'Ngọn đuốc vàng' - Giải thưởng đầu tiên trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa

Tại lễ phát động Giải thưởng Công nghiệp Văn hóa Việt Nam "Ngọn đuốc vàng" (Golden Torch Awards for Cultural Industries - GTACI) năm 2026 diễn ra vào ngày 22/6 tại Hà Nội, NSND Vương Duy Biên, Phó Chủ tịch chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam cho biết, hiện nay, ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam có khoảng 70.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho trên 3 triệu lao động và đóng góp khoảng 2,5% - 3% GDP. Nhiều địa phương đã hình thành hệ sinh thái sáng tạo, các trung tâm đổi mới sáng tạo và mô hình kinh tế văn hóa hiệu quả. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có một giải thưởng chuyên biệt mang tầm quốc gia nhằm tôn vinh những tổ chức, cá nhân có thành tích nổi bật trong lĩnh vực này, qua đó góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển, đáp ứng yêu cầu đề ra.

Xét giải thưởng 10 lĩnh vực công nghiệp văn hóa

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, ông Vương Duy Biên nói, Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam đã tổ chức giải thưởng "Ngọn đuốc vàng" 2026 nhằm tôn vinh các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa; Khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghê và chuyển đổi số; Thúc đẩy phát triển hệ sinh thái kinh tế sáng tạo; Quảng bá thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh của các chủ thể văn hóa; Gắn kết hiệu quả kinh tế với giá trị văn hóa và trách nhiệm xã hội; Xây dựng các chuẩn mực đánh giá trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa; Lan tỏa các giá trị sáng tạo Việt Nam và nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Các đại biểu bấm nút phát động Giải thưởng "Ngọn đuốc vàng" 2026. Ảnh: Ngọc Bích

Theo ông Vương Duy Biên, tên giải thưởng được đặt dựa trên tinh thần từ câu nói bất hủ của Bác Hồ "Văn hóa soi đường quốc dân đi". Do đó, "ngọn đuốc mang tính biểu tượng về ánh sáng của văn hóa sẽ truyền cảm hứng, là chất xúc tác gợi mở sáng tạo cho những hoài bão lớn lao trong cuộc sống sôi động của văn hóa nước nhà. Ánh sáng văn hóa sẽ soi rọi, lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, trong đời sống của nhân dân, tạo nên sức mạnh để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn".

Giải thưởng sẽ xét tặng trong 10 lĩnh vực chủ yếu: Điện ảnh; Mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm; Nghệ thuật biểu diễn; Phần mềm và trò chơi giải trí; Quảng cáo; Thủ công mỹ nghệ; Du lịch văn hóa; Thiết kế sáng tạo; Truyền hình và phát thanh và Xuất bản.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, các đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức thuộc Hiệp hội phát triển công nghiệp Văn hóa Việt Nam đều có thể tham gia gửi hồ sơ dự giải thưởng. Giải thưởng "Ngọn đuốc vàng" được trao cho các đơn vị xuất sắc, tiêu biểu trong các hạng mục: đổi mới sáng tạo; ứng dụng công nghệ số; quảng bá văn hóa Việt Nam ra quốc tế; phát triển du lịch văn hóa; bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Ở hạng mục cá nhân, các giải thưởng sẽ dành cho: Nhà sáng tạo nội dung tiêu biểu; Nghệ sĩ/Nhà thiết kế tiêu biểu ;Cá nhân đổi mới sáng tạo tiêu biểu; Tài năng trẻ Công nghiệp Văn hóa Việt Nam...

"Ngọn lửa" truyền cảm hứng phát triển công nghiệp văn hóa

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trở thành các ngành kinh tế quan trọng của đất nước, phấn đấu tăng trưởng ở mức cao và gia tăng kim ngạch xuất khẩu những sản phẩm công nghiệp văn hóa thuộc các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm; phấn đấu đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP, và đến năm 2045, đóng góp 9% GDP của đất nước và trở thành quốc gia phát triển về công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trong khu vực châu Á.

"Ngọn đuốc vàng" là giải thưởng chuyên biệt nhằm tôn vinh các tổ chức, cá nhân tiêu biểu trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa

Ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, đơn vị được Bộ VHTT&DL giao thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về các chính sách công nghiệp văn hóa mong rằng giải thưởng sẽ kịp thời khuyến khích, động viên, là "ngọn đuốc" cho các doanh nghiệp cùng nhau "thổi bùng" sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, đạt doanh thu cao, đóng góp và GDP của đất nước như chủ trương mà Nhà nước đặt ra.

Đánh giá tiêu chí giải thưởng "Ngọn đuốc vàng" rất sát với tình hình phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa hiện nay, ông Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam cam kết, Hiệp hội Quảng cáo sẽ đồng hành với giải thưởng, tham gia, quảng bá giải thưởng trên các nền tảng truyền thông số. Ông cho rằng giải thưởng ra đời vào thời điểm khi các ngành công nghiệp văn hóa đang có các bước phát triển đột phá như hiện nay là đáng hoan nghênh. "Khi vóc dáng của dân tộc trên trường quốc tế không chỉ là địa lý, mà còn là giá trị nghìn năm của văn hóa. Khi văn hóa được coi là vóc dáng, là phần hồn của dân tộc, thì việc làm văn hóa là trách nhiệm của mỗi công dân của chúng ta. Để mỗi người dân là một "chiến sĩ văn hóa", giải thưởng này rất cần thiết để kịp thời động viên, cho thấy sự công nhận của công chúng với sự sáng tạo mạnh mẽ của các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa Việt Nam".

Ban Tổ chức giải "Ngọn đuốc vàng" tiếp nhận hồ sơ tham gia giải thưởng từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/9/2026. Lễ vinh danh và trao Giải thưởng Công nghiệp Văn hóa Việt Nam "Ngọn Đuốc Vàng" năm 2026 dự kiến được tổ chức vào ngày 24/11/2026 tại Hà Nội nhân Ngày Văn hóa Việt Nam.

Giải thưởng Công nghiệp Văn hóa Việt Nam "Ngọn đuốc vàng" được kỳ vọng sẽ trở thành sự kiện thường niên có uy tín, góp phần phát hiện, tôn vinh và lan tỏa các giá trị sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam theo hướng hiện đại, hội nhập và bền vững; đóng góp thiết thực vào mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng của đất nước trong giai đoạn mới./.