành trình ấy cũng gợi mở hướng khai thác những giá trị còn tiềm ẩn của cây dừa Việt Nam, từ nguyên liệu xây dựng, mỹ nghệ đến phát triển du lịch trải nghiệm.

Giữa nhịp sống hiện đại, ngôi nhà trên cù lao An Bình không chỉ lưu giữ nét mộc mạc của miền Tây mà còn gửi gắm thông điệp về khả năng đánh thức giá trị tài nguyên bản địa. Khi được đặt trong tư duy sáng tạo và khai thác hợp lý, những thân dừa già tưởng chừng đã hết vòng đời vẫn có thể tiếp tục “sống”, trở thành một phần của di sản văn hóa và sản phẩm du lịch mang dấu ấn địa phương.

Một số hình ảnh về ngôi nhà dừa tại Vĩnh Long:

Ông Thưởng cho biết ông sinh ra ở sông nước miền Tây nên muốn xây dựng một ngôi nhà mang chất liệu truyền thống quê hương

Điểm du lịch Nhà dừa CoCoHome được Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long chứng nhận OCOP đạt hạng sản phẩm 4 sao