Ngừng tim ở người trẻ: Nguy cơ đến từ những dấu hiệu bị xem nhẹ

Bệnh nhân ngừng tim đột ngột được cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai. ảnh: BVCC.

Một trường hợp điển hình vừa được ghi nhận tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho thấy mức độ nguy hiểm của tình trạng này. Người bệnh nam, 44 tuổi, hoàn toàn khỏe mạnh, vào viện chỉ với triệu chứng đau tức ngực nhẹ. Các chỉ số sinh tồn ổn định, điện tâm đồ không ghi nhận dấu hiệu rõ ràng của nhồi máu cơ tim. Tuy nhiên, chỉ ít phút sau khi vào viện, người bệnh đột ngột ngã quỵ, mất ý thức và ngừng tuần hoàn .

Ê-kíp cấp cứu phải tiến hành sốc điện và hồi sinh tim phổi liên tục trong nhiều phút để giành lại sự sống. Kết quả chụp mạch vành sau đó xác định nguyên nhân là do tổn thương mạch vành nặng kèm cơ chế rối loạn nhịp thất ác tính - một dạng rối loạn nhịp có thể dẫn đến tử vong tức thì nếu không được can thiệp kịp thời .

Không chỉ ở người trung niên, nguy cơ này cũng đang hiện hữu ở nhóm tuổi rất trẻ. Trường hợp một nam thanh niên 18 tuổi tại Hà Nội là minh chứng rõ ràng. Người bệnh chỉ có biểu hiện hồi hộp, tim đập nhanh thoáng qua - những triệu chứng thường bị bỏ qua hoặc cho rằng do căng thẳng. Tuy nhiên, kết quả theo dõi Holter điện tim cho thấy tình trạng ngoại tâm thu thất với tần suất cao, tiềm ẩn nguy cơ tiến triển thành rối loạn nhịp nguy hiểm .

Theo các bác sĩ, điểm chung của những trường hợp này là triệu chứng ban đầu không điển hình, dễ bị xem nhẹ. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, không có cảm giác bệnh nặng, dẫn đến việc chậm trễ trong thăm khám và can thiệp. Khi biến cố xảy ra, tình trạng thường diễn tiến rất nhanh, để lại rất ít “khoảng trống” cho xử trí.

Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều trường hợp ngừng tim ở người trẻ chính là biểu hiện đầu tiên của một bệnh lý tim mạch tiềm ẩn mà trước đó chưa từng được phát hiện. Điều này đặt ra thách thức lớn trong công tác dự phòng, khi các dấu hiệu cảnh báo không rõ ràng và dễ bị bỏ qua trong đời sống hàng ngày.

Theo các chuyên gia tim mạch, ngừng tim đột ngột thường không xảy ra một cách hoàn toàn “bất ngờ”, mà trước đó có thể đã xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo, dù rất mơ hồ. Vấn đề nằm ở chỗ người bệnh và cả cộng đồng chưa có thói quen nhận diện và phản ứng đúng với những tín hiệu này.

PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết có những tổn thương tim mạch “ẩn” như cầu cơ mạch vành hoặc xơ vữa khu trú rất khó phát hiện qua các xét nghiệm thông thường. Trong nhiều trường hợp, điện tâm đồ và xét nghiệm men tim ban đầu vẫn trong giới hạn bình thường, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn .

Trong khi đó, các rối loạn nhịp tim như ngoại tâm thu thất, nếu xuất hiện với tần suất cao, có thể làm suy giảm chức năng tim và tiến triển thành các rối loạn nhịp nguy hiểm hơn. Theo ThS. BS Dương Tuấn Khôi, chuyên khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, nhiều trường hợp giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện khi đã có biến đổi đáng kể về điện học của tim. Các chuyên gia nhấn mạnh, yếu tố nguy cơ không chỉ đến từ bệnh lý mà còn từ lối sống. Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ, sử dụng chất kích thích, chế độ ăn uống không hợp lý… có thể làm gia tăng nguy cơ rối loạn nhịp và các biến cố tim mạch ở người trẻ.

Trước thực tế này, việc tầm soát sớm đóng vai trò then chốt. Các phương pháp như điện tâm đồ, Holter điện tim 24-48 giờ, siêu âm tim hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại có thể giúp phát hiện những bất thường tiềm ẩn trước khi xảy ra biến chứng.

Bên cạnh đó, thay đổi nhận thức của người dân là yếu tố quan trọng. Không nên xem nhẹ những biểu hiện như đau ngực nhẹ, hồi hộp hay rối loạn nhịp tim thoáng qua. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp phát hiện bệnh mà còn tạo cơ hội can thiệp kịp thời, giảm nguy cơ xảy ra các biến cố nghiêm trọng.

Đức Trân